५६. यसवग्गो

१. यसत्थेरअपदानं

१. ‘‘महासमुद्दं ओग्गय्ह, भवनं मे सुनिम्मितं;

सुनिम्मिता पोक्खरणी, चक्कवाकूपकूजिता.

२. ‘‘मन्दारकेहि सञ्छन्ना, पदुमुप्पलकेहि च;

नदी च सन्दते तत्थ, सुपतित्था मनोरमा.

३. ‘‘मच्छकच्छपसञ्छन्ना, नानादिजसमोत्थटा [नानामिगसमोत्थटा (स्या.)];

मयूरकोञ्चाभिरुदा, कोकिलादीहि वग्गुहि.

४. ‘‘पारेवता रविहंसा, चक्कवाका नदीचरा;

तित्तिरा साळिका चेत्थ, पावका [सम्बका (क.)] जीवंजीवका.

५. ‘‘हंसाकोञ्चाभिनदिता, कोसिया पिङ्गला [पिङ्गली (सी.), सिङ्गली, सिङ्घली (क.)] बहू;

सत्तरतनसम्पन्ना, मणिमुत्तपवाळिका.

६. ‘‘सब्बे सोण्णमया रुक्खा, नानाखन्धसमेरिता;

उज्जोतेन्ति दिवारत्तिं, भवनं सब्बकालिकं.

७. ‘‘सट्ठितुरियसहस्सानि, सायं पातो पवज्जरे;

सोळसित्थिसहस्सानि, परिवारेन्ति मं सदा.

८. ‘‘अभिनिक्खम्म भवना, सुमेधं लोकनायकं;

पसन्नचित्तो सुमनो, वन्दयिं तं [सब्बदस्सिं (क.)] महायसं.

९. ‘‘सम्बुद्धं अभिवादेत्वा, ससङ्घं तं निमन्तयिं;

अधिवासेसि सो धीरो, सुमेधो लोकनायको.

१०. ‘‘मम धम्मकथं कत्वा, उय्योजेसि महामुनि;

सम्बुद्धं अभिवादेत्वा, भवनं मे उपागमिं.

११. ‘‘आमन्तयिं परिजनं, सब्बे सन्निपतुं तदा;

‘पुब्बण्हसमयं बुद्धो, भवनं आगमिस्सति’.

१२. ‘‘‘लाभा अम्हं सुलद्धा नो, ये वसाम तवन्तिके;

मयम्पि बुद्धसेट्ठस्स, पूजयिस्साम सत्थुनो’.

१३. ‘‘अन्नं पानं पट्ठपेत्वा, कालं आरोचयिं अहं;

वसीसतसहस्सेहि, उपेसि लोकनायको.

१४. ‘‘पञ्चङ्गिकेहि तुरियेहि, पच्चुग्गममकासहं;

सब्बसोण्णमये पीठे, निसीदि पुरिसुत्तमो.

१५. ‘‘उपरिच्छदनं आसि, सब्बसोण्णमयं तदा;

बीजनीयो पवायन्ति, भिक्खुसङ्घं अनुत्तरं.

१६. ‘‘पहूतेनन्नपानेन, भिक्खुसङ्घं अतप्पयिं;

पच्चेकदुस्सयुगले, भिक्खुसङ्घस्सदासहं.

१७. ‘‘यं वदेति सुमेधो सो, आहुतीनं पटिग्गहो;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ.

१८. ‘‘‘यो मं अन्नेन पानेन, सब्बे इमे च तप्पयि;

तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.

१९. ‘‘‘अट्ठारसे कप्पसते, देवलोके रमिस्सति;

सहस्सक्खत्तुं राजायं, चक्कवत्ती भविस्सति.

२०. ‘‘‘उपगच्छति यं योनिं, देवत्तं अथ मानुसं;

सब्बसोण्णमयं तस्स, छदनं धारयिस्सति.

२१. ‘‘‘तिंसकप्पसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो;

गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति.

२२. ‘‘‘तस्स धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो;

सब्बासवे परिञ्ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो.

२३. ‘‘‘भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, सीहनादं नदिस्सति’;

चितके छत्तं धारेन्ति, हेट्ठा छत्तम्हि डय्हथ.

२४. ‘‘सामञ्ञं मे अनुप्पत्तं, किलेसा झापिता मया;

मण्डपे रुक्खमूले वा, सन्तासो मे न विज्जति.

२५. ‘‘तिंसकप्पसहस्सम्हि, यं दानमददिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, सब्बदानस्सिदं फलं.

२६. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं, भवा सब्बे समूहता;

नागोव बन्धनं छेत्वा, विहरामि अनासवो.

२७. ‘‘स्वागतं वत मे आसि, मम बुद्धस्स सन्तिके;

तिस्सो विज्जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं.

२८. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा यसो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

यसत्थेरस्सापदानं पठमं.

२. नदीकस्सपत्थेरअपदानं

२९. ‘‘पदुमुत्तरस्स भगवतो, लोकजेट्ठस्स तादिनो;

पिण्डचारं चरन्तस्स, वारतो उत्तमं यसं;

अग्गफलं गहेत्वान, अदासिं सत्थुनो अहं.

३०. ‘‘तेन कम्मेन देविन्दो, लोकजेट्ठो नरासभो;

सम्पत्तोम्हि अचलं ठानं, हित्वा जयपराजयं.

३१. ‘‘सतसहस्सितो कप्पे, यं फलं अददिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, अग्गदानस्सिदं फलं.

३२. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

३३. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

३४. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा नदीकस्सपो थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

नदीकस्सपत्थेरस्सापदानं दुतियं.

३. गयाकस्सपत्थेरअपदानं

३५. ‘‘अजिनचम्मवत्थोहं [अजिनवत्तं निवत्तोहं (सी.)], खारिभारधरो तदा;

खारिकं हारयित्वान, कोलं अहासि अस्समं.

३६. ‘‘भगवा तम्हि समये, एको अदुतियो जिनो;

ममस्समं उपागच्छि, जोतेन्तो सब्बकालिकं.

३७. ‘‘सकं चित्तं पसादेत्वा, अभिवादेत्वान सुब्बतं;

उभो हत्थेहि पग्गय्ह, कोलं बुद्धस्सदासहं.

३८. ‘‘एकतिंसे इतो कप्पे, यं फलं अददिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, कोलदानस्सिदं फलं.

३९. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

४०. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

४१. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा गयाकस्सपो थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

गयाकस्सपत्थेरस्सापदानं ततियं.

४. किमिलत्थेरअपदानं

४२. ‘‘निब्बुते ककुसन्धम्हि, ब्राह्मणम्हि वुसीमति;

गहेत्वा सललं मालं, मण्डपं कारयिं अहं.

४३. ‘‘तावतिंसं गतो सन्तो, लभिम्ह [लभामि (क.)] ब्यम्हमुत्तमं;

अञ्ञे देवेतिरोचामि, पुञ्ञकम्मस्सिदं फलं.

४४. ‘‘दिवा वा यदि वा रत्तिं, चङ्कमन्तो ठितो चहं;

छन्नो सललपुप्फेहि, पुञ्ञकम्मस्सिदं फलं.

४५. ‘‘इमस्मिंयेव कप्पम्हि, यं बुद्धमभिपूजयिं;

दुग्गतिं नाभिजानामि, बुद्धपूजायिदं फलं.

४६. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

४७. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

४८. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा किमिलो [किम्बिलो (सी.)] थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

किमिलत्थेरस्सापदानं चतुत्थं.

५. वज्जीपुत्तत्थेरअपदानं

४९. ‘‘सहस्सरंसी भगवा, सयम्भू अपराजितो;

विवेका वुट्ठहित्वान, गोचरायाभिनिक्खमि.

५०. ‘‘फलहत्थो अहं दिस्वा, उपगच्छिं नरासभं;

पसन्नचित्तो सुमनो, सवण्टं अददिं फलं.

५१. ‘‘चतुन्नवुतितो कप्पे, यं फलं अददिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, फलदानस्सिदं फलं.

५२. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

५३. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

५४. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा वज्जीपुत्तो थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

वज्जीपुत्तत्थेरस्सापदानं पञ्चमं.

६. उत्तरत्थेरअपदानं

५५. ‘‘सुमेधो नाम सम्बुद्धो, बात्तिंसवरलक्खणो;

विवेककामो भगवा, हिमवन्तमुपागमि.

५६. ‘‘अज्झोगाहेत्वा हिमवन्तं, अग्गो कारुणिको मुनि;

पल्लङ्कं आभुजित्वान, निसीदि पुरिसुत्तमो.

५७. ‘‘विज्जधरो तदा आसिं, अन्तलिक्खचरो अहं;

तिसूलं सुगतं गय्ह, गच्छामि अम्बरे तदा.

५८. ‘‘पब्बतग्गे यथा अग्गि, पुण्णमायेव चन्दिमा;

वनं ओभासते बुद्धो, सालराजाव फुल्लितो.

५९. ‘‘वनग्गा निक्खमित्वान, बुद्धरंसीभिधावरे [बुद्धरंसी विधावरे (सी. क.)];

नळग्गिवण्णसङ्कासा [नळग्गिव नसङ्कासं (सी.)], दिस्वा चित्तं पसादयिं.

६०. ‘‘विचिनं अद्दसं पुप्फं, कणिकारं देवगन्धिकं;

तीणि पुप्फानि आदाय, बुद्धसेट्ठमपूजयिं.

६१. ‘‘बुद्धस्स आनुभावेन, तीणि पुप्फानि मे तदा;

उद्धं वण्टा अधोपत्ता, छायं कुब्बन्ति सत्थुनो.

६२. ‘‘तेन कम्मेन सुकतेन, चेतनापणिधीहि च;

जहित्वा मानुसं देहं तावतिंसमगच्छहं.

६३. ‘‘तत्थ मे सुकतं ब्यम्हं, कणिकारीति [कणिकारोति (सी.)] ञायति;

सट्ठियोजनमुब्बेधं, तिंसयोजनवित्थतं.

६४. ‘‘सहस्सकण्डं सतभेण्डु, धजालु हरितामयं;

सतसहस्सनिय्यूहा [सतसहस्सानि ब्यूहानि (सी.)], ब्यम्हे पातुभविंसु [पातुरहंसु (सी.), पातुरहिंसु (क.)] मे.

६५. ‘‘सोण्णमया मणिमया, लोहितङ्कमयापि च;

फलिकापि च पल्लङ्का, येनिच्छका यदिच्छका.

६६. ‘‘महारहञ्च सयनं, तूलिका विकतीयुतं;

उद्धलोमिञ्च एकन्तं, बिम्बोहनसमायुतं.

६७. ‘‘भवना निक्खमित्वान, चरन्तो देवचारिकं;

यथा इच्छामि [यथा गच्छामि (सी.)] गमनं, देवसङ्घपुरक्खतो.

६८. ‘‘पुप्फस्स हेट्ठा तिट्ठामि, उपरिच्छदनं मम;

समन्ता योजनसतं, कणिकारेहि छादितं.

६९. ‘‘सट्ठितुरियसहस्सानि, सायपातं उपट्ठहुं;

परिवारेन्ति मं निच्चं, रत्तिन्दिवमतन्दिता.

७०. ‘‘तत्थ नच्चेहि गीतेहि, तालेहि वादितेहि च;

रमामि खिड्डा रतिया, मोदामि कामकामहं.