४९. पंसुकूलवग्गो

१. पंसुकूलसञ्ञकत्थेरअपदानं

१. ‘‘तिस्सो नामासि भगवा, सयम्भू अग्गपुग्गलो;

पंसुकूलं ठपेत्वान, विहारं पाविसी जिनो.

२. ‘‘विनतं [सज्जितं (स्या.), तियन्तं (पी.)] धनुमादाय, भक्खत्थाय चरिं अहं;

मण्डलग्गं गहेत्वान, काननं पाविसिं अहं.

३. ‘‘तत्थद्दसं पंसुकूलं, दुमग्गे लग्गितं तदा;

चापं तत्थेव निक्खिप्प, सिरे कत्वान अञ्जलिं.

४. ‘‘पसन्नचित्तो सुमनो, विपुलाय च पीतिया;

बुद्धसेट्ठं सरित्वान, पंसुकूलं अवन्दहं.

५. ‘‘द्वेनवुते इतो कप्पे, पंसुकूलमवन्दहं;

दुग्गतिं नाभिजानामि, वन्दनाय इदं फलं.

६. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं, भवा सब्बे समूहता;

नागोव बन्धनं छेत्वा, विहरामि अनासवो.

७. ‘‘स्वागतं वत मे आसि, मम बुद्धस्स सन्तिके;

तिस्सो विज्जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं.

८. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा पंसुकूलसञ्ञको थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

पंसुकूलसञ्ञकत्थेरस्सापदानं पठमं.

२. बुद्धसञ्ञकत्थेरअपदानं

९. ‘‘अज्झायको मन्तधरो, तिण्णं वेदान पारगू;

लक्खणे इतिहासे च, सनिघण्डुसकेटुभे.

१०. ‘‘नदीसोतपटिभागा, सिस्सा आयन्ति मे तदा;

तेसाहं मन्ते [मन्तं (स्या. क.)] वाचेमि, रत्तिन्दिवमतन्दितो.

११. ‘‘सिद्धत्थो नाम सम्बुद्धो, लोके उप्पज्जि तावदे;

तमन्धकारं नासेत्वा, ञाणालोकं पवत्तयि.

१२. ‘‘मम अञ्ञतरो सिस्सो, सिस्सानं सो कथेसि मे;

सुत्वान ते एतमत्थं, आरोचेसुं ममं तदा.

१३. ‘‘बुद्धो लोके समुप्पन्नो, सब्बञ्ञू लोकनायको;

तस्सानुवत्तति जनो, लाभो अम्हं न विज्जति [न हेस्सति (सी. पी.)].

१४. ‘‘अधिच्चुप्पत्तिका बुद्धा, चक्खुमन्तो महायसा;

यंनूनाहं बुद्धसेट्ठं, पस्सेय्यं लोकनायकं.

१५. ‘‘अजिनं मे गहेत्वान, वाकचीरं कमण्डलुं;

अस्समा अभिनिक्खम्म, सिस्से आमन्तयिं अहं.

१६. ‘‘ओदुम्बरिकपुप्फंव, चन्दम्हि ससकं यथा;

वायसानं यथा खीरं, दुल्लभो लोकनायको [दुल्लभा लोकनायका (सी.), दुल्लभं लोकनायकं (स्या. पी. क.)].

१७. ‘‘बुद्धो लोकम्हि उप्पन्नो, मनुस्सत्तम्पि दुल्लभं;

उभोसु विज्जमानेसु, सवनञ्च सुदुल्लभं.

१८. ‘‘बुद्धो लोके समुप्पन्नो, चक्खुं लच्छाम नो भवं;

एथ सब्बे गमिस्साम, सम्मासम्बुद्धसन्तिकं.

१९. ‘‘कमण्डलुधरा सब्बे, खराजिननिवासिनो;

ते जटा भारभरिता, निक्खमुं विपिना तदा.

२०. ‘‘युगमत्तं पेक्खमाना, उत्तमत्थं गवेसिनो;

आसत्तिदोसरहिता, असम्भीताव केसरी.

२१. ‘‘अप्पकिच्चा अलोलुप्पा, निपका सन्तवुत्तिनो;

उञ्छाय चरमाना ते, बुद्धसेट्ठमुपागमुं.

२२. ‘‘दियड्ढयोजने सेसे, ब्याधि मे उपपज्जथ;

बुद्धसेट्ठं सरित्वान, तत्थ कालङ्कतो अहं.

२३. ‘‘चतुन्नवुतितो कप्पे, यं सञ्ञमलभिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, बुद्धसञ्ञायिदं फलं.

२४. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

२५. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

२६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा बुद्धसञ्ञको थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

बुद्धसञ्ञकत्थेरस्सापदानं दुतियं.

३. भिसदायकत्थेरअपदानं

२७. ‘‘ओगय्ह यं [ओगय्हाहं (सी. स्या. पी.)] पोक्खरणिं, नानाकुञ्जरसेवितं;

उद्धरामि भिसं तत्थ, घासहेतु [असनहेतु (स्या.)] अहं तदा.

२८. ‘‘भगवा तम्हि समये, पदुमुत्तरसव्हयो;

रत्तम्बरधरो [रत्तकम्बलधरो (स्या.)] बुद्धो, गच्छति अनिलञ्जसे.

२९. ‘‘धुनन्तो पंसुकूलानि, सद्दमस्सोसहं तदा;

उद्धं निज्झायमानोहं, अद्दसं लोकनायकं.

३०. ‘‘तत्थेव ठितको सन्तो, आयाचिं लोकनायकं;

मधुं भिसेहि सवति, खीरं सप्पिं मुळालिभि.

३१. ‘‘पटिग्गण्हातु मे बुद्धो, अनुकम्पाय चक्खुमा;

ततो कारुणिको सत्था, ओरुहित्वा महायसो.

३२. ‘‘पटिग्गण्हि ममं भिक्खं, अनुकम्पाय चक्खुमा;

पटिग्गहेत्वा सम्बुद्धो, अका मे अनुमोदनं.

३३. ‘‘‘सुखी होतु [होहि (सी. स्या. पी. क.)] महापुञ्ञ, गति तुय्हं समिज्झतु;

इमिना भिसदानेन, लभस्सु विपुलं सुखं’.

३४. ‘‘इदं वत्वान सम्बुद्धो, जलजुत्तमनामको;

भिक्खमादाय सम्बुद्धो, अम्बरेनागमा जिनो.

३५. ‘‘ततो भिसं गहेत्वान, आगच्छिं मम अस्समं;

भिसं रुक्खे लगेत्वान [लग्गित्वान (स्या. क.)], मम दानमनुस्सरिं.

३६. ‘‘महावातो वुट्ठहित्वा, सञ्चालेसि वनं तदा;

आकासो अभिनादित्थ, असनिया फलन्तिया.

३७. ‘‘ततो मे असनिपातो, मत्थके निपती तदा;

सोहं निसिन्नको सन्तो, तत्थ कालङ्कतो अहुं.

३८. ‘‘पुञ्ञकम्मेन संयुत्तो, तुसितं उपपज्जहं;

कळेवरं मे पतितं, देवलोके रमिं अहं.

३९. ‘‘छळसीतिसहस्सानि, नारियो समलङ्कता;

सायपातं [सायं पातं (स्या. क.)] उपट्ठन्ति, भिसदानस्सिदं फलं.

४०. ‘‘मनुस्सयोनिमागन्त्वा, सुखितो होमहं सदा;

भोगे मे ऊनता नत्थि, भिसदानस्सिदं फलं.

४१. ‘‘अनुकम्पितको तेन, देवदेवेन तादिना;

सब्बासवा परिक्खीणा, नत्थि दानि पुनब्भवो.

४२. ‘‘सतसहस्सितो कप्पे, यं भिसं [भिक्खं (सब्बत्थ)] अददिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, भिसदानस्सिदं फलं.

४३. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

४४. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

४५. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा भिसदायको थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

भिसदायकत्थेरस्सापदानं ततियं.

४. ञाणथविकत्थेरअपदानं

४६. ‘‘दक्खिणे हिमवन्तस्स, सुकतो अस्समो मम;

उत्तमत्थं गवेसन्तो, वसामि विपिने तदा.

४७. ‘‘लाभालाभेन सन्तुट्ठो, मूलेन च फलेन च;

अन्वेसन्तो आचरियं, वसामि एकको अहं.

४८. ‘‘सुमेधो नाम सम्बुद्धो, लोके उप्पज्जि तावदे;

चतुसच्चं पकासेति, उद्धरन्तो महाजनं.

४९. ‘‘नाहं सुणोमि सम्बुद्धं, नपि मे कोचि संसति [भासति (सी.), सासति (स्या. पी.)];

अट्ठवस्से अतिक्कन्ते, अस्सोसिं लोकनायकं.

५०. ‘‘अग्गिदारुं नीहरित्वा, सम्मज्जित्वान अस्समं;

खारिभारं गहेत्वान, निक्खमिं विपिना अहं.

५१. ‘‘एकरत्तिं वसन्तोहं, गामेसु निगमेसु च;

अनुपुब्बेन चन्दवतिं, तदाहं उपसङ्कमिं.

५२. ‘‘भगवा तम्हि समये, सुमेधो लोकनायको;

उद्धरन्तो बहू सत्ते, देसेति अमतं पदं.

५३. ‘‘जनकायमतिक्कम्म, वन्दित्वा जिनसागरं;

एकंसं अजिनं कत्वा, सन्थविं लोकनायकं.

५४. ‘‘‘तुवं सत्था च केतु च, धजो यूपो च पाणिनं;

परायनो [परायणो (सी. पी.)] पतिट्ठा च, दीपो च द्विपदुत्तमो.

एकवीसतिमं भाणवारं.

५५. ‘‘‘नेपुञ्ञो दस्सने वीरो, तारेसि जनतं तुवं;

नत्थञ्ञो तारको लोके, तवुत्तरितरो मुने.

५६. ‘‘‘सक्का थेवे [हवे (सी. पी.) भवे (स्या. क.)] कुसग्गेन, पमेतुं सागरुत्तमे [सागरुत्तमो (सी. स्या. पी.)];

नत्वेव तव सब्बञ्ञु, ञाणं सक्का पमेतवे.

५७. ‘‘‘तुलदण्डे [तुलमण्डले (सी. पी.)] ठपेत्वान, महिं [मही (स्या. पी.)] सक्का धरेतवे;

नत्वेव तव पञ्ञाय, पमाणमत्थि चक्खुम.

५८. ‘‘‘आकासो मिनितुं सक्का, रज्जुया अङ्गुलेन वा;

नत्वेव तव सब्बञ्ञु, सीलं सक्का पमेतवे.

५९. ‘‘‘महासमुद्दे उदकं, आकासो च वसुन्धरा;

परिमेय्यानि एतानि, अप्पमेय्योसि चक्खुम’.

६०. ‘‘छहि गाथाहि सब्बञ्ञुं, कित्तयित्वा महायसं;

अञ्जलिं पग्गहेत्वान, तुण्ही अट्ठासहं तदा.

६१. ‘‘यं वदन्ति सुमेधोति, भूरिपञ्ञं सुमेधसं;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ.

६२. ‘‘‘यो मे ञाणं पकित्तेसि, विप्पसन्नेन चेतसा;

तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.

६३. ‘‘‘सत्तसत्तति कप्पानि, देवलोके रमिस्सति;

सहस्सक्खत्तुं देविन्दो, देवरज्जं करिस्सति.

६४. ‘‘‘अनेकसतक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति;

पदेसरज्जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं.

६५. ‘‘‘देवभूतो मनुस्सो वा, पुञ्ञकम्मसमाहितो;

अनूनमनसङ्कप्पो, तिक्खपञ्ञो भविस्सति’.

६६. ‘‘तिंसकप्पसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो;

गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति.

६७. ‘‘अगारा अभिनिक्खम्म, पब्बजिस्सति किञ्चनो;

जातिया सत्तवस्सेन, अरहत्तं फुसिस्सति.

६८. ‘‘यतो सरामि अत्तानं, यतो पत्तोस्मि सासनं;

एत्थन्तरे न जानामि, चेतनं अमनोरमं.

६९. ‘‘संसरित्वा भवे सब्बे, सम्पत्तानुभविं अहं;

भोगे मे ऊनता नत्थि, फलं ञाणस्स थोमने.

७०. ‘‘तियग्गी निब्बुता मय्हं, भवा सब्बे समूहता;

सब्बासवा परिक्खीणा, नत्थि दानि पुनब्भवो.

७१. ‘‘तिंसकप्पसहस्सम्हि, यं ञाणमथविं अहं [मभिथोमयिं (सी. पी.), मभिथोमहं (स्या.)];