२. मुदुतरवग्गो

१. पटिलाभसुत्तवण्णना

४८१. दुतियवग्गस्स पठमे सम्मप्पधाने आरब्भाति सम्मप्पधाने पटिच्च, सम्मप्पधाने भावेन्तोति अत्थो. सतिन्द्रियेपि एसेव नयो.

२. पठमसंखित्तसुत्तवण्णना

४८२. दुतिये ततोति विपस्सनामग्गफलवसेन निस्सक्कं वेदितब्बं. समत्तानि हि परिपुण्णानि पञ्चिन्द्रियानि अरहत्तमग्गस्स विपस्सनिन्द्रियानि नाम होन्ति. ततो मुदुतरेहीति तेहि अरहत्तमग्गस्स विपस्सनिन्द्रियेहि मुदुतरानि अनागामिमग्गस्स विपस्सनिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि सकदागामिमग्गस्स, ततो मुदुतरानि सोतापत्तिमग्गस्स विपस्सनिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि धम्मानुसारिमग्गस्स, ततो मुदुतरानि सद्धानुसारिमग्गस्स विपस्सनिन्द्रियानि नाम होन्ति.

तथा समत्तानि परिपुण्णानि पञ्चिन्द्रियानि अरहत्तमग्गिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि अनागामिमग्गिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि सकदागामिमग्गिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि सोतापत्तिमग्गिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि धम्मानुसारिमग्गिन्द्रियानि, ततो मुदुतरानि सद्धानुसारिमग्गिन्द्रियानि नाम होन्ति.

समत्तानि परिपुण्णानि पञ्चिन्द्रियानि अरहत्तफलिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि अनागामिफलिन्द्रियानि, ततो मुदुतरानि सकदागामिफलिन्द्रियानि, ततो मुदुतरानि सोतापत्तिफलिन्द्रियानि नाम होन्ति. धम्मानुसारिसद्धानुसारिनो पन द्वेपि सोतापत्तिमग्गट्ठपुग्गला, मग्गट्ठपुग्गलवसेन नेसं नानत्तं जातन्ति आगमनेनपि मग्गेनपि. सद्धानुसारी पुग्गलो हि उद्दिसापेन्तो परिपुच्छन्तो अनुपुब्बेन मग्गं पापुणाति, धम्मानुसारी एकेन वा द्वीहि वा सवनेहि. एवं ताव नेसं आगमनेन नानत्तं वेदितब्बं.

धम्मानुसारिस्स पन मग्गो तिक्खो होति, सूरं ञाणं वहति, असङ्खारेन अप्पयोगेन किलेसे छिन्दति कदलिक्खन्धं विय तिखिणा असिधारा. सद्धानुसारिस्स न तस्स विय मग्गो तिक्खो होति, न सूरं ञाणं वहति, ससङ्खारेन सप्पयोगेन किलेसे छिन्दति कदलिक्खन्धं विय अतिखिणा असिधारा. किलेसक्खये पन तेसं नानत्तं नत्थि. अवसेसा च किलेसा खीयन्ति.

३. दुतियसंखित्तसुत्तवण्णना

४८३. ततिये ततोति फलवसेन निस्सक्कं वेदितब्बं. समत्तानि हि परिपुण्णानि पञ्चिन्द्रियानि अरहत्तफलिन्द्रियानि नाम होन्ति, अरहत्तफलेन समन्नागतो पुग्गलो अरहा नाम होति. अरहत्तफलतो मुदुतरानि अनागामिफलिन्द्रियानि नाम होन्ति, ततो मुदुतरानि सकदागामिफलिन्द्रियानि, ततो मुदुतरानि सोतापत्तिफलिन्द्रियानि, सोतापत्तिफलेन समन्नागतो पुग्गलो सोतापन्नो नाम होति. इन्द्रियवेमत्तता फलवेमत्तता होतीति इन्द्रियनानत्तेन फलनानत्तं, फलनानत्तेन पुग्गलनानत्तन्ति.

४. ततियसंखित्तसुत्तवण्णना

४८४. चतुत्थे परिपूरं परिपूरकारी आराधेतीति परिपूरं अरहत्तमग्गं करोन्तो अरहत्तफलं आराधेति. पदेसं पदेसकारीति अवसेसे तयो पदेसमग्गे करोन्तो पदेसं फलत्तयमत्तमेव आराधेति. इति इमेसु चतूसुपि सुत्तेसु मिस्सकानेव इन्द्रियानि कथितानि.

५-७. पठमवित्थारसुत्तादिवण्णना

४८५-४८७. पञ्चमे ततो मुदुतरेहीति विपस्सनावसेन निस्सक्कं वेदितब्बं. परिपुण्णानि हि पञ्चिन्द्रियानि अरहत्तमग्गस्स विपस्सनिन्द्रियानि होन्ति, ततो मुदुतरानि अन्तरापरिनिब्बायिस्स विपस्सनिन्द्रियानि, ततो मुदुतरानि उपहच्चपरिनिब्बायिस्स, ततो मुदुतरानि असङ्खारपरिनिब्बायिस्स, ततो मुदुतरानि ससङ्खारपरिनिब्बायिस्स, ततो मुदुतरानि उद्धंसोतअकनिट्ठगामिस्स विपस्सनिन्द्रियानि नाम होन्ति.

इमस्मिं पन ठाने अरहत्तमग्गेयेव ठत्वा पञ्च निस्सक्कानि नीहरितब्बानि. अरहत्तमग्गस्स हि विपस्सनिन्द्रियेहि मुदुतरानि पठमअन्तरापरिनिब्बायिस्स विपस्सनिन्द्रियानि, ततो मुदुतरानि दुतियअन्तरापरिनिब्बायिस्स, ततो मुदुतरानि ततियअन्तरापरिनिब्बायिस्स, ततो मुदुतरानि उपहच्चपरिनिब्बायिस्स, ततो मुदुतरानि उद्धंसोतअकनिट्ठगामिस्स विपस्सनिन्द्रियानि. असङ्खारपरिनिब्बायिस्स ससङ्खारपरिनिब्बायिनोपि एतेव पञ्च जना.

इदानि तीणि निस्सक्कानि. सकदागामिमग्गस्स हि इन्द्रियेहि मुदुतरानि सोतापत्तिमग्गिन्द्रियानि, सोतापत्तिमग्गेयेव इन्द्रियेहि मुदुतरानि धम्मानुसारिमग्गिन्द्रियानि. तेहिपि मुदुतरानि सद्धानुसारिमग्गिन्द्रियानि. छट्ठसत्तमानि वुत्तनयानेव. इमेसु पन तीसुपि सुत्तेसु पुब्बभागविपस्सनिन्द्रियानेव कथितानि.

८. पटिपन्नसुत्तवण्णना

४८८. अट्ठमे ततो मुदुतरेहीति मग्गफलवसेन निस्सक्कं वेदितब्बं. तं पाळियं वुत्तमेव. बाहिरोति इमेहि अट्ठहि पुग्गलेहि बहिभूतो. पुथुज्जनपक्खे ठितोति पुथुज्जनकोट्ठासे ठितो. इमस्मिं सुत्ते लोकुत्तरानेव इन्द्रियानि कथितानि.

९-१०. सम्पन्नसुत्तादिवण्णना

४८९-४९०. नवमे इन्द्रियसम्पन्नोति परिपुण्णिन्द्रियो. दसमं उत्तानमेव. इमस्मिं सुत्तद्वये मिस्सकानि इन्द्रियानि कथितानीति.

मुदुतरवग्गो दुतियो.