समन्तकूटवण्णना |ओ०.०००१|
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स
१. सततवितत कित्तिं धस्तकन्दप्पदप्पं
तिभवहितविधानं सब्बलोकेककेतुं,
अमितमतिमनग्घं सन्तिदं मेरुसारं
सुगतमहमुदारं रूपसारं नमामि;
२. हतदुरिततुसारं मोहपङ्कोपतापं
मनकमलविकासं जन्तुनं सेसकानं,
कुमतिकुमुदनासं बुद्धपुब्बाचलग्गा
उदितमहमुदारं धम्मभानुं नमामि;
३. सकलविमलसीलं धुतपापारिजालं
सुरनरमहनीयं पाहुनेय्याहुनेय्यं,
उजुपथपटिपन्नं पुञ्ञखेत्तं जनानं
गणमहमभिवन्दे सारदं सादरेन;
४. इति कळित पणामा हन्त्व सब्बोपसग्गे
सुगतविमल पादम्भोजसम्पात पूतं,
सुमनसिखरिराजं वण्णयिस्सं सुरानं
वसति मतुलमेतं साधुजन्तु सुणन्तु;
५. सवणा लपना चेव सतिया चापि वन्दना,
यस्स सम्मा सुखी होती निब्बाणञ्चाधिगच्छति;
६. |ओ०.०००२|
तस्मा सप्पुरिसेहे’दं पत्थेन्तेहि तिसम्पदं,
सवणीयञ्हि साधूहि अचिक्खित्तेन चेतसा;
७. यो लोकतिलको नाथो पूरेत्वा दस पारमी,
जातोसि तुसिते काये सन्तुसितो’ति विस्सुतो;
८. आराधितो सुरादीहि कालो मारिस ते अयं,
तिण्णो तारयिमं लोकं बहू अप्परजक्खका;
९. एतदत्थाय ते वीर पूरिता दस पारमी,
बाहुं पितुस्स पुत्तो’व लोको आलम्बते तुवं;
१०. तेसं तं वचनं सुत्वा महासत्तो महामती,
विलोकने विलोकेत्वा पञ्चामल विलोचनो;
११. जम्बुदीपग्गकमले कण्णिका’व मनोरमा,
पुरी कपिळवत्थू’सि विसाणा’व सुधासिनं;
१२. सिङ्गीनिक्खमयाभास तुङ्गसिङ्गसमङ्गिता,
मणिसीहपञ्जराकिण्ण पासादा यत्थ भासरे;
१३. सघने गगने निच्चं सतेरतसतानि’व,
अनिलेरितपज्जोत सोण्णकेतु अहू यहिं;
१४. जनानं नीलनेत्तेहि वदनेहि तु या पुरी,
मधुपालिसमोनद्ध कञ्जिनी सिरिमावहे;
१५. रङ्गतुङ्गतुरङ्गेहि गज्जितेहि च या पुरी,
सघोसुत्तुङ्गकल्लोल लोलसागरसन्तिभा;
१६. अव्हमाना’व देवानं पुरलख्या भुजा इव,
मन्दानिलेरिता तुङ्ग नानारागद्धजा यहिं;
१७. नानावेसधरा यस्मिं नानाभूसण भूसिता,
नानासम्पत्तिसंयुत्ता नानाविज्जासु पारगा;
१८. |ओ०.०००३|
नवयोब्बन उद्दामा रूपेन च मनोहरा,
सच्चेसु निरता निच्चं अनक्कुट्ठकुला सियुं;
१९. निच्चं कीळा विदद्धाहि नरनारीहि सेविता,
या पुरी साधुरूपा’सि मधुरालापिनीहि च;
२०. तस्मिं सद्धादयोपेत ओक्काककुलकेतुको,
सुद्धोदनव्हयो आसी विस्सुतो भुवनत्तये;
२१. यस्सङ्घिकमले सब्ब भुभुजानं महीतले,
किरीटमणिहिङ्गालि कीळन्ती’व निरन्तरं;
२२. यस्स पत्थटतेजेन पुरनेतापि दिवाकरो,
वहनीच’म्बरे लीलं ओसधीपतिनो दिवा;
२३. यस्स दानप्पवाहो तु नानायाचक जन्तुनं,
मनोदधीसु वेलन्तेतिक्कमन्तोव सत्ततं;
२४. मतिया सुरमन्तीव धनेन धनदो विय,
रूपेन कुसुमेसु’व यो जुम्हति महीतले;
२५. तस्साभिसित्ता रज्जेन महामायाति विस्सुता,
चन्दिका विय चन्दस्स गिरिराजा’व कपालितो;
२६. लक्खी’व वासुदेवस्स सीता’व रामराजिनो,
महेसीसि वरारोहा सुन्दरी सुन्दराधरा;
२७. तस्सा कुच्छिकरण्डम्हि अनग्घरतनं विय,
खत्तिंसाहि निमित्तेहि विम्हापेन्तो सदेवकं;
२८. सितम्बुजकरो सन्तो सितेभच्छापको विय,
कत्वा पदक्खिणं मातु पटिसन्धिमगण्हि सो;
२९. दसेकादसमासेन तस्सेवं आसि चेतना,
पस्सितुं सकञातीनं गन्त्वान नगरं तदा;
३०. |ओ०.०००४|
निवेदेत्वा तमत्थं सा रञ्ञो तेन सुसज्जिते,
सपरिच्छदा तदा मग्गे गच्छन्ति अन्तरापथे;
३१. देवतानं मनोनन्दकर नन्दन सन्निभं,
दिस्वान लुम्बिनिं नाम उय्यानं मननन्दनं;
३२. तस्मिं कीळितुमुस्साहा पविसित्वान तं वनं,
कीळन्ति उपगन्त्वान मङ्गलं सालपादपं;
३३. विलोल पल्लवाकिण्णं सुफुल्लकुसुमोनतं,
गहेत्वा सालसाखं सा सुरत्तकर पल्लवा;
३४. देवेहि गहिता’रक्खा महमाने सदेवके,
जनेसि तनयं माया तत्रट्ठा लोकलोचनं;
३५. ब्रह्मानो लोकपाला च मनुस्सा कमतो तदा,
सोण्णजालाजिनादीहि गण्हिंसु जननन्दनं;
३६. महिं पतिट्ठितो धीरो पस्सित्वान ततो दिसा,
उत्तराभिमुखो सत्तपदं गण्त्वा’म्बुजे ठितो;
३७. दिसन्तमवलोकेत्वा सुफुल्लम्बुजलोचनो,
निच्छारेसासभिं वाचं अग्गो सेट्ठो’तिआदिना;
३८. ब्रह्मामरनरादीहि पूजितो च नमस्सितो,
कमेन अभिवड्ढन्तो जुण्हपक्खे ससी यथा;
३९. ब्रह्मूनं छत्तछायाय मन्दारकुसुमन्तरे,
सानन्दामन्ददेवेहि धुतचामरमज्झगो;
४०. दिब्बेहि रूपसद्देहि गन्धेहि च रसेहि च,
फोट्ठब्बेहि च दिब्बेहि मोदमानो अनेकधा;
४१. दिब्बेहि रमणीयेहि नच्चेहि वादितेहि च,
पदानेकसहस्सेहि थूयमानगुणाकरो;
४२. |ओ०.०००५|
पत्वा सोळसमं वस्सं ञातिसङ्घस्स मज्झगो,
दस्सेत्वा’सेससिप्पं तं लोके विज्जति यं तदा;
४३. ञातिसङ्घं पमोदेन्तो देवे च मनुजे’पि च,
लद्धा यसोधरं देविं’नुकूलं जातिजातियं;
४४. सोण्णदप्पणसङ्कास सोम्मानन विभुसितं,
नीलनीरजसङ्कास विसालायत लोचनं;
४५. सिङ्गारमन्दिरद्वारे धजोपमभमुद्वयं,
हेमकाहलसङ्कास नासिकं रूपलक्खिया
४६. नीलवेल्लितधम्मिल्ल जिमुतोभय कोटियं,
निच्चविज्जुल्लताचक्क मनुञ्ञकण्णपासकं;
४७. सातकुम्भनिभाभास पयोधरघटद्वं,
सुवण्णद्दितटायात निज्झराकारहारकं
४८. देहदेवद्दुमालम्ब पारोहाभभुजद्वयं,
अङ्गुलीपल्लवन्तम्बु बिन्दुचारु नखावलिं;
४९. देहमालालिमालाभ रोमराजिविराजितं,
रूपण्णवतरङ्गाह वलित्तय विचित्तकं;
५०. सोण्णरम्भासमावट्ट पिणोरुद्वय सुन्दरं,
सन्निरकलिकाकार चारुजङ्घा विभूसितं;
५१. पच्चक्खरूपलक्खिञ्च लीलानिचय सन्निभं,
गुणानमाकरं साधु वेलंव रतिसागरे;
५२. कन्तो वसन्तराजा’व कन्दप्पो’व सुरूपवा,
ससी’व दस्सनीयो च सूरियो विय तेजवा;
५३. अचलत्तेन मेरूव गम्भीरेनण्णवो विय,
ब्रह्मस्सरो पियंवादी पञ्ग्ञाय च अनूपमो;
५४. |ओ०.०००६|
वसन्तो सो महावीरो पुरस्मिं कपिलव्हये,
दिस्वा निमित्ते चतुरो उय्यान गमनञ्जसे;
५५. पब्बज्जाभिरतो नाथो गन्त्वा उय्यानभूमियं,
सुफुल्लचम्पकासोक नागादा’गेहि मण्डितं;
५६. फुल्लपङ्कज कळ्हार जलाजलय सताकुलं,
मन्दमन्दानिलायात नानामोदेहि वासितं;
५७. सरा सरं समायात मधुब्बत निसेवितं,
फलपुप्फरसुद्दाम द्विज सङ्घ निकूजितं;
५८. नच्चन्त मत्तमोरानं निच्चं मण्डपसन्तिभं,
दिब्बन्त मिगसग्घानं कीळामण्डप सन्निभं;
५९. समीर सिसिरोदार धारासीकर वारिहि,
धारामण्डप पन्तीहि जनानन्दकरं वरं;
६०. उय्यानवनमागम्म देवराजाव नन्दनं,
कीळन्तो निजपुत्तस्स सुत्वान जातसासनं;
६१. निवत्तो विस्सकम्मेन सहस्सक्खोव भूसितो,
पुरं पविसमानोव किसा गोतमि भासितं;
६२. सुत्वान निब्बुतपदं तदा चित्तानुकूलकं,
सन्तुट्ठो सानुरागो च लक्खग्घं तारभासुरं;
६३. हारं तिस्साय पेसेत्वा गन्त्वान सकमन्दिरं,
देवराजविलासेन निसीदि पवरासने;
६४. अथागम्म तदा नेकनाटिका परिवारयुं,
वज्जन्ति भेरियो तासु पग्गय्ह काचि नारियो;
६५. नानालयसमाकिण्णं गीतं गायन्ति काचि’पि,
धमन्ति सुसिरं काचि काचि वादेन्ति तन्तियो;
६६. |ओ०.०००७|
चारु बिम्बाधरारम्म पयोधरभरा सुभा,
विसालायत नीलक्खा सोमसोम्मानना तदा;
६७. नच्चन्ति पुरतो तस्स भेरिमण्डल मज्झगा,
देवकञ्ञाव रङ्गम्ही रसभावनिरन्तरं;