पञ्चम परिच्छेद

ततियधम्मसंगीति

१. या महाकस्सपादीहि, महाथेरेहि आदितो;

कता सद्धम्म संगीति, थेरिया’ति पवुच्चति.

२. एको’व थेरवादो सो, आदिवस्ससते अहु;

अञ्ञाचरियवादातु, ततो ओरं अजायिसुं.

३. तेहि संगीतिकारेहि, थेरेहि दुतियेहि ते;

निग्गहिता पापभिक्खू, सब्बे दससहस्सका.

४. अकंसा’चरियवादं ते, महासंगीतिनामका;

ततो गोकुलिका जाता, एकब्बोहारिकापि च.

५. गोकुलिकेहि पण्णत्ति-वादा बाहुलिकापि च;

चेतियवादा तेस्वेव, समतासङ्घिका छ ते.

६. पुनापि थेरवादेहि, महिंसासकभिक्खवो;

वज्जीपुत्तकभिक्खू च, दुवे जाता इमे खलु.

७. जाता’थ धम्मुत्तरिया, भद्रयानिकभिक्खवो;

छन्नागारा सम्मितिया, वज्जीपुत्तियभिक्खूति.

८. महिंसासकभिक्खूहि, भिक्खू सब्बत्थ वादिनो;

धम्मगुत्तियभिक्खू च, जाता खलु इमे दुवे.

९. जाता सब्बत्थिवादीहि, कस्सपिया ततो पन;

जाता सङ्कन्तिका भिक्खू, सुत्तवादा ततो पन.

१०. थेरवादेन सह ते, होन्ति द्वादसि’मेपि च;

पुब्बे वुत्तछवादा च, इति अट्ठारसा खिला.

११. सत्तरसापि दुतिये, जाता वसस्सते इति;

अञ्ञाचरियवादा तु, ततो ओरमजायिसुं.

१२. हेमता राजगिरिया, तथा सिद्धत्थिकापि च;

पुब्बसेलियभिक्खू च, तथा अपरसेलिया.

१३. वाजिरिया छ एतेहि, जम्बुदीपम्हि भिन्नका;

धम्मरुचि च सागलिया, लंकादीपम्हि भिन्नका.

आचरियकुलवादकथा निट्ठिता.

धम्मासोकाभिसेक

१४. काळासोकस्स पुत्ता तु, अहेसुं दसभातिका;

बावीसतिं ते वस्सानि, रज्जं समनुसासिसुं.

१५. नव नन्दा ततो आसुं, कमेनेव नराधिपा;

ते’पि बावीसवस्सानि, रज्जं समनुसासिसुं.

१६. मोरियानं खत्तियानं, वंसे जातं सिरिधरं;

चन्दगुत्तोति पञ्ञातं, चाणक्को ब्राह्मणो ततो.

१७. नवमं धननन्दं तं, घातेत्वा चण्डकोधसा;

सकले जम्बुदीपस्मिं, रज्जे समभिसिञ्ची सो.

१८. सो चतुवीसवस्सानिं, राजा रज्जमकारयि;

तस्स पुत्तो बिन्दुसारो, अट्ठवीसति कारयि.

१९. बिन्दुसारसुता आसुं, सतं एको च विस्सुता;

असोको आसि तेसं तु, पुञ्ञतेजोबलिद्धिको.

२०. वेमातिके भातरो सो, हन्त्वा एकूनकं सतं;

सकले जम्बुदीपस्मिं, एकरज्जमपापुणि.

२१. जिननिब्बानतो पच्छा, पुरे तस्साभिसेकतो;

साट्ठारसं वस्ससत-द्वयमेवं विजानिय.

२२. पत्वा चतूहि वस्सेहि, एकरज्जं महायसो;

पुरे पाटलिपुत्तस्मिं, अत्तानमभिसेचयि.

२३. तस्सा’भिसेकेन समं, आकासे भूमियं तथा;

योजने योजने आणा, निच्चं पवत्तिता अहु.

२४. अनोतत्तो दकाकाजे, अट्ठनेसुं दिने दिने;

देवा देवो अका तेहि, संविभागं जनस्सच.

२५. नागलतादन्तकट्ठं, आनेसुं हिमवन्ततो;

अनेकेसं सहस्सानं, देवा एव पहोनकं.

२६. अगदा’मलकञ्चेव, तथागद हरितकं;

ततो’व अमपक्कञ्च, वण्णगन्धरसुत्तमं.

२७. पञ्चवण्णानि वत्थानि, तत्थपुञ्जनपट्टकं;

पीतञ्च दिब्बपानञ्च, छद्दन्तदहतो मरु.

२८. मरन्ता नगरे तस्मिं, मिगसूकरपक्खिनो;

आगन्त्वान महानसं, सयमेव मरन्ति च.

२९. गावो तत्थ चरापेत्वा, वजमानेन्ति दीपिनो;

खेत्त वत्थुतळाकादिं, पालेन्ति मिगसूकरा.

३०. सुमनं पुप्फपटकं, अभुत्तं दिब्बमुप्पलं;

विलेपनं अञ्जनञ्च, नागानागाविमानतो.

३१. सालिवाहसहस्सानि, नवुतिं तु सुवा पन;

छद्दन्तदहतोयेव, आहरिंसु दिने दिने.

३२. ते सालिनित्थुसकणे, अखण्डेत्वान तण्डुले;

अकंसु मूसिका तेहि, भत्तं राजकुले अहु.

३३. अकंसु सस्सतं तस्स, मधूनि मधुमक्खिका;

तथा कम्मारसालासु, अच्छाकूटानि पातयुं.

३४. करविका सकुणिका, मनुञ्ञमधुरस्सरा;

अकंसु तस्सा’गन्त्वान, रञ्ञो मधुरवस्सितं.

३५. राजा’भिसित्तो सो’सोको,

कुमारं तिस्ससव्हयं;

कणिट्ठं संसोदरियं, उपरज्जे’भिसेचयि.

धम्मासोकाभिसेको निट्ठितो

निग्रोधसामणेर दस्सन

३६. पिता सट्ठिसहस्सानि, ब्राह्मणे ब्रह्मपक्खिके;

भोजेसि सोपि तेयेव, तीणि वस्सानि भोजयि.

३७. दिस्वा’नुपसमं तेसं, असोको परिवेसने;

विचेय्य दानं दस्सन्ति, अमच्चे सन्नियोजिय.

३८. आणापयित्वा मतिमा, नानापासण्डिके विसुं;

वीमंसित्वा निसज्जाय, भोजापेत्वा विसज्जयि.

३९. काले वातायनगतो, सन्तं रच्छागतं यतिं;

निग्रोधसामणेरं सो, दिस्वा चित्तं पसादयि.

४०. बिन्दुसारस्स पुत्तानं, सब्बेसं जेट्ठभातुनो;

सुमनस्स कुमारस्स, पुत्तो सो हि कुमारको.

४१. असोको पितरा दिन्नं, रज्जमुज्जेनियञ्हि सो;

हित्वा’गतो पुप्फपुरं, बिन्दुसारे गिलानके.

४२. कत्वा पुरं सकायत्तं, मते पितरि भातरं;

घातेत्वा जेट्ठकं रज्जं, अग्गहेसि पुरे वरे.

४३. सुमनस्स कुमारस्स, देवी तन्नामिका ततो;

गब्भिनी निक्खमित्वान, पाचिनद्वारतो बहि.

४४. चण्डालगाम मगमा, तत्थ निग्रोधदेवता;

तमालपियनामेन, मा पत्वा घरकं अदा.

४५. तदहे’व वरं पुत्तं, विजायित्वा सुतस्स सा;

निग्रोधोति अका नामं, देवता नुग्गहानुगा.

४६. दिस्वा तं जेट्ठचण्डालो, अत्तनो सामिनिं विय;

मञ्ञन्तो तं उपट्ठासि, सत्तवस्सानि साधुकं.

४७. तं महावरुणो थेरो, तदा दिस्वा कुमारकं;

उपनिस्सय सम्पन्नं, अरहा पुच्छि मातरं.

४८. पब्बाजेसि खुरग्गे सो, अरहत्तमपापुणि;

दस्सनायो’प गच्छन्तो, सो ततो मातुदेविया.

४९. दक्खिणेन च द्वारेन, पविसित्वा पुरुत्तमं;

तं गामगामिमग्गेन, याति राजङ्गणे तदा.

५०. सन्ताय इरिया यस्मिं, पसीदि समहीपति;

पुब्बे’व सन्निवासेन, पेमं तस्मिं अजायथ.

५१. पुब्बे किर तयो आसुं, भातरो मधु वाणिजा;

एको मधुं विक्किणाति, आहरन्ति मधुं दुवे.

५२. एको पच्चेकसम्बुद्धो, वणरोगातुरो अहु;

अञ्ञो पच्चेकसम्बुद्धो, तदत्थं मधुवत्थिको.

५३. पिण्डचारिकवत्तेन, नगरं पाविसी तदा;

तित्थं जलत्थं गच्छन्ति, एका चेटी तमद्दस.

५४. पुच्छित्वा मधुकामत्तं, ञत्वा हत्थेन आदिसि;

एसो मध्वापणो भन्ते, तत्थ गच्छा’ति अब्रवि.

५५. तत्थ पत्तस्स बुद्धस्स, वाणिजो सो पसादवा;

विस्सन्दयन्तो मुखतो, पत्तपुरं मधुं अदा.

५६. पुण्णञ्च उप्पतन्तञ्च, पतितञ्च महीतले;

दिस्वा मधुं पसन्नो सो, एवं पणिदही तदा.

५७. जम्बुदीपे एकरज्जं, दानेना’नेन होतु मे;

आकासे योजने आणा, भूमियं योजनेति च.

५८. भातरे आगते आह, एदिसस्स मधुं अदं;

अनुमोदथ तुम्हे तं, तुम्हाकञ्च यतो मधु.

५९. जेट्ठो आह अतुट्ठो सो,

चण्डालो नून सोसियं;

निवासेन्तीति चण्डाला,

कासायानि सदा इति.

६०. मज्झो पच्चेकबुद्धं तं, खिपपारण्णवे इति;

पत्तिदानवचो तस्स, सुत्वा ते चानुमोदिसुं.

६१. आपणा देसिकं यातु, देवित्तं तस्स पत्थयि;

आदिस्समानसन्धि च, रूपं अतिमनोरमं.

६२. असोको मधुदो’सन्धि-मित्तादेवी तु चेटिका;

चण्डालवादी निग्रोधो, तिस्सो सो पारवादिको.

६३. चण्डालवादी चण्डाल-गामे आसि यतो तु सो;

पत्थेसि मोक्खं मोक्खञ्च, सत्त वस्सोव पापुणि.

६४. निविट्ठपेमो तस्मिं सो, राजा’ति तुरितो ततो;

पक्कोसापेसि तं सो तु, सन्तवुत्ती उपागमि.

६५. निसिद ताता’नुरूपे, आसने ता’ह भूपति;

अदिस्वा भिक्खुमञ्ञं सो, सीहासनमुपागमि.

६६. तस्मिं पल्लङ्कमायाते, राजाइति विचिन्तयि;

अज्जा’यं सामणेरो मे, घरे हेस्सति सामिको.

६७. आलम्बित्वा करं रञ्ञो, सो पल्लङ्के समारुहि;

निसीदि राजपल्लङ्के, सेतच्छत्तस्स हेट्ठतो.

६८. दिस्वा तथा निसिन्नं तं, असोको सो महीपति;

सम्भावेत्वान गुणतो, तुट्ठो’तीव तदा अहु.

६९. अत्तनो पटियत्तेन, खज्जभोज्जेन तप्पिय;

सम्बुद्धदेसितं धम्मं, सामणेरमपुच्छितं.

७०. तस्स’प्पमादवग्गं सो, सामणेरो अभासथ;

तं सुत्वा भूमिपालो सो, पसन्नो जिनसासने.

७१. अट्ठ ते निच्चभत्तानि, दम्मि ताता’ति आह तं;