पञ्चदसम परिच्छेद

महाविहार पटिग्गहको

१. हत्थिसालापि सम्बाधा, इति तत्थ समागता;

ते नन्दनवने रम्मे, दक्खिणद्वारतो बहि.

२. राजुय्याने घनच्छाये, सीतले नीलसद्दले;

पञ्ञापेसुं आसनानि, थेरानं सादरा नरा.

३. निक्खम्म दक्खिणद्वारा, थेरो तत्थ निसीदि च;

महाकुलीना चा’गम्म, इत्थियो बहुका तहिं.

४. थेरं उपनिसीदिंसु, उय्यानं पूरयन्तियो;

बालपण्डितसुत्तन्तं, तासं थेरो अदेसयि.

५. सहस्सं इत्थियो तासु, पठमं फलमज्झगुं;

एवं तत्थेव उय्याने, सायण्हसमयो अहु.

६. ततो थेरा निक्खमिंसु, ‘‘याम तं पब्बतं’’ इति;

रञ्ञो पटिनिवेदेसुं, सीघं राजा उपागमि.

७. उपागम्मा’ब्रवी थेरं, ‘‘सायं दूरो च पब्बतो;

इधेव नन्दनुय्याने, निवासो फासुको इति.

८. पुरस्स अच्चासन्नत्ता, ‘‘असारुप्प’’न्ति भासिते;

‘‘महामेघवनुय्यानं, नातिदूराति सन्तिके.

९. रम्मं छायूदकूपेतं, निवासो तत्थ रोचतु;

निवत्तितब्बं भन्ते’’न्ति, थेरो तत्थ निवत्तयि.

१०. तस्मिं निवत्तठानम्हि, कदम्बनदियन्तिके;

निवत्तचेतियं नाम, कतं वुच्चति चेतियं.

११. तं नन्दना दक्खिणेन, नयं थेरं रथेसभो;

महामेघवनुय्यानं, पाचिनद्वारकं नयि.

१२. तत्थ राजघरे रम्मे, मञ्चपीठानि साधुकं;

साधूति सन्थरापेत्वा, ‘‘वसते’त्त सुखं’’ इति.

१३. राजा थेरे’भिवादेत्वा, अमच्चपरिवारितो;

पुरं पाविसि थेरा तु, तं रत्तिं तत्थ ते वसुं.

१४. पभातेयेव पुप्फानि, गाहेत्वा धरणीपति;

थेरे उपच्च वन्दित्वा, पूजेत्वा कुसुमेहि च.

१५. पुच्छि कच्चि सुखं वुट्ठं, उय्यानं फासुकं इति;

सुखं वुत्थं महाराज, उय्यानं यति फासुकं.

१६. आरामो कप्पते भन्ते, सङ्घस्सा’’ति अपुच्छि सो;

‘‘कप्पते’’इति वत्वान, कप्पाकप्पेसु कोविदो.

१७. थेरो वेळुवनाराम, पटिग्गहणमब्रवि;

तं सुत्वा अभिहट्ठो सो, तुट्ठहट्ठो महाजनो.

१८. थेरानं वन्दनत्थाय, देवी तु अनुलागता;

सद्धिं पञ्चसतित्थीहि, दुतियं फलमज्झगा.

१९. सा पञ्चसता देवी, अनुला’ह महीपति;

‘‘पब्बजिस्साम देवा’’ति, राजा थेरमवोच सो.

२०. पब्बाजेथ इमायो’’ति, थेरो आह महीपतिं;

‘‘न कप्पति महाराज, पब्बाजेतुं थियो हिनो.

२१. अत्थि पाटलिपुत्तस्मिं, भिक्खुनी मे कनिट्ठिका;

सङ्घमित्ताति नामेन, विस्सुता सा बहुस्सुता.

२२. नरिन्दसमणिन्दस्स, महाबोधिदुमिन्दतो;

दक्खिणं साखमादाय, तथा भिक्खुनियो वरा.

२३. आगच्छतू’ति पेसेहि, रञ्ञो नो पितु सन्तिकं;

पब्बाजेस्सति सा थेरी, आगता इत्थियो इमा.

२४. ‘‘साधु’’ति वत्वा गण्हित्वा, राजा भिङ्कारमुत्तमं;

‘‘महामेघवनुय्यानं, दम्मि सङ्घस्सि’मं इति.

२५. महिन्दथेरस्स करे, दक्खिणोदकमा’किरी;

महिया पतिते तोये, अकम्पित्थ महा मही.

२६. ‘‘तस्मा कम्पति भूमी’’ति, भूमिपालो अपुच्छि तं;

पतिट्ठितत्ता दीपम्हि, सासनस्सा’ति सो ब्रवि.

२७. थेरस्स उपनामेसि, जातिपुप्फानि जातिमा;

थेरो राजघरं गन्त्वा, तस्स दक्खिणतो ठितो.

२८. रुक्खम्हि पिचुले अट्ठ, पुप्फमुट्ठी समोकिरी;

तत्थापि पुथवी कम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं.

२९. अहोसि तिण्णं बुद्धानं, काले’पि इध मालको;

नरिन्दसङ्घकम्मत्थं, भविस्सति इदानिपि.

३०. राजगेहा उत्तरतो, चारुपोक्खरणिं अगा;

तत्तका नेव पुप्फानि, थेरो तत्थापि ओकिरि.

३१. तत्था’पि पुथुवी कम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं;

‘‘जन्तघर पोक्खरणी, अयं हेस्सति भूमिप’’.

३२. तस्सेव राजगेहस्स, गन्त्वान द्वारकोट्ठकं;

तत्तकेहे’व पुप्फेहि, तं ठानं पूजयी इसि.

३३. तत्थापि पुथुवीकम्पि, हट्ठलोमो अतीवसो;

राजा तं कारणं पुच्छि, थेरो तस्सा’ह कारणं.

३४. इमम्हि कप्पे बुद्धानं, तिण्णन्नं बोधिरुक्खतो;

आनेत्वा दक्खिणासाखा, रोपिता इध भूमिप.

३५. तथागतस्स अम्हाकं, बोधिसाखापि दक्खिणा;

इमस्मिंयेव ठानम्हि, पतिट्ठिस्सति भूमिप.

३६. ततो’गमा महाथेरो, महामुचलमालकं;

तत्तकानेव पुप्फानि, तस्मिं ठाने समोकिरि.

३७. तथापि पुथवी कम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं;

सङ्घस्सु पोसथा गारं, इध हेस्सति भूमिप.

३८. पञ्हम्बमालकट्ठानं, ततो’गमा महीपति;

सुपक्कं अम्बपक्कञ्च, वण्णगन्धरसुत्तमं.

३९. महन्तं उपनामेसि, रञ्ञो उय्यानपालको;

तं थेरस्सुपनामेसि, राजा अतिमनोरमं.

४०. थेरो निसीदनाकारं, दस्सेसि जनता हितो;

अत्थरापेसि तत्थेव, राजा अत्थरणं वरं.

४१. अदा तत्थ निसिन्नस्स, थेरस्सम्बं महीपति;

थेरो तं परिभुञ्जित्वा, रोपनत्थाय राजिनो.

४२. अम्बट्ठिकं अदा राजा, तं सयं तत्थ रोपयि;

हत्थे तस्सोपरिथेरो, धोवि तस्स विरुळ्हिया.

४३. तं खणंयेव बीजम्हा, तम्हा निक्खम्म अङ्कुरो;

कमेना’ति महारुक्खो, पत्तपक्कधरो अहु.

४४. तं पाटिहारियं दिस्वा, परिसा सा सराजिका;

नमस्समाना अट्ठासि, थेरे हत्थतनुरुहा.

४५. थेरो तदा पुप्फमुट्ठि, अट्ठ तत्थ समोकिरि;

तथापि पुथवीकम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं.

४६. सङ्घस्सप्पन्नलाभानं, अनेकेसं नराधिप;

सङ्गम्मभाजनठानं, इदं ठानं भविस्सति.

४७. ततो गन्त्वा चतुस्साल-ठानं तत्थ समोकिरि;

तत्तकानेव पुप्फानि, कम्पि तत्थापि मेदिनी.

४८. तं कम्पकारणं पुच्छि, राजा थेरो वियाकरि;

तिण्णन्नं पुब्बबुद्धानं, राजुय्यान पटिग्गहे.

४९. दान वत्थुना’हटानि, दीपवासीहि सब्बतो;

इध ठपेत्वा भोजेसुं, ससङ्घे सुगते तयो.

५०. इदानि पन एत्थेव, चतुस्साला भविस्सति;

सङ्घस्स इध भत्तग्गं, भविस्सति नराधिप.

५१. महथूपठितठानं, ठानाठानविदूततो;

अगमासि महाथेरो, महिन्दो दीपदीपनो.

५२. तदा अन्तोपरिक्खेपे, राजुय्यानस्स खुद्दिका;

ककुधव्हा अहु वापी, तस्सो’परि जलन्तिके.

५३. थूपारहं थलठानं, अहु थेरे तहिं गते;

रञ्ञो चम्पकपुप्फानं, पुटकान’ट्ठ आहरुं.

५४. तानि चम्पकपुप्फानि, राजा थेरस्सु’पानयि;

थेरो चम्पकपुप्फेहि, तेहि पूजेसि तं फलं.

५५. तत्थापि पुथवी कम्पि, राजा तं कम्पकारणं;

पुच्छि थेरो’नु पुब्बेन, आहतं कम्पकारणं.

५६. इदं ठानं महाराज, चतुबुद्ध निसेवितं;

थूपारहं हितत्थाय, सुखत्थाय च पाणिनं.

५७. इमम्हि कप्पे पठमं, ककुसन्धो जिनो अहु;

सब्ब धम्मविदू सत्था, सब्बलोकानुकम्पको.

५८. महातित्थव्हयं आसि, महामेघवनं इदं;

नगरं अभयं नाम, पुरत्थिमदिसाय’हु.

५९. कदम्ब नदिया पारे, तत्थ राजा’भयो अहु;

ओजदीपोति नामेन, अयं दीपो तदाअहु.

६०. रक्खसेहि जनस्से’त्थ, रोगो पज्जरको अहु;

ककुसन्धो दसबलो, दिस्वान तदुपद्दवं.

६१. तं गन्त्वा सत्तविनयं, पवत्तिं सासनस्स च;

कातुं इमस्मिं दीपस्मिं, करुणा बलचोदितो.

६२. चत्तालीससहस्सेहि, तादीहि परिवारितो;

नभसा’गम्म अट्ठासि, देवकूटम्हि पब्बते.

६३. सम्बुद्धस्सा’नुभावेन, रोगो पज्जरको इध;

उपसन्तो महाराज, दीपम्हि सकले तदा.

६४. कत्थ ठितो अधिट्ठासि, नरिस्सर मुनिस्सरो;

सब्बे मं अज्ज पस्सन्तु, ओजदीपम्हि मानुसा.

६५. आगन्तुकामा सब्बेव, मनुस्सा मम सन्तिकं;

आगच्छन्तु अकिच्छेन, खिप्पञ्चापि महामुनि.

६६. ओभासयन्तं मुनिन्दं तं, ओभासन्तञ्च पब्बतं;

राजा च नागरा चेव, दिस्वा खिप्पं उपागमुं.

६७. देवता बलिदानत्थं, मनुस्सा च तहिं गता;

देवता इति मञ्ञिंसु, ससङ्घं लोकनायकं.

६८. राजा सो मुनिराजं तं, अतिहट्ठो’भि वादिय;

निमन्तयित्वा भत्तेन, आनेत्वा पुरसन्ति कं.

६९. ससङ्घस्स मुनिन्दस्स, निसज्जारहमुत्तमं;

रमणीयमिदं ठान-मसम्बाधन्ति चिन्तिय.

७०. कारिते मण्डपे रम्मे, पल्लङ्केसु वरे सुतं;

निसीदापेसि सम्बुद्धं, ससङ्घं इध भूपति.

७१. निसिन्नम्पि च पस्सन्ता, ससङ्घं लोकनायकं;

दीपे मनुस्सा आनेसुं, पण्णाकारे समन्ततो.

७२. अत्तनो खज्जभोज्जेहि, तेहि तेहा’भतेहि च;

सन्तप्पेसि ससङ्घं तं, राजा सो लोकनायकं.

७३. इधेव पच्छाभत्तं तं, निसिन्नस्स जिनस्स सो;

महा तित्थकमुय्यानं, राजा’दा दक्खिणं वरं.

७४. अकालपुप्फा लङ्कारे, महातित्थवने तदा;

पटिग्गहिते बुद्धेन, अकम्पित्थ महामही.