६. बाकुलत्थेरअपदानवण्णना
छट्ठापदाने हिमवन्तस्साविदूरेतिआदिकं बाकुलत्थेरस्स अपदानं. अयं किर थेरो अतीते इतो कप्पसतसहस्साधिकस्स असङ्ख्येय्यस्स मत्थके अनोमदस्सिस्स भगवतो उप्पत्तितो पुरेतरमेव ब्राह्मणकुले निब्बत्तित्वा वयप्पत्तो तयो वेदे उग्गण्हित्वा तत्थ सारं अपस्सन्तो ‘‘सम्परायिकत्थं गवेसिस्सामी’’ति इसिपब्बज्जं पब्बजित्वा पब्बतपादे विहरन्तो पञ्चाभिञ्ञाअट्ठसमापत्तीनं लाभी हुत्वा विहरन्तो बुद्धुप्पादं सुत्वा सत्थु सन्तिकं गन्त्वा धम्मं सुत्वा सरणेसु पतिट्ठितो सत्थु वाताबाधे उप्पन्ने अरञ्ञतो भेसज्जानि आनेत्वा तं वूपसमेत्वा तं पुञ्ञं आरोग्यत्थाय परिणामेत्वा ततो चुतो ब्रह्मलोके निब्बत्तो एकं असङ्ख्येय्यं देवमनुस्सेसु संसरन्तो पदुमुत्तरबुद्धकाले हंसवतीनगरे एकस्मिं कुले निब्बत्तो विञ्ञुतं पत्वा सत्थु धम्मदेसनं सुत्वा सत्थारं एकं भिक्खुं अप्पाबाधानं अग्गट्ठाने ठपेन्तं दिस्वा सयं तं ठानन्तरं आकङ्खन्तो पणिधानं कत्वा यावजीवं कुसलकम्मं उपचिनित्वा सुगतीसुयेव संसरन्तो विपस्सिस्स भगवतो उप्पत्तितो पुरेतरमेव बन्धुमतीनगरे ब्राह्मणकुले निब्बत्तो सब्बसिप्पेसु निप्फत्तिं पत्तो तत्थ सारं अपस्सन्तो इसिपब्बज्जं पब्बजित्वा झानाभिञ्ञालाभी हुत्वा पब्बतपादे वसन्तो बुद्धुप्पादं सुत्वा सत्थु सन्तिकं गन्त्वा सरणेसु पतिट्ठाय भिक्खूनं तिणपुप्फकरोगे उप्पन्ने तं वूपसमेत्वा तत्थ यावतायुकं ठत्वा ततो चुतो ब्रह्मलोके निब्बत्तित्वा ततो एकनवुतिकप्पे देवमनुस्सेसु संसरन्तो कस्सपस्स भगवतो काले बाराणसियं कुलगेहे निब्बत्तित्वा घरावासं वसन्तो एकं जिण्णं विनस्समानं महाविहारं दिस्वा तत्थ उपोसथागारादिकं सब्बं आवसथं कारापेत्वा तत्थ भिक्खुसङ्घस्स सब्बं भेसज्जं पटियादेत्वा यावजीवं कुसलं कत्वा एकं बुद्धन्तरं देवमनुस्सेसु संसरन्तो अम्हाकं भगवतो उप्पत्तितो पुरेतरमेव कोसम्बियं सेट्ठिकुले निब्बत्ति.
सो मातुकुच्छितो निक्खमित्वा धातीहि अरोगभावाय यमुनायं न्हापियमानो तासं हत्थतो मुच्चित्वा मच्छेन गिलितो अहोसि. केवट्टा तं मच्छं जालाय गहेत्वा बाराणसियं सेट्ठिभरियाय विक्किणिंसु. सा तं गहेत्वा फालयमाना पुब्बे कतपुञ्ञफलेन अरोगं दारकं दिस्वा ‘‘पुत्तो मे लद्धो’’ति गहेत्वा पोसेसि. सो जनकेहि मातापितूहि तं पवत्तिं सुत्वा आगन्त्वा ‘‘अयं अम्हाकं पुत्तो, देथ नो पुत्त’’न्ति अनुयोगे कते रञ्ञा ‘‘उभयेसम्पि साधारणो होतू’’ति द्विन्नं कुलानं दायादभावेन विनिच्छयं कत्वा ठपितत्ता बाकुलोति लद्धनामो वयप्पत्तो महासम्पत्तिं अनुभवन्तो द्वीसु सेट्ठिकुलेसु एकेकस्मिं छमासं छमासं वसति. ते अत्तनो वारे सम्पत्ते नावासङ्घाटं बन्धित्वा तत्रूपरि रतनमण्डपं कारेत्वा पञ्चङ्गिकतूरिये निप्फादेत्वा कुमारं तत्थ निसीदापेत्वा उभयनगरमज्झट्ठानं गङ्गाय आगच्छन्ति, अपरसेट्ठिमनुस्सापि एवमेव सज्जेत्वा तं ठानं गन्त्वा कुमारं तत्थ आरोपेत्वा गच्छन्ति. सो एवं वड्ढमानो आसीतिको हुत्वा उभयसेट्ठिपुत्तोति पाकटो. सत्थु सन्तिकं गन्त्वा धम्मं सुत्वा पटिलद्धसद्धो पब्बजित्वा सत्ताहं वायमन्तो अट्ठमे दिवसे सह पटिसम्भिदाय अरहत्तं पापुणि.
३८६. सो अरहा हुत्वा अत्तनो पुब्बकम्मं सरित्वा सोमनस्सजातो पुब्बचरितापदानं पकासेन्तो हिमवन्तस्साविदूरेतिआदिमाह. तस्सत्थो हेट्ठा वुत्तोव. अपदानपाळिअत्थोपि सुविञ्ञेय्योव. सो अरहत्तं पत्वा विमुत्तिसुखेन विहरन्तो सट्ठिवस्ससतायुको हुत्वा परिनिब्बायीति.
बाकुलत्थेरअपदानवण्णना समत्ता.