३. पुग्गलधम्मवारो
(१) उप्पादनिरोधकालसम्भेदवारो
१०५. (क) यस्स यं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति तस्स तं चित्तं निरुज्झिस्सति न उप्पज्जिस्सतीति? आमन्ता.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं निरुज्झिस्सति न उप्पज्जिस्सति तस्स तं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झतीति? आमन्ता.
(क) यस्स यं चित्तं न उप्पज्जति निरुज्झति तस्स तं चित्तं न निरुज्झिस्सति उप्पज्जिस्सतीति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न निरुज्झिस्सति उप्पज्जिस्सति तस्स तं चित्तं न उप्पज्जति निरुज्झतीति? नत्थि.
(२) उप्पादुप्पन्नवारो
१०६. (क) यस्स यं चित्तं उप्पज्जति तस्स तं चित्तं उप्पन्नन्ति? आमन्ता.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं उप्पन्नं तस्स तं चित्तं उप्पज्जतीति?
भङ्गक्खणे चित्तं उप्पन्नं, नो च तस्स तं चित्तं उप्पज्जति. उप्पादक्खणे चित्तं उप्पन्नञ्चेव उप्पज्जति च.
(क) यस्स यं चित्तं न उप्पज्जति तस्स तं चित्तं न उप्पन्नन्ति?
भङ्गक्खणे चित्तं न उप्पज्जति, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पन्नं. अतीतानागतं चित्तं न चेव उप्पज्जति न च उप्पन्नं.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न उप्पन्नं तस्स तं चित्तं न उप्पज्जतीति? आमन्ता.
(३) निरोधुप्पन्नवारो
१०७. (क) यस्स यं चित्तं निरुज्झति तस्स तं चित्तं उप्पन्नन्ति? आमन्ता.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं उप्पन्नं तस्स तं चित्तं निरुज्झतीति?
उप्पादक्खणे चित्तं उप्पन्नं, नो च तस्स तं चित्तं निरुज्झति. भङ्गक्खणे चित्तं उप्पन्नञ्चेव निरुज्झति च.
(क) यस्स यं चित्तं न निरुज्झति तस्स तं चित्तं न उप्पन्नन्ति?
उप्पादक्खणे चित्तं न निरुज्झति, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पन्नं. अतीतानागतं चित्तं न चेव निरुज्झति न च उप्पन्नं.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न उप्पन्नं तस्स तं चित्तं न निरुज्झतीति? आमन्ता.
(४) उप्पादवारो
१०८. (क) यस्स यं चित्तं उप्पज्जति तस्स तं चित्तं उप्पज्जित्थाति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं उप्पज्जित्थ तस्स तं चित्तं उप्पज्जतीति? नो.
(क) यस्स यं चित्तं न उप्पज्जति तस्स तं चित्तं न उप्पज्जित्थाति?
अतीतं चित्तं न उप्पज्जति, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पज्जित्थ. भङ्गक्खणे अनागतञ्च चित्तं न चेव उप्पज्जति न च उप्पज्जित्थ.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न उप्पज्जित्थ तस्स तं चित्तं न उप्पज्जतीति?
उप्पादक्खणे चित्तं न उप्पज्जित्थ, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पज्जति. भङ्गक्खणे अनागतञ्च चित्तं न चेव उप्पज्जित्थ न च उप्पज्जति.
१०९. (क) यस्स यं चित्तं उप्पज्जति तस्स तं चित्तं उप्पज्जिस्सतीति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं उप्पज्जिस्सति तस्स तं चित्तं उप्पज्जतीति? नो.
(क) यस्स यं चित्तं न उप्पज्जति तस्स तं चित्तं न उप्पज्जिस्सतीति?
अनागतं चित्तं न उप्पज्जति, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पज्जिस्सति. भङ्गक्खणे अतीतञ्च चित्तं न चेव उप्पज्जति न च उप्पज्जिस्सति.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न उप्पज्जिस्सति तस्स तं चित्तं न उप्पज्जतीति?
उप्पादक्खणे चित्तं न उप्पज्जिस्सति, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पज्जति. भङ्गक्खणे अतीतञ्च चित्तं न चेव उप्पज्जिस्सति न च उप्पज्जति.
११०. (क) यस्स यं चित्तं उप्पज्जित्थ तस्स तं चित्तं उप्पज्जिस्सतीति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं उप्पज्जिस्सति तस्स तं चित्तं उप्पज्जित्थाति? नो.
(क) यस्स यं चित्तं न उप्पज्जित्थ तस्स तं चित्तं न उप्पज्जिस्सतीति?
अनागतं चित्तं न उप्पज्जित्थ, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पज्जिस्सति. पच्चुप्पन्नं चित्तं न चेव उप्पज्जित्थ न च उप्पज्जिस्सति.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न उप्पज्जिस्सति तस्स तं चित्तं न उप्पज्जित्थाति?
अतीतं चित्तं न उप्पज्जिस्सति, नो च तस्स तं चित्तं न उप्पज्जित्थ. पच्चुप्पन्नं चित्तं न चेव उप्पज्जिस्सति न च उप्पज्जित्थ.
(५) निरोधवारो
१११. (क) यस्स यं चित्तं निरुज्झति तस्स तं चित्तं निरुज्झित्थाति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं निरुज्झित्थ तस्स तं चित्तं निरुज्झतीति? नो.
(क) यस्स यं चित्तं न निरुज्झति तस्स तं चित्तं न निरुज्झित्थाति?
अतीतं चित्तं न निरुज्झति, नो च तस्स तं चित्तं न निरुज्झित्थ. उप्पादक्खणे अनागतञ्च चित्तं न चेव निरुज्झति न च निरुज्झित्थ.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न निरुज्झित्थ तस्स तं चित्तं न निरुज्झतीति?
भङ्गक्खणे चित्तं न निरुज्झित्थ, नो च तस्स तं चित्तं न निरुज्झति. उप्पादक्खणे अनागतञ्च चित्तं न चेव निरुज्झित्थ न च निरुज्झति.
११२. (क) यस्स यं चित्तं निरुज्झति तस्स तं चित्तं निरुज्झिस्सतीति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं निरुज्झिस्सति तस्स तं चित्तं निरुज्झतीति? नो.
(क) यस्स यं चित्तं न निरुज्झति तस्स तं चित्तं न निरुज्झिस्सतीति?
उप्पादक्खणे अनागतञ्च चित्तं न निरुज्झति, नो च तस्स तं चित्तं न निरुज्झिस्सति. अतीतं चित्तं न चेव निरुज्झति न च निरुज्झिस्सति.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न निरुज्झिस्सति तस्स तं चित्तं न निरुज्झतीति?
भङ्गक्खणे चित्तं न निरुज्झिस्सति, नो च तस्स तं चित्तं न निरुज्झति. अतीतं चित्तं न चेव निरुज्झिस्सति न च निरुज्झति.
११३. (क) यस्स यं चित्तं निरुज्झित्थ तस्स तं चित्तं निरुज्झिस्सतीति? नो.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं निरुज्झिस्सति तस्स तं चित्तं निरुज्झित्थाति? नो.
(क) यस्स यं चित्तं न निरुज्झित्थ तस्स तं चित्तं न निरुज्झिस्सतीति?
उप्पादक्खणे अनागतञ्च चित्तं न निरुज्झित्थ, नो च तस्स तं चित्तं न निरुज्झिस्सति. भङ्गक्खणे चित्तं न चेव निरुज्झित्थ न च निरुज्झिस्सति.
(ख) यस्स वा पन यं चित्तं न निरुज्झिस्सति तस्स तं चित्तं न निरुज्झित्थाति?
अतीतं चित्तं न निरुज्झिस्सति, नो च तस्स तं चित्तं न निरुज्झित्थ. भङ्गक्खणे चित्तं न चेव निरुज्झिस्सति न च निरुज्झित्थ.
(यस्स चित्तके सकभावेन निद्दिट्ठे, यं चित्तके च यस्स यं चित्तके च एकत्तेन निद्दिट्ठे.)
२. सुत्तन्तचित्तमिस्सकविसेसो
११४. यस्स सरागं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति तस्स सरागं चित्तं निरुज्झिस्सति न उप्पज्जिस्सतीति?
सरागपच्छिमचित्तस्स उप्पादक्खणे तेसं सरागं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति, निरुज्झिस्सति न उप्पज्जिस्सति. इतरेसं सरागचित्तस्स उप्पादक्खणे तेसं…पे….
३. अभिधम्मचित्तमिस्सकविसेसो
११५. यस्स कुसलं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति तस्स कुसलं चित्तं निरुज्झिस्सति न उप्पज्जिस्सतीति?
पच्छिमकुसलचित्तस्स उप्पादक्खणे तेसं कुसलं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति, निरुज्झिस्सति न उप्पज्जिस्सति. इतरेसं कुसलचित्तस्स उप्पादक्खणे तेसं…पे….
यस्स वा पन…पे…? आमन्ता …पे….
११६. यस्स अकुसलं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति…पे…. यस्स अब्याकतं चित्तं उप्पज्जति न निरुज्झति…पे….
(मूलयमकं चित्तयमकं धम्मयमकन्ति तीणि यमकानि याव सरणअरणा गच्छन्ति.)
चित्तयमकं निट्ठितं.