३. कोसलरञ्ञो पराजयवत्थु

जयं वेरन्ति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो कोसलरञ्ञो पराजयं आरब्भ कथेसि.

सो किर कासिकगामं निस्साय भागिनेय्येन अजातसत्तुना सद्धिं युज्झन्तो तेन तयो वारे पराजितो ततियवारे चिन्तेसि – ‘‘अहं खीरमुखम्पि दारकं पराजेतुं नासक्खिं, किं मे जीवितेना’’ति. सो आहारूपच्छेदं कत्वा मञ्चके निपज्जि. अथस्स सा पवत्ति सकलनगरं पत्थरि. भिक्खू तथागतस्स आरोचेसुं – ‘‘भन्ते, राजा किर कासिकगामकं निस्साय तयो वारे पराजितो, सो इदानि पराजित्वा आगतो ‘खीरमुखम्पि दारकं पराजेतुं नासक्खिं, किं मे जीवितेना’ति आहारूपच्छेदं कत्वा मञ्चके निपन्नो’’ति. सत्था तेसं कथं सुत्वा, ‘‘भिक्खवे, जिनन्तोपि वेरं पसवति, पराजितो पन दुक्खं सेतियेवा’’ति वत्वा इमं गाथमाह –

२०१. ‘‘जयं वेरं पसवति, दुक्खं सेति पराजितो;

उपसन्तो सुखं सेति, हित्वा जयपराजय’’न्ति.

तत्थ जयन्ति परं जिनन्तो वेरं पटिलभति. पराजितोति परेन पराजितो ‘‘कदा नु खो पच्चामित्तस्स पिट्ठिं दट्ठुं सक्खिस्सामी’’ति दुक्खं सेति सब्बिरियापथेसु दुक्खमेव विहरतीति अत्थो. उपसन्तोति अब्भन्तरे उपसन्तरागादिकिलेसो खीणासवो जयञ्च पराजयञ्च हित्वा सुखं सेति, सब्बिरियापथेसु सुखमेव विहरतीति अत्थो.

देसनावसाने बहू सोतापत्तिफलादीनि पापुणिंसूति.

कोसलरञ्ञो पराजयवत्थु ततियं.