दीपङ्करो बुद्धो

एवं अभिञ्ञाबलं पत्वा सुमेधतापसे समापत्तिसुखेन वीतिनामेन्ते दीपङ्करो नाम सत्था लोके उदपादि. तस्स पटिसन्धिजातिबोधि धम्मचक्कप्पवत्तनेसु सकलापि दससहस्सिलोकधातु सङ्कम्पि सम्पकम्पि सम्पवेधि, महाविरवं रवि, द्वत्तिंस पुब्बनिमित्तानि पातुरहेसुं. सुमेधतापसो समापत्तिसुखेन वीतिनामेन्तो नेव तं सद्दमस्सोसि, न च तानि निमित्तानि अद्दस. तेन वुत्तं –

‘‘एवं मे सिद्धिप्पत्तस्स, वसीभूतस्स सासने;

दीपङ्करो नाम जिनो, उप्पज्जि लोकनायको.

‘‘उप्पज्जन्ते च जायन्ते, बुज्झन्ते धम्मदेसने;

चतुरो निमित्ते नाद्दसं, झानरतिसमप्पितो’’ति.

तस्मिं काले दीपङ्करदसबलो चतूहि खीणासवसतसहस्सेहि परिवुतो अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो रम्मं नाम नगरं पत्वा सुदस्सनमहाविहारे पटिवसति. रम्मनगरवासिनो ‘‘दीपङ्करो किर समणिस्सरो परमाभिसम्बोधिं पत्वा पवत्तवरधम्मचक्को अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो अम्हाकं रम्मनगरं पत्वा सुदस्सनमहाविहारे पटिवसती’’ति सुत्वा सप्पिनवनीतादीनि चेव भेसज्जानि वत्थच्छादनानि च गाहापेत्वा गन्धमालादिहत्था येन बुद्धो, येन धम्मो, येन सङ्घो, तन्निन्ना तप्पोणा तप्पब्भारा हुत्वा सत्थारं उपसङ्कमित्वा वन्दित्वा गन्धमालादीहि पूजेत्वा एकमन्तं निसिन्ना धम्मदेसनं सुत्वा स्वातनाय निमन्तेत्वा उट्ठायासना पक्कमिंसु.

ते पुनदिवसे महादानं सज्जेत्वा नगरं अलङ्करित्वा दसबलस्स आगमनमग्गं अलङ्करोन्ता उदकभिन्नट्ठानेसु पंसुं पक्खिपित्वा समं भूमितलं कत्वा रजतपट्टवण्णं वालुकं आकिरन्ति, लाजे चेव पुप्फानि च विकिरन्ति, नानाविरागेहि वत्थेहि धजपटाके उस्सापेन्ति, कदलियो चेव पुण्णघटपन्तियो च पतिट्ठापेन्ति. तस्मिं काले सुमेधतापसो अत्तनो अस्समपदा आकासं उग्गन्त्वा, तेसं मनुस्सानं उपरिभागेन आकासेन गच्छन्तो ते हट्ठतुट्ठे मनुस्से दिस्वा ‘‘किं नु खो कारण’’न्ति आकासतो ओरुय्ह एकमन्तं ठितो मनुस्से पुच्छि – ‘‘अम्भो, कस्स तुम्हे इध विसमं मग्गं अलङ्करोथा’’ति? तेन वुत्तं –

‘‘पच्चन्तदेसविसये, निमन्तेत्वा तथागतं;

तस्स आगमनं मग्गं, सोधेन्ति तुट्ठमानसा.

‘‘अहं तेन समयेन, निक्खमित्वा सकस्समा;

धुनन्तो वाकचीरानि, गच्छामि अम्बरे तदा.

‘‘वेदजातं जनं दिस्वा, तुट्ठहट्ठं पमोदितं;

ओरोहित्वान गगना, मनुस्से पुच्छि तावदे.

‘‘‘तुट्ठहट्ठो पमुदितो, वेदजातो महाजनो;

कस्स सोधीयति मग्गो, अञ्जसं वटुमायन’’’न्ति.

मनुस्सा आहंसु – ‘‘भन्ते सुमेध, न त्वं जानासि, दीपङ्करो दसबलो सम्मासम्बुद्धो सम्बोधिं पत्वा पवत्तवरधम्मचक्को चारिकं चरमानो अम्हाकं नगरं पत्वा सुदस्सनमहाविहारे पटिवसति. मयं तं भगवन्तं निमन्तयिम्ह, तस्सेतं बुद्धस्स भगवतो आगमनमग्गं अलङ्करोमा’’ति. अथ सुमेधतापसो चिन्तेसि – ‘‘बुद्धोति खो घोसमत्तकम्पि लोके दुल्लभं, पगेव बुद्धुप्पादो, मयापि इमेहि मनुस्सेहि सद्धिं दसबलस्स मग्गं अलङ्करितुं वट्टती’’ति. सो ते मनुस्से आह – ‘‘सचे, भो, तुम्हे एतं मग्गं बुद्धस्स अलङ्करोथ, मय्हम्पि एकं ओकासं देथ, अहम्पि तुम्हेहि सद्धिं मग्गं अलङ्करिस्सामी’’ति. ते ‘‘साधू’’ति सम्पटिच्छित्वा ‘‘सुमेधतापसो इद्धिमा’’ति जानन्ता उदकभिन्नोकासं सल्लक्खेत्वा – ‘‘त्वं इमं ठानं अलङ्करोही’’ति अदंसु. सुमेधो बुद्धारम्मणं पीतिं गहेत्वा चिन्तेसि – ‘‘अहं इमं ओकासं इद्धिया अलङ्करितुं पहोमि, एवं अलङ्कतो न मं परितोसेस्सति, अज्ज मया कायवेय्यावच्चं कातुं वट्टती’’ति पंसुं आहरित्वा तस्मिं पदेसे पक्खिपि.

तस्स तस्मिं पदेसे अनिट्ठितेयेव दीपङ्करदसबलो महानुभावानं छळभिञ्ञानं खीणासवानं चतूहि सतसहस्सेहि परिवुतो देवतासु दिब्बगन्धमालादीहि पूजयन्तासु दिब्बतुरियेहि वज्जन्तासु दिब्बसङ्गीतेसु पवत्तेन्तेसु मनुस्सेसु मानुसकेहि गन्धमालादीहि चेव तुरियेहि च पूजयन्तेसु अनोपमाय बुद्धलीलाय मनोसिलातले विजम्भमानो सीहो विय तं अलङ्कतपटियत्तं मग्गं पटिपज्जि. सुमेधतापसो अक्खीनि उम्मीलेत्वा अलङ्कतमग्गेन आगच्छन्तस्स दसबलस्स द्वत्तिंसमहापुरिसलक्खणपटिमण्डितं असीतिया अनुब्यञ्जनेहि अनुरञ्जितं ब्यामप्पभाय सम्परिवारितं मणिवण्णगगनतले नानप्पकारा विज्जुलता विय आवेळावेळभूता चेव युगळयुगळभूता च छब्बण्णघनबुद्धरस्मियो विस्सज्जेन्तं रूपसोभग्गप्पत्तं अत्तभावं ओलोकेत्वा – ‘‘अज्ज मया दसबलस्स जीवितपरिच्चागं कातुं वट्टति, मा भगवा कललं अक्कमि, मणिफलकसेतुं पन अक्कमन्तो विय सद्धिं चतूहि खीणासवसतसहस्सेहि मम पिट्ठिं मद्दमानो गच्छतु, तं मे भविस्सति दीघरत्तं हिताय सुखाया’’ति केसे मोचेत्वा अजिनचम्मजटामण्डलवाकचीरानि काळवण्णे कलले पत्थरित्वा मणिफलकसेतु विय कललपिट्ठे निपज्जि. तेन वुत्तं –

‘‘ते मे पुट्ठा वियाकंसु, ‘बुद्धो लोके अनुत्तरो;

दीपङ्करो नाम जिनो, उप्पज्जि लोकनायको;

तस्स सोधीयति मग्गो, अञ्जसं वटुमायनं’.

‘‘बुद्धोतिवचनं सुत्वान, पीति उप्पज्जि तावदे;

बुद्धो बुद्धोति कथयन्तो, सोमनस्सं पवेदयिं.

‘‘तत्थ ठत्वा विचिन्तेसिं, तुट्ठो संविग्गमानसो;

‘इध बीजानि रोपिस्सं, खणो वे मा उपच्चगा’.

‘‘यदि बुद्धस्स सोधेथ, एकोकासं ददाथ मे;

अहम्पि सोधयिस्सामि, अञ्जसं वटुमायनं.

‘‘अदंसु ते ममोकासं, सोधेतुं अञ्जसं तदा;

बुद्धो बुद्धोति चिन्तेन्तो, मग्गं सोधेमहं तदा.

‘‘अनिट्ठिते ममोकासे, दीपङ्करो महामुनि;

चतूहि सतसहस्सेहि, छळभिञ्ञेहि तादिहि;

खीणासवेहि विमलेहि, पटिपज्जि अञ्जसं जिनो.

‘‘पच्चुग्गमना वत्तन्ति, वज्जन्ति भेरियो बहू;

आमोदिता नरमरू, साधुकारं पवत्तयुं.

‘‘देवा मनुस्से पस्सन्ति, मनुस्सापि च देवता;

उभोपि ते पञ्जलिका, अनुयन्ति तथागतं.

‘‘देवा दिब्बेहि तुरियेहि, मनुस्सा मानुसेहि च;

उभोपि ते वज्जयन्ता, अनुयन्ति तथागतं.

‘‘दिब्बं मन्दारवं पुप्फं, पदुमं पारिछत्तकं;

दिसोदिसं ओकिरन्ति, आकासनभगता मरू.

‘‘दिब्बं चन्दनचुण्णञ्च, वरगन्धञ्च केवलं;

दिसोदिसं ओकिरन्ति, आकासनभगता मरू.

‘‘चम्पकं सललं नीपं, नागपुन्नागकेतकं;

दिसोदिसं उक्खिपन्ति, भूमितलगता नरा.

‘‘केसे मुञ्चित्वाहं तत्थ, वाकचीरञ्च चम्मकं;

कलले पत्थरित्वान, अवकुज्जो निपज्जहं.

‘‘अक्कमित्वान मं बुद्धो, सह सिस्सेहि गच्छतु;

मा नं कलले अक्कमित्थ, हिताय मे भविस्सती’’ति.

सो पन कललपिट्ठे निपन्नकोव पुन अक्खीनि उम्मीलेत्वा दीपङ्करदसबलस्स बुद्धसिरिं सम्पस्समानो एवं चिन्तेसि – ‘‘सचे अहं इच्छेय्यं, सब्बकिलेसे झापेत्वा सङ्घनवको हुत्वा रम्मनगरं पविसेय्यं, अञ्ञातकवेसेन पन मे किलेसे झापेत्वा निब्बानप्पत्तिया किच्चं नत्थि, यंनूनाहं दीपङ्करदसबलो विय परमाभिसम्बोधिं पत्वा धम्मनावं आरोपेत्वा महाजनं संसारसागरा उत्तारेत्वा पच्छा परिनिब्बायेय्यं, इदं मय्हं पतिरूप’’न्ति. ततो अट्ठ धम्मे समोधानेत्वा बुद्धभावाय अभिनीहारं कत्वा निपज्जि. तेन वुत्तं –

‘‘पथवियं निपन्नस्स, एवं मे आसि चेतसो;

‘इच्छमानो अहं अज्ज, किलेसे झापये मम.

‘‘‘किं मे अञ्ञातवेसेन, धम्मं सच्छिकतेनिध;

सब्बञ्ञुतं पापुणित्वा, बुद्धो हेस्सं सदेवके.

‘‘‘किं मे एकेन तिण्णेन, पुरिसेन थामदस्सिना;

सब्बञ्ञुतं पापुणित्वा, सन्तारेस्सं सदेवकं.

‘‘‘इमिना मे अधिकारेन, कतेन पुरिसुत्तमे;

सब्बञ्ञुतं पापुणित्वा, तारेमि जनतं बहुं.

‘‘‘संसारसोतं छिन्दित्वा, विद्धंसेत्वा तयो भवे;

धम्मनावं समारुय्ह, सन्तारेस्सं सदेवक’’’न्ति.

यस्मा पन बुद्धत्तं पत्थेन्तस्स –

‘‘मनुस्सत्तं लिङ्गसम्पत्ति, हेतु सत्थारदस्सनं;

पब्बज्जा गुणसम्पत्ति, अधिकारो च छन्दता;

अट्ठधम्मसमोधाना, अभिनीहारो समिज्झती’’ति.

मनुस्सत्तभावस्मिंयेव हि ठत्वा बुद्धत्तं पत्थेन्तस्स पत्थना समिज्झति, नागस्स वा सुपण्णस्स वा देवताय वा सक्कस्स वा पत्थना नो समिज्झति. मनुस्सत्तभावेपि पुरिसलिङ्गे ठितस्सेव पत्थना समिज्झति, इत्थिया वा पण्डकनपुंसकउभतोब्यञ्जनकानं वा नो समिज्झति. पुरिसस्सपि तस्मिं अत्तभावे अरहत्तप्पत्तिया हेतुसम्पन्नस्सेव पत्थना समिज्झति, नो इतरस्स. हेतुसम्पन्नस्सापि जीवमानबुद्धस्सेव सन्तिके पत्थेन्तस्सेव पत्थना समिज्झति, परिनिब्बुते बुद्धे चेतियसन्तिके वा बोधिमूले वा पत्थेन्तस्स न समिज्झति. बुद्धानं सन्तिके पत्थेन्तस्सपि पब्बज्जालिङ्गे ठितस्सेव समिज्झति, नो गिहिलिङ्गे ठितस्स. पब्बजितस्सपि पञ्चाभिञ्ञाअट्ठसमापत्तिलाभिनोयेव समिज्झति, न इमाय गुणसम्पत्तिया विरहितस्स. गुणसम्पन्नेनपि येन अत्तनो जीवितं बुद्धानं परिच्चत्तं होति, तस्सेव इमिना अधिकारेन अधिकारसम्पन्नस्स समिज्झति, न इतरस्स. अधिकारसम्पन्नस्सापि यस्स बुद्धकारकधम्मानं अत्थाय महन्तो छन्दो च उस्साहो च वायामो च परियेट्ठि च, तस्सेव समिज्झति, न इतरस्स.

तत्रिदं छन्दमहन्तताय ओपम्मं – सचे हि एवमस्स यो सकलचक्कवाळगब्भं एकोदकीभूतं अत्तनो बाहुबलेन उत्तरित्वा पारं गन्तुं समत्थो, सो बुद्धत्तं पापुणाति. यो वा पन सकलचक्कवाळगब्भं वेळुगुम्बसञ्छन्नं वियूहित्वा मद्दित्वा पदसा गच्छन्तो पारं गन्तुं समत्थो, सो बुद्धत्तं पापुणाति. यो वा पन सकलचक्कवाळगब्भं सत्तियो आकोटेत्वा निरन्तरं सत्तिफलसमाकिण्णं पदसा अक्कममानो पारं गन्तुं समत्थो, सो बुद्धत्तं पापुणाति. यो वा पन सकलचक्कवाळगब्भं वीतच्चितङ्गारभरितं पादेहि मद्दमानो पारं गन्तुं समत्थो, सो बुद्धत्तं पापुणातीति. यो एतेसु एकम्पि अत्तनो दुक्करं न मञ्ञति, ‘‘अहं एतम्पि तरित्वा वा गन्त्वा वा पारं गमिस्सामी’’ति एवं महन्तेन छन्देन च उस्साहेन च वायामेन च परियेट्ठिया च समन्नागतो होति, एतस्सेव पत्थना समिज्झति, न इतरस्स. तस्मा सुमेधतापसो इमे अट्ठ धम्मे समोधानेत्वाव बुद्धभावाय अभिनीहारं कत्वा निपज्जि.

दीपङ्करोपि भगवा आगन्त्वा सुमेधतापसस्स सीसभागे ठत्वा मणिसीहपञ्जरं उग्घाटेन्तो विय पञ्चवण्णपसादसम्पन्नानि अक्खीनि उम्मीलेत्वा कललपिट्ठे निपन्नं सुमेधतापसं दिस्वा ‘‘अयं तापसो बुद्धत्ताय अभिनीहारं कत्वा निपन्नो, समिज्झिस्सति नु खो एतस्स पत्थना, उदाहु नो’’ति अनागतंसञाणं पेसेत्वा उपधारेन्तो – ‘‘इतो कप्पसतसहस्साधिकानि चत्तारि असङ्ख्येय्यानि अतिक्कमित्वा अयं गोतमो नाम बुद्धो भविस्सती’’ति ञत्वा ठितकोव परिसमज्झे ब्याकासि – ‘‘पस्सथ नो तुम्हे इमं उग्गतपं तापसं कललपिट्ठे निपन्न’’न्ति? ‘‘एवं, भन्ते’’ति. अयं बुद्धत्ताय अभिनीहारं कत्वा निपन्नो, समिज्झिस्सति इमस्स पत्थना. अयञ्हि इतो कप्पसतसहस्साधिकानं चतुन्नं असङ्खयेय्यानं मत्थके गोतमो नाम बुद्धो भविस्सति. तस्मिं पनस्स अत्तभावे कपिलवत्थु नाम नगरं निवासो भविस्सति, माया नाम देवी माता, सुद्धोदनो नाम राजा पिता, अग्गसावको उपतिस्सो नाम थेरो, दुतियसावको कोलितो नाम, बुद्धुपट्ठाको आनन्दो नाम, अग्गसाविका खेमा नाम थेरी, दुतियसाविका उप्पलवण्णा नाम थेरी भविस्सति. अयं परिपक्कञाणो महाभिनिक्खमनं कत्वा महापधानं पदहित्वा निग्रोधरुक्खमूले पायासं पटिग्गहेत्वा नेरञ्जराय तीरे परिभुञ्जित्वा बोधिमण्डं आरुय्ह अस्सत्थरुक्खमूले अभिसम्बुज्झिस्सतीति. तेन वुत्तं –

‘‘दीपङ्करो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो;

उस्सीसके मं ठत्वान, इदं वचनमब्रवि.

‘‘‘पस्सथ इमं तापसं, जटिलं उग्गतापनं;

अपरिमेय्ये इतो कप्पे, बुद्धो लोके भविस्सति.

‘‘‘अहु कपिलव्हया रम्मा, निक्खमित्वा तथागतो;

पधानं पदहित्वान, कत्वा दुक्करकारिकं.

‘‘‘अजपालरुक्खमूले, निसीदित्वा तथागतो;

तत्थ पायासं पग्गय्ह, नेरञ्जरमुपेहिति.

‘‘‘नेरञ्जराय तीरम्हि, पायासं अद सो जिनो;

पटियत्तवरमग्गेन, बोधिमूलमुपेहिति.

‘‘‘ततो पदक्खिणं कत्वा, बोधिमण्डं अनुत्तरो;

अस्सत्थरुक्खमूलम्हि, बुज्झिस्सति महायसो.

‘‘‘इमस्स जनिका माता, माया नाम भविस्सति;

पिता सुद्धोदनो नाम, अयं हेस्सति गोतमो.

‘‘‘अनासवा वीतरागा, सन्तचित्ता समाहिता;

कोलितो उपतिस्सो च, अग्गा हेस्सन्ति सावका;

आनन्दो नामुपट्ठाको, उपट्ठिस्सति तं जिनं.

‘‘‘खेमा उप्पलवण्णा च, अग्गा हेस्सन्ति साविका;

अनासवा वीतरागा, सन्तचित्ता समाहिता;

बोधि तस्स भगवतो, अस्सत्थोति पवुच्चती’’’ति. (बु. वं. २.६०-६८);

तं सुत्वा सुमेधतापसो – ‘‘मय्हं किर पत्थना समिज्झिस्सती’’ति सोमनस्सप्पत्तो अहोसि. महाजनो दीपङ्करदसबलस्स वचनं सुत्वा ‘‘सुमेधतापसो किर बुद्धबीजं बुद्धङ्कुरो’’ति हट्ठतुट्ठो अहोसि. एवञ्चस्स अहोसि – ‘‘यथा नाम मनुस्सा नदिं तरन्ता उजुकेन तित्थेन उत्तरितुं असक्कोन्ता हेट्ठातित्थेन उत्तरन्ति, एवमेव मयम्पि दीपङ्करदसबलस्स सासने मग्गफलं अलभमाना अनागते यदा त्वं बुद्धो भविस्ससि, तदा तव सम्मुखा मग्गफलं सच्छिकातुं समत्था भवेय्यामा’’ति पत्थनं ठपयिंसु. दीपङ्करदसबलोपि बोधिसत्तं पसंसित्वा अट्ठपुप्फमुट्ठीहि पूजेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि. तेपि चतुसतसहस्ससङ्खा खीणासवा बोधिसत्तं गन्धेहि च मालाहि च पूजेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कमिंसु. देवमनुस्सा पन तथेव पूजेत्वा वन्दित्वा पक्कन्ता.

बोधिसत्तो सब्बेसं पटिक्कन्तकाले सयना वुट्ठाय ‘‘पारमियो विचिनिस्सामी’’ति पुप्फरासिमत्थके पल्लङ्कं आभुजित्वा निसीदि. एवं निसिन्ने बोधिसत्ते सकलदससहस्सचक्कवाळे देवता साधुकारं दत्वा ‘‘अय्य सुमेधतापस, पोराणकबोधिसत्तानं पल्लङ्कं आभुजित्वा ‘पारमियो विचिनिस्सामा’ति निसिन्नकाले यानि पुब्बनिमित्तानि नाम पञ्ञायन्ति, तानि सब्बानिपि अज्ज पातुभूतानि, निस्संसयेन त्वं बुद्धो भविस्ससि. मयमेतं जानाम ‘यस्सेतानि निमित्तानि पञ्ञायन्ति, एकन्तेन सो बुद्धो होति’, त्वं अत्तनो वीरियं दळ्हं कत्वा पग्गण्हा’’ति बोधिसत्तं नानप्पकाराहि थुतीहि अभित्थविंसु. तेन वुत्तं –

‘‘इदं सुत्वान वचनं, असमस्स महेसिनो;

आमोदिता नरमरू, बुद्धबीजं किर अयं.

‘‘उक्कुट्ठिसद्दा वत्तन्ति, अप्फोटेन्ति हसन्ति च;

कतञ्जली नमस्सन्ति, दससहस्सी सदेवका.

‘‘यदिमस्स लोकनाथस्स, विरज्झिस्साम सासनं;

अनागतम्हि अद्धाने, हेस्साम सम्मुखा इमं.

‘‘यथा मनुस्सा नदिं तरन्ता, पटितित्थं विरज्झिय;

हेट्ठा तित्थे गहेत्वान, उत्तरन्ति महानदिं.

‘‘एवमेव मयं सब्बे, यदि मुञ्चामिमं जिनं;

अनागतम्हि अद्धाने, हेस्साम सम्मुखा इमं.

‘‘दीपङ्करो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो;

मम कम्मं पकित्तेत्वा, दक्खिणं पादमुद्धरि.

‘‘ये तत्थासुं जिनपुत्ता, सब्बे पदक्खिणमकंसु मं;

नरा नागा च गन्धब्बा, अभिवादेत्वान पक्कमुं.

‘‘दस्सनं मे अतिक्कन्ते, ससङ्घे लोकनायके;

हट्ठतुट्ठेन चित्तेन, आसना वुट्ठहिं तदा.

‘‘सुखेन सुखितो होमि, पामोज्जेन पमोदितो;

पीतिया च अभिस्सन्नो, पल्लङ्कं आभुजिं तदा.

‘‘पल्लङ्केन निसीदित्वा, एवं चिन्तेसहं तदा;

‘वसीभूतो अहं झाने, अभिञ्ञापारमिं गतो.

‘‘‘दससहस्सिलोकम्हि, इसयो नत्थि मे समा;

असमो इद्धिधम्मेसु, अलभिं ईदिसं सुखं’.

‘‘पल्लङ्काभुजने मय्हं, दससहस्साधिवासिनो;

महानादं पवत्तेसुं, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘या पुब्बे बोधिसत्तानं, पल्लङ्कवरमाभुजे;

निमित्तानि पदिस्सन्ति, तानि अज्ज पदिस्सरे.

‘‘सीतं ब्यापगतं होति, उण्हञ्च उपसम्मति;

तानि अज्ज पदिस्सन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘दससहस्सी लोकधातू, निस्सद्दा होन्ति निराकुला;

तानि अज्ज पदिस्सन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘महावाता न वायन्ति, न सन्दन्ति सवन्तियो;

तानि अज्ज पदिस्सन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘थलजा दकजा पुप्फा, सब्बे पुप्फन्ति तावदे;

तेपज्ज पुप्फिता सब्बे, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘लता वा यदि वा रुक्खा, फलभारा होन्ति तावदे;

तेपज्ज फलिता सब्बे, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘आकासट्ठा च भूमट्ठा, रतना जोतन्ति तावदे;

तेपज्ज रतना जोतन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘मानुसका च दिब्बा च, तुरिया वज्जन्ति तावदे;

तेपज्जुभो अभिरवन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘विचित्तपुप्फा गगना, अभिवस्सन्ति तावदे;

तेपि अज्ज पवस्सन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘महासमुद्दो आभुजति, दससहस्सी पकम्पति;

तेपज्जुभो अभिरवन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘निरयेपि दससहस्से, अग्गी निब्बन्ति तावदे;

तेपज्ज निब्बुता अग्गी, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘विमलो होति सूरियो, सब्बा दिस्सन्ति तारका;

तेपि अज्ज पदिस्सन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘अनोवट्ठेन उदकं, महिया उब्भिज्जि तावदे;

तम्पज्जुब्भिज्जते महिया, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘तारागणा विरोचन्ति, नक्खत्ता गगनमण्डले;

विसाखा चन्दिमायुत्ता, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘बिलासया दरीसया, निक्खमन्ति सकासया;

तेपज्ज आसया छुद्धा, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘न होति अरति सत्तानं, सन्तुट्ठा होन्ति तावदे;

तेपज्ज सब्बे सन्तुट्ठा, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘रोगा तदुपसम्मन्ति, जिघच्छा च विनस्सति;

तानिपज्ज पदिस्सन्ति, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘रागो तदा तनु होति, दोसो मोहो विनस्सति;

तेपज्ज विगता सब्बे, धुवं बुद्धो भविस्ससि.

‘‘भयं तदा न भवति, अज्जपेतं पदिस्सति;

तेन लिङ्गेन जानाम, धुवं बुद्धो भविस्ससि.