समन्तकूटवण्णना |ओ०.०००१|

नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स

१. सततवितत कित्तिं धस्तकन्दप्पदप्पं

तिभवहितविधानं सब्बलोकेककेतुं,

अमितमतिमनग्घं सन्तिदं मेरुसारं

सुगतमहमुदारं रूपसारं नमामि;

२. हतदुरिततुसारं मोहपङ्कोपतापं

मनकमलविकासं जन्तुनं सेसकानं,

कुमतिकुमुदनासं बुद्धपुब्बाचलग्गा

उदितमहमुदारं धम्मभानुं नमामि;

३. सकलविमलसीलं धुतपापारिजालं

सुरनरमहनीयं पाहुनेय्याहुनेय्यं,

उजुपथपटिपन्नं पुञ्ञखेत्तं जनानं

गणमहमभिवन्दे सारदं सादरेन;

४. इति कळित पणामा हन्त्व सब्बोपसग्गे

सुगतविमल पादम्भोजसम्पात पूतं,

सुमनसिखरिराजं वण्णयिस्सं सुरानं

वसति मतुलमेतं साधुजन्तु सुणन्तु;

५. सवणा लपना चेव सतिया चापि वन्दना,

यस्स सम्मा सुखी होती निब्बाणञ्चाधिगच्छति;

६. |ओ०.०००२|

तस्मा सप्पुरिसेहे’दं पत्थेन्तेहि तिसम्पदं,

सवणीयञ्हि साधूहि अचिक्खित्तेन चेतसा;

७. यो लोकतिलको नाथो पूरेत्वा दस पारमी,

जातोसि तुसिते काये सन्तुसितो’ति विस्सुतो;

८. आराधितो सुरादीहि कालो मारिस ते अयं,

तिण्णो तारयिमं लोकं बहू अप्परजक्खका;

९. एतदत्थाय ते वीर पूरिता दस पारमी,

बाहुं पितुस्स पुत्तो’व लोको आलम्बते तुवं;

१०. तेसं तं वचनं सुत्वा महासत्तो महामती,

विलोकने विलोकेत्वा पञ्चामल विलोचनो;

११. जम्बुदीपग्गकमले कण्णिका’व मनोरमा,

पुरी कपिळवत्थू’सि विसाणा’व सुधासिनं;

१२. सिङ्गीनिक्खमयाभास तुङ्गसिङ्गसमङ्गिता,

मणिसीहपञ्जराकिण्ण पासादा यत्थ भासरे;

१३. सघने गगने निच्चं सतेरतसतानि’व,

अनिलेरितपज्जोत सोण्णकेतु अहू यहिं;

१४. जनानं नीलनेत्तेहि वदनेहि तु या पुरी,

मधुपालिसमोनद्ध कञ्जिनी सिरिमावहे;

१५. रङ्गतुङ्गतुरङ्गेहि गज्जितेहि च या पुरी,

सघोसुत्तुङ्गकल्लोल लोलसागरसन्तिभा;

१६. अव्हमाना’व देवानं पुरलख्या भुजा इव,

मन्दानिलेरिता तुङ्ग नानारागद्धजा यहिं;

१७. नानावेसधरा यस्मिं नानाभूसण भूसिता,

नानासम्पत्तिसंयुत्ता नानाविज्जासु पारगा;

१८. |ओ०.०००३|

नवयोब्बन उद्दामा रूपेन च मनोहरा,

सच्चेसु निरता निच्चं अनक्कुट्ठकुला सियुं;

१९. निच्चं कीळा विदद्धाहि नरनारीहि सेविता,

या पुरी साधुरूपा’सि मधुरालापिनीहि च;

२०. तस्मिं सद्धादयोपेत ओक्काककुलकेतुको,

सुद्धोदनव्हयो आसी विस्सुतो भुवनत्तये;

२१. यस्सङ्घिकमले सब्ब भुभुजानं महीतले,

किरीटमणिहिङ्गालि कीळन्ती’व निरन्तरं;

२२. यस्स पत्थटतेजेन पुरनेतापि दिवाकरो,

वहनीच’म्बरे लीलं ओसधीपतिनो दिवा;

२३. यस्स दानप्पवाहो तु नानायाचक जन्तुनं,

मनोदधीसु वेलन्तेतिक्कमन्तोव सत्ततं;

२४. मतिया सुरमन्तीव धनेन धनदो विय,

रूपेन कुसुमेसु’व यो जुम्हति महीतले;

२५. तस्साभिसित्ता रज्जेन महामायाति विस्सुता,

चन्दिका विय चन्दस्स गिरिराजा’व कपालितो;

२६. लक्खी’व वासुदेवस्स सीता’व रामराजिनो,

महेसीसि वरारोहा सुन्दरी सुन्दराधरा;

२७. तस्सा कुच्छिकरण्डम्हि अनग्घरतनं विय,

खत्तिंसाहि निमित्तेहि विम्हापेन्तो सदेवकं;

२८. सितम्बुजकरो सन्तो सितेभच्छापको विय,

कत्वा पदक्खिणं मातु पटिसन्धिमगण्हि सो;

२९. दसेकादसमासेन तस्सेवं आसि चेतना,

पस्सितुं सकञातीनं गन्त्वान नगरं तदा;

३०. |ओ०.०००४|

निवेदेत्वा तमत्थं सा रञ्ञो तेन सुसज्जिते,

सपरिच्छदा तदा मग्गे गच्छन्ति अन्तरापथे;

३१. देवतानं मनोनन्दकर नन्दन सन्निभं,

दिस्वान लुम्बिनिं नाम उय्यानं मननन्दनं;

३२. तस्मिं कीळितुमुस्साहा पविसित्वान तं वनं,

कीळन्ति उपगन्त्वान मङ्गलं सालपादपं;

३३. विलोल पल्लवाकिण्णं सुफुल्लकुसुमोनतं,

गहेत्वा सालसाखं सा सुरत्तकर पल्लवा;

३४. देवेहि गहिता’रक्खा महमाने सदेवके,

जनेसि तनयं माया तत्रट्ठा लोकलोचनं;

३५. ब्रह्मानो लोकपाला च मनुस्सा कमतो तदा,

सोण्णजालाजिनादीहि गण्हिंसु जननन्दनं;

३६. महिं पतिट्ठितो धीरो पस्सित्वान ततो दिसा,

उत्तराभिमुखो सत्तपदं गण्त्वा’म्बुजे ठितो;

३७. दिसन्तमवलोकेत्वा सुफुल्लम्बुजलोचनो,

निच्छारेसासभिं वाचं अग्गो सेट्ठो’तिआदिना;

३८. ब्रह्मामरनरादीहि पूजितो च नमस्सितो,

कमेन अभिवड्ढन्तो जुण्हपक्खे ससी यथा;

३९. ब्रह्मूनं छत्तछायाय मन्दारकुसुमन्तरे,

सानन्दामन्ददेवेहि धुतचामरमज्झगो;

४०. दिब्बेहि रूपसद्देहि गन्धेहि च रसेहि च,

फोट्ठब्बेहि च दिब्बेहि मोदमानो अनेकधा;

४१. दिब्बेहि रमणीयेहि नच्चेहि वादितेहि च,

पदानेकसहस्सेहि थूयमानगुणाकरो;

४२. |ओ०.०००५|

पत्वा सोळसमं वस्सं ञातिसङ्घस्स मज्झगो,

दस्सेत्वा’सेससिप्पं तं लोके विज्जति यं तदा;

४३. ञातिसङ्घं पमोदेन्तो देवे च मनुजे’पि च,

लद्धा यसोधरं देविं’नुकूलं जातिजातियं;

४४. सोण्णदप्पणसङ्कास सोम्मानन विभुसितं,

नीलनीरजसङ्कास विसालायत लोचनं;

४५. सिङ्गारमन्दिरद्वारे धजोपमभमुद्वयं,

हेमकाहलसङ्कास नासिकं रूपलक्खिया

४६. नीलवेल्लितधम्मिल्ल जिमुतोभय कोटियं,

निच्चविज्जुल्लताचक्क मनुञ्ञकण्णपासकं;

४७. सातकुम्भनिभाभास पयोधरघटद्वं,

सुवण्णद्दितटायात निज्झराकारहारकं

४८. देहदेवद्दुमालम्ब पारोहाभभुजद्वयं,

अङ्गुलीपल्लवन्तम्बु बिन्दुचारु नखावलिं;

४९. देहमालालिमालाभ रोमराजिविराजितं,

रूपण्णवतरङ्गाह वलित्तय विचित्तकं;

५०. सोण्णरम्भासमावट्ट पिणोरुद्वय सुन्दरं,

सन्निरकलिकाकार चारुजङ्घा विभूसितं;

५१. पच्चक्खरूपलक्खिञ्च लीलानिचय सन्निभं,

गुणानमाकरं साधु वेलंव रतिसागरे;

५२. कन्तो वसन्तराजा’व कन्दप्पो’व सुरूपवा,

ससी’व दस्सनीयो च सूरियो विय तेजवा;

५३. अचलत्तेन मेरूव गम्भीरेनण्णवो विय,

ब्रह्मस्सरो पियंवादी पञ्ग्ञाय च अनूपमो;

५४. |ओ०.०००६|

वसन्तो सो महावीरो पुरस्मिं कपिलव्हये,

दिस्वा निमित्ते चतुरो उय्यान गमनञ्जसे;

५५. पब्बज्जाभिरतो नाथो गन्त्वा उय्यानभूमियं,

सुफुल्लचम्पकासोक नागादा’गेहि मण्डितं;

५६. फुल्लपङ्कज कळ्हार जलाजलय सताकुलं,

मन्दमन्दानिलायात नानामोदेहि वासितं;

५७. सरा सरं समायात मधुब्बत निसेवितं,

फलपुप्फरसुद्दाम द्विज सङ्घ निकूजितं;

५८. नच्चन्त मत्तमोरानं निच्चं मण्डपसन्तिभं,

दिब्बन्त मिगसग्घानं कीळामण्डप सन्निभं;

५९. समीर सिसिरोदार धारासीकर वारिहि,

धारामण्डप पन्तीहि जनानन्दकरं वरं;

६०. उय्यानवनमागम्म देवराजाव नन्दनं,

कीळन्तो निजपुत्तस्स सुत्वान जातसासनं;

६१. निवत्तो विस्सकम्मेन सहस्सक्खोव भूसितो,

पुरं पविसमानोव किसा गोतमि भासितं;

६२. सुत्वान निब्बुतपदं तदा चित्तानुकूलकं,

सन्तुट्ठो सानुरागो च लक्खग्घं तारभासुरं;

६३. हारं तिस्साय पेसेत्वा गन्त्वान सकमन्दिरं,

देवराजविलासेन निसीदि पवरासने;

६४. अथागम्म तदा नेकनाटिका परिवारयुं,

वज्जन्ति भेरियो तासु पग्गय्ह काचि नारियो;

६५. नानालयसमाकिण्णं गीतं गायन्ति काचि’पि,

धमन्ति सुसिरं काचि काचि वादेन्ति तन्तियो;

६६. |ओ०.०००७|

चारु बिम्बाधरारम्म पयोधरभरा सुभा,

विसालायत नीलक्खा सोमसोम्मानना तदा;

६७. नच्चन्ति पुरतो तस्स भेरिमण्डल मज्झगा,

देवकञ्ञाव रङ्गम्ही रसभावनिरन्तरं;