३. पञ्हापुच्छकं

६३८. चत्तारि झानानि – इध भिक्खु विविच्चेव कामेहि विविच्च अकुसलेहि धम्मेहि सवितक्कं सविचारं विवेकजं पीतिसुखं पठमं झानं उपसम्पज्ज विहरति…पे… वितक्कविचारानं वूपसमा अज्झत्तं सम्पसादनं चेतसो एकोदिभावं अवितक्कं अविचारं समाधिजं पीतिसुखं दुतियं झानं उपसम्पज्ज विहरति…पे… पीतिया च विरागा उपेक्खको च विहरति सतो च सम्पजानो सुखञ्च कायेन पटिसंवेदेति, यं तं अरिया आचिक्खन्ति – ‘‘उपेक्खको सतिमा सुखविहारी’’ति ततियं झानं उपसम्पज्ज विहरति…पे… सुखस्स च पहाना दुक्खस्स च पहाना पुब्बेव सोमनस्सदोमनस्सानं अत्थङ्गमा अदुक्खमसुखं उपेक्खासतिपारिसुद्धिं चतुत्थं झानं उपसम्पज्ज विहरति.

६३९. चतुन्नं झानानं कति कुसला, कति अकुसला, कति अब्याकता…पे… कति सरणा, कति अरणा?

१. तिकं

६४०. सिया कुसला, सिया अब्याकता. तीणि झानानि – एत्थुप्पन्नं सुखं वेदनं ठपेत्वा सुखाय वेदनाय सम्पयुत्ता, चतुत्थं झानं – एत्थुप्पन्नं अदुक्खमसुखं वेदनं ठपेत्वा अदुक्खमसुखाय वेदनाय सम्पयुत्तं. सिया विपाका, सिया विपाकधम्मधम्मा, सिया नेवविपाकनविपाकधम्मधम्मा. सिया उपादिन्नुपादानिया, सिया अनुपादिन्नुपादानिया, सिया अनुपादिन्नअनुपादानिया. सिया असंकिलिट्ठसंकिलेसिका, सिया असंकिलिट्ठअसंकिलेसिका. पठमं झानं – एत्थुप्पन्ने वितक्कविचारे ठपेत्वा सवितक्कं सविचारं, तीणि झानानि अवितक्कअविचारा. द्वे झानानि – एत्थुप्पन्नं पीतिं ठपेत्वा पीतिसहगता, तीणि झानानि – एत्थुप्पन्नं सुखं ठपेत्वा सुखसहगता, चतुत्थं झानं – एत्थुप्पन्नं उपेक्खं ठपेत्वा उपेक्खासहगतं. नेव दस्सनेन न भावनाय पहातब्बा. नेव दस्सनेन न भावनाय पहातब्बहेतुका. सिया आचयगामिनो, सिया अपचयगामिनो, सिया नेवाचयगामिनापचयगामिनो. सिया सेक्खा, सिया असेक्खा, सिया नेवसेक्खनासेक्खा. सिया महग्गता, सिया अप्पमाणा. तीणि झानानि न वत्तब्बा परित्तारम्मणातिपि, महग्गतारम्मणातिपि, सिया अप्पमाणारम्मणा, सिया न वत्तब्बा अप्पमाणारम्मणाति; चतुत्थं झानं सिया परित्तारम्मणं, सिया महग्गतारम्मणं, सिया अप्पमाणारम्मणं; सिया न वत्तब्बं परित्तारम्मणन्तिपि, महग्गतारम्मणन्तिपि, अप्पमाणारम्मणन्तिपि. सिया मज्झिमा, सिया पणीता. सिया सम्मत्तनियता, सिया अनियता. तीणि झानानि न मग्गारम्मणा, सिया मग्गहेतुका, सिया मग्गाधिपतिनो, सिया न वत्तब्बा मग्गहेतुकातिपि, मग्गाधिपतिनोतिपि; चतुत्थं झानं सिया मग्गारम्मणं, सिया मग्गहेतुकं, सिया मग्गाधिपति, सिया न वत्तब्बं मग्गारम्मणन्तिपि, मग्गहेतुकन्तिपि मग्गाधिपतीतिपि. सिया उप्पन्ना, सिया अनुप्पन्ना, सिया उप्पादिनो. सिया अतीता, सिया अनागता, सिया पच्चुप्पन्ना. तीणि झानानि न वत्तब्बा अतीतारम्मणातिपि, अनागतारम्मणातिपि, पच्चुप्पन्नारम्मणातिपि; चतुत्थं झानं सिया अतीतारम्मणं, सिया अनागतारम्मणं, सिया पच्चुप्पन्नारम्मणं, सिया न वत्तब्बं अतीतारम्मणन्तिपि, अनागतारम्मणन्तिपि, पच्चुप्पन्नारमणन्तिपि. सिया अज्झत्ता, सिया बहिद्धा, सिया अज्झत्तबहिद्धा. तीणि झानानि बहिद्धारम्मणा, चतुत्थं झानं सिया अज्झत्तारम्मणं, सिया बहिद्धारम्मणं, सिया अज्झत्तबहिद्धारम्मणं, सिया न वत्तब्बं अज्झत्तारम्मणन्तिपि, बहिद्धारम्मणन्तिपि, अज्झत्तबहिद्धारम्मणन्तिपि. अनिदस्सनअप्पटिघा.

२. दुकं

६४१. न हेतू, सहेतुका, हेतुसम्पयुत्ता, न वत्तब्बा ‘‘हेतू चेव सहेतुका चा’’ति, सहेतुका चेव न च हेतू, न वत्तब्बा ‘‘हेतू चेव हेतुसम्पयुत्ता चा’’ति, हेतुसम्पयुत्ता चेव न च हेतू, न हेतू सहेतुका.

सप्पच्चया, सङ्खता, अनिदस्सना, अप्पटिघा, अरूपा, सिया लोकिया, सिया लोकुत्तरा, केनचि विञ्ञेय्या, केनचि न विञ्ञेय्या.

नो आसवा, सिया सासवा, सिया अनासवा, आसवविप्पयुत्ता, न वत्तब्बा ‘‘आसवा चेव सासवा चा’’ति, सिया सासवा चेव नो च आसवा, सिया न वत्तब्बा ‘‘सासवा चेव नो च आसवा’’ति. न वत्तब्बा ‘‘आसवा चेव आसवसम्पयुत्ता चाति’’पि, आसवसम्पयुत्ता चेव नो च आसवातिपि. सिया आसवविप्पयुत्ता सासवा, सिया आसवविप्पयुत्ता अनासवा.

नो संयोजना…पे… नो गन्था…पे… नो ओघा…पे… नो योगा…पे… नो नीवरणा…पे… नो परामासा…पे… सारम्मणा, नो चित्ता, चेतसिका, चित्तसम्पयुत्ता, चित्तसंसट्ठा, चित्तसमुट्ठाना, चित्तसहभुनो, चित्तानुपरिवत्तिनो, चित्तसंसट्ठसमुट्ठाना, चित्तसंसट्ठसमुट्ठानसहभुनो, चित्तसंसट्ठसमुट्ठानानुपरिवत्तिनो, बाहिरा, नो उपादा, सिया उपादिन्ना, सिया अनुपादिन्ना.

नो उपादाना…पे… नो किलेसा…पे… न दस्सनेन पहातब्बा, न भावनाय पहातब्बा, न दस्सनेन पहातब्बहेतुका, न भावनाय पहातब्बहेतुका. पठमं झानं – एत्थुप्पन्नं वितक्कं ठपेत्वा सवितक्कं, तीणि झानानि अवितक्का. पठमं झानं – एत्थुप्पन्नं विचारं ठपेत्वा सविचारं, तीणि झानानि अविचारा. द्वे झानानि – एत्थुप्पन्नं पीतिं ठपेत्वा सप्पीतिका, द्वे झानानि अप्पीतिका. द्वे झानानि – एत्थुप्पन्नं पीतिं ठपेत्वा पीतिसहगता, द्वे झानानि न पीतिसहगता. तीणि झानानि – एत्थुप्पन्नं सुखं ठपेत्वा सुखसहगता, चतुत्थं झानं न सुखसहगतं. चतुत्थं झानं – एत्थुप्पन्नं उपेक्खं ठपेत्वा उपेक्खासहगतं, तीणि झानानि उपेक्खासहगता, न कामावचरा, सिया रूपावचरा, सिया न रूपावचरा, तीणि झानानि न अरूपावचरा, चतुत्थं झानं सिया अरूपावचरं, सिया न अरूपावचरं, सिया परियापन्ना, सिया अपरियापन्ना, सिया निय्यानिका, सिया अनिय्यानिका, सिया नियता, सिया अनियता, सिया सउत्तरा, सिया अनुत्तरा, अरणाति.

पञ्हापुच्छकं.

झानविभङ्गो निट्ठितो.