वेदनावारवण्णना
९७. वेदनावारे वेदनाकायाति वेदनासमूहा. चक्खुसम्फस्सजा वेदना…पे… मनोसम्फस्सजा वेदनाति एतं ‘‘चक्खुसम्फस्सजा वेदना अत्थि कुसला, अत्थि अकुसला, अत्थि अब्याकता’’ति (विभ. ३४) एवं विभङ्गे आगतत्ता चक्खुद्वारादीसु पवत्तानं कुसलाकुसलाब्याकतवेदनानं ‘‘सारिपुत्तो, मन्ताणिपुत्तो’’ति एवमादीसु मातितो नामं विय मातिसदिसवत्थुतो नामं. वचनत्थो पनेत्थ चक्खुसम्फस्सहेतु जाता वेदना चक्खुसम्फस्सजा वेदनाति. एस नयो सब्बत्थ. अयं तावेत्थ सब्बसङ्गाहिककथा. विपाकवसेन पन चक्खुद्वारे द्वे चक्खुविञ्ञाणानि, द्वे मनोधातुयो, तिस्सो मनोविञ्ञाणधातुयोति एताहि सम्पयुत्तवसेन वेदना वेदितब्बा. एस नयो सोतद्वारादीसु. मनोद्वारे मनोविञ्ञाणधातुसम्पयुत्ताव.
फस्ससमुदयाति एत्थ पन पञ्चद्वारे पञ्चवत्थुकवेदनानं सहजातचक्खुसम्फस्सादिसमुदया समुदयो होति. अवसेसानं चक्खुसम्फस्सादयो उपनिस्सयादिवसेन पच्चया. मनोद्वारे तदारम्मणवेदनानं अद्वारिकानञ्च पटिसन्धिभवङ्गचुतिवेदनानं सहजातमनोसम्फस्ससमुदया समुदयो होतीति वेदितब्बो. सेसं वुत्तनयमेव.
वेदनावारवण्णना निट्ठिता.