९. तित्थियसावकवत्थु
अवज्जेति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो तित्थियसावके आरब्भ कथेसि.
एकस्मिञ्हि समये अञ्ञतित्थियसावका अत्तनो पुत्ते सम्मादिट्ठिकानं उपासकानं पुत्तेहि सद्धिं सपरिवारे कीळमाने दिस्वा गेहं आगतकाले ‘‘न वो समणा सक्यपुत्तिया वन्दितब्बा, नापि तेसं विहारं पविसितब्ब’’न्ति सपथं कारयिंसु. ते एकदिवसं जेतवनविहारस्स बहिद्वारकोट्ठकसामन्ते कीळन्ता पिपासिता अहेसुं. अथेकं उपासकदारकं ‘‘त्वं एत्थ गन्त्वा पानीयं पिवित्वा अम्हाकम्पि आहराही’’ति पहिणिंसु. सो विहारं पविसित्वा सत्थारं वन्दित्वा पानीयं पिवित्वा तमत्थं आरोचेसि. अथ नं सत्था ‘‘त्वमेव पानीयं पिवित्वा गन्त्वा इतरेपि पानीयपिवनत्थाय इधेव पेसेही’’ति आह. सो तथा अकासि. ते आगन्त्वा पानीयं पिविंसु. सत्था ते पक्कोसापेत्वा तेसं सप्पायं धम्मकथं कथेत्वा ते अचलसद्धे कत्वा सरणेसु च सीलेसु च पतिट्ठापेसि. ते सकानि गेहानि गन्त्वा तमत्थं मातापितूनं आरोचेसुं. अथ नेसं मातापितरो ‘‘पुत्तका नो विपन्नदिट्ठिका जाता’’ति दोमनस्सप्पत्ता परिदेविंसु. अथ तेसं छेका सम्बहुला पटिविस्सका मनुस्सा आगन्त्वा दोमनस्सवूपसमनत्थाय धम्मं कथयिंसु. ते तेसं कथं सुत्वा ‘‘इमे दारके समणस्स गोतमस्सेव निय्यादेस्सामा’’ति महन्तेन ञातिगणेन सद्धिं विहारं नयिंसु. सत्था तेसं अज्झासयं ओलोकेत्वा धम्मं देसेन्तो इमा गाथा अभासि –
३१८. ‘‘अवज्जे वज्जमतिनो, वज्जे चावज्जदस्सिनो;
मिच्छादिट्ठिसमादाना, सत्ता गच्छन्ति दुग्गतिं.
३१९. ‘‘वज्जञ्च वज्जतो ञत्वा, अवज्जञ्च अवज्जतो;
सम्मादिट्ठिसमादाना, सत्ता गच्छन्ति सुग्गति’’न्ति.
तत्थ अवज्जेति दसवत्थुकाय सम्मादिट्ठिया, तस्सा उपनिस्सयभूते धम्मे च. वज्जमतिनोति वज्जं इदन्ति उप्पन्नमतिनो. दसवत्थुकाय मिच्छादिट्ठिया पन तस्सा उपनिस्सयभूते धम्मे च अवज्जदस्सिनो, एतिस्सा अवज्जं वज्जतो वज्जञ्च अवज्जतो ञत्वा गहणसङ्खाताय मिच्छादिट्ठिया समादिन्नत्ता मिच्छादिट्ठिसमादाना सत्ता दुग्गतिं गच्छन्तीति अत्थो. दुतियगाथाय वुत्तविपरियायेन अत्थो वेदितब्बो.
देसनावसाने सब्बेपि ते तीसु सरणेसु पतिट्ठाय अपरापरं धम्मं सुणन्ता सोतापत्तिफले पतिट्ठहिंसूति.
तित्थियसावकवत्थु नवमं.
निरयवग्गवण्णना निट्ठिता.
द्वावीसतिमो वग्गो.