पञ्चदसम परिच्छेद
महाविहार पटिग्गहको
१. हत्थिसालापि सम्बाधा, इति तत्थ समागता;
ते नन्दनवने रम्मे, दक्खिणद्वारतो बहि.
२. राजुय्याने घनच्छाये, सीतले नीलसद्दले;
पञ्ञापेसुं आसनानि, थेरानं सादरा नरा.
३. निक्खम्म दक्खिणद्वारा, थेरो तत्थ निसीदि च;
महाकुलीना चा’गम्म, इत्थियो बहुका तहिं.
४. थेरं उपनिसीदिंसु, उय्यानं पूरयन्तियो;
बालपण्डितसुत्तन्तं, तासं थेरो अदेसयि.
५. सहस्सं इत्थियो तासु, पठमं फलमज्झगुं;
एवं तत्थेव उय्याने, सायण्हसमयो अहु.
६. ततो थेरा निक्खमिंसु, ‘‘याम तं पब्बतं’’ इति;
रञ्ञो पटिनिवेदेसुं, सीघं राजा उपागमि.
७. उपागम्मा’ब्रवी थेरं, ‘‘सायं दूरो च पब्बतो;
इधेव नन्दनुय्याने, निवासो फासुको इति.
८. पुरस्स अच्चासन्नत्ता, ‘‘असारुप्प’’न्ति भासिते;
‘‘महामेघवनुय्यानं, नातिदूराति सन्तिके.
९. रम्मं छायूदकूपेतं, निवासो तत्थ रोचतु;
निवत्तितब्बं भन्ते’’न्ति, थेरो तत्थ निवत्तयि.
१०. तस्मिं निवत्तठानम्हि, कदम्बनदियन्तिके;
निवत्तचेतियं नाम, कतं वुच्चति चेतियं.
११. तं नन्दना दक्खिणेन, नयं थेरं रथेसभो;
महामेघवनुय्यानं, पाचिनद्वारकं नयि.
१२. तत्थ राजघरे रम्मे, मञ्चपीठानि साधुकं;
साधूति सन्थरापेत्वा, ‘‘वसते’त्त सुखं’’ इति.
१३. राजा थेरे’भिवादेत्वा, अमच्चपरिवारितो;
पुरं पाविसि थेरा तु, तं रत्तिं तत्थ ते वसुं.
१४. पभातेयेव पुप्फानि, गाहेत्वा धरणीपति;
थेरे उपच्च वन्दित्वा, पूजेत्वा कुसुमेहि च.
१५. पुच्छि कच्चि सुखं वुट्ठं, उय्यानं फासुकं इति;
सुखं वुत्थं महाराज, उय्यानं यति फासुकं.
१६. आरामो कप्पते भन्ते, सङ्घस्सा’’ति अपुच्छि सो;
‘‘कप्पते’’इति वत्वान, कप्पाकप्पेसु कोविदो.
१७. थेरो वेळुवनाराम, पटिग्गहणमब्रवि;
तं सुत्वा अभिहट्ठो सो, तुट्ठहट्ठो महाजनो.
१८. थेरानं वन्दनत्थाय, देवी तु अनुलागता;
सद्धिं पञ्चसतित्थीहि, दुतियं फलमज्झगा.
१९. सा पञ्चसता देवी, अनुला’ह महीपति;
‘‘पब्बजिस्साम देवा’’ति, राजा थेरमवोच सो.
२०. पब्बाजेथ इमायो’’ति, थेरो आह महीपतिं;
‘‘न कप्पति महाराज, पब्बाजेतुं थियो हिनो.
२१. अत्थि पाटलिपुत्तस्मिं, भिक्खुनी मे कनिट्ठिका;
सङ्घमित्ताति नामेन, विस्सुता सा बहुस्सुता.
२२. नरिन्दसमणिन्दस्स, महाबोधिदुमिन्दतो;
दक्खिणं साखमादाय, तथा भिक्खुनियो वरा.
२३. आगच्छतू’ति पेसेहि, रञ्ञो नो पितु सन्तिकं;
पब्बाजेस्सति सा थेरी, आगता इत्थियो इमा.
२४. ‘‘साधु’’ति वत्वा गण्हित्वा, राजा भिङ्कारमुत्तमं;
‘‘महामेघवनुय्यानं, दम्मि सङ्घस्सि’मं इति.
२५. महिन्दथेरस्स करे, दक्खिणोदकमा’किरी;
महिया पतिते तोये, अकम्पित्थ महा मही.
२६. ‘‘तस्मा कम्पति भूमी’’ति, भूमिपालो अपुच्छि तं;
पतिट्ठितत्ता दीपम्हि, सासनस्सा’ति सो ब्रवि.
२७. थेरस्स उपनामेसि, जातिपुप्फानि जातिमा;
थेरो राजघरं गन्त्वा, तस्स दक्खिणतो ठितो.
२८. रुक्खम्हि पिचुले अट्ठ, पुप्फमुट्ठी समोकिरी;
तत्थापि पुथवी कम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं.
२९. अहोसि तिण्णं बुद्धानं, काले’पि इध मालको;
नरिन्दसङ्घकम्मत्थं, भविस्सति इदानिपि.
३०. राजगेहा उत्तरतो, चारुपोक्खरणिं अगा;
तत्तका नेव पुप्फानि, थेरो तत्थापि ओकिरि.
३१. तत्था’पि पुथुवी कम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं;
‘‘जन्तघर पोक्खरणी, अयं हेस्सति भूमिप’’.
३२. तस्सेव राजगेहस्स, गन्त्वान द्वारकोट्ठकं;
तत्तकेहे’व पुप्फेहि, तं ठानं पूजयी इसि.
३३. तत्थापि पुथुवीकम्पि, हट्ठलोमो अतीवसो;
राजा तं कारणं पुच्छि, थेरो तस्सा’ह कारणं.
३४. इमम्हि कप्पे बुद्धानं, तिण्णन्नं बोधिरुक्खतो;
आनेत्वा दक्खिणासाखा, रोपिता इध भूमिप.
३५. तथागतस्स अम्हाकं, बोधिसाखापि दक्खिणा;
इमस्मिंयेव ठानम्हि, पतिट्ठिस्सति भूमिप.
३६. ततो’गमा महाथेरो, महामुचलमालकं;
तत्तकानेव पुप्फानि, तस्मिं ठाने समोकिरि.
३७. तथापि पुथवी कम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं;
सङ्घस्सु पोसथा गारं, इध हेस्सति भूमिप.
३८. पञ्हम्बमालकट्ठानं, ततो’गमा महीपति;
सुपक्कं अम्बपक्कञ्च, वण्णगन्धरसुत्तमं.
३९. महन्तं उपनामेसि, रञ्ञो उय्यानपालको;
तं थेरस्सुपनामेसि, राजा अतिमनोरमं.
४०. थेरो निसीदनाकारं, दस्सेसि जनता हितो;
अत्थरापेसि तत्थेव, राजा अत्थरणं वरं.
४१. अदा तत्थ निसिन्नस्स, थेरस्सम्बं महीपति;
थेरो तं परिभुञ्जित्वा, रोपनत्थाय राजिनो.
४२. अम्बट्ठिकं अदा राजा, तं सयं तत्थ रोपयि;
हत्थे तस्सोपरिथेरो, धोवि तस्स विरुळ्हिया.
४३. तं खणंयेव बीजम्हा, तम्हा निक्खम्म अङ्कुरो;
कमेना’ति महारुक्खो, पत्तपक्कधरो अहु.
४४. तं पाटिहारियं दिस्वा, परिसा सा सराजिका;
नमस्समाना अट्ठासि, थेरे हत्थतनुरुहा.
४५. थेरो तदा पुप्फमुट्ठि, अट्ठ तत्थ समोकिरि;
तथापि पुथवीकम्पि, पुट्ठो तस्सा’ह कारणं.
४६. सङ्घस्सप्पन्नलाभानं, अनेकेसं नराधिप;
सङ्गम्मभाजनठानं, इदं ठानं भविस्सति.
४७. ततो गन्त्वा चतुस्साल-ठानं तत्थ समोकिरि;
तत्तकानेव पुप्फानि, कम्पि तत्थापि मेदिनी.
४८. तं कम्पकारणं पुच्छि, राजा थेरो वियाकरि;
तिण्णन्नं पुब्बबुद्धानं, राजुय्यान पटिग्गहे.
४९. दान वत्थुना’हटानि, दीपवासीहि सब्बतो;
इध ठपेत्वा भोजेसुं, ससङ्घे सुगते तयो.
५०. इदानि पन एत्थेव, चतुस्साला भविस्सति;
सङ्घस्स इध भत्तग्गं, भविस्सति नराधिप.
५१. महथूपठितठानं, ठानाठानविदूततो;
अगमासि महाथेरो, महिन्दो दीपदीपनो.
५२. तदा अन्तोपरिक्खेपे, राजुय्यानस्स खुद्दिका;
ककुधव्हा अहु वापी, तस्सो’परि जलन्तिके.
५३. थूपारहं थलठानं, अहु थेरे तहिं गते;
रञ्ञो चम्पकपुप्फानं, पुटकान’ट्ठ आहरुं.
५४. तानि चम्पकपुप्फानि, राजा थेरस्सु’पानयि;
थेरो चम्पकपुप्फेहि, तेहि पूजेसि तं फलं.
५५. तत्थापि पुथवी कम्पि, राजा तं कम्पकारणं;
पुच्छि थेरो’नु पुब्बेन, आहतं कम्पकारणं.
५६. इदं ठानं महाराज, चतुबुद्ध निसेवितं;
थूपारहं हितत्थाय, सुखत्थाय च पाणिनं.
५७. इमम्हि कप्पे पठमं, ककुसन्धो जिनो अहु;
सब्ब धम्मविदू सत्था, सब्बलोकानुकम्पको.
५८. महातित्थव्हयं आसि, महामेघवनं इदं;
नगरं अभयं नाम, पुरत्थिमदिसाय’हु.
५९. कदम्ब नदिया पारे, तत्थ राजा’भयो अहु;
ओजदीपोति नामेन, अयं दीपो तदाअहु.
६०. रक्खसेहि जनस्से’त्थ, रोगो पज्जरको अहु;
ककुसन्धो दसबलो, दिस्वान तदुपद्दवं.
६१. तं गन्त्वा सत्तविनयं, पवत्तिं सासनस्स च;
कातुं इमस्मिं दीपस्मिं, करुणा बलचोदितो.
६२. चत्तालीससहस्सेहि, तादीहि परिवारितो;
नभसा’गम्म अट्ठासि, देवकूटम्हि पब्बते.
६३. सम्बुद्धस्सा’नुभावेन, रोगो पज्जरको इध;
उपसन्तो महाराज, दीपम्हि सकले तदा.
६४. कत्थ ठितो अधिट्ठासि, नरिस्सर मुनिस्सरो;
सब्बे मं अज्ज पस्सन्तु, ओजदीपम्हि मानुसा.
६५. आगन्तुकामा सब्बेव, मनुस्सा मम सन्तिकं;
आगच्छन्तु अकिच्छेन, खिप्पञ्चापि महामुनि.
६६. ओभासयन्तं मुनिन्दं तं, ओभासन्तञ्च पब्बतं;
राजा च नागरा चेव, दिस्वा खिप्पं उपागमुं.
६७. देवता बलिदानत्थं, मनुस्सा च तहिं गता;
देवता इति मञ्ञिंसु, ससङ्घं लोकनायकं.
६८. राजा सो मुनिराजं तं, अतिहट्ठो’भि वादिय;
निमन्तयित्वा भत्तेन, आनेत्वा पुरसन्ति कं.
६९. ससङ्घस्स मुनिन्दस्स, निसज्जारहमुत्तमं;
रमणीयमिदं ठान-मसम्बाधन्ति चिन्तिय.
७०. कारिते मण्डपे रम्मे, पल्लङ्केसु वरे सुतं;
निसीदापेसि सम्बुद्धं, ससङ्घं इध भूपति.
७१. निसिन्नम्पि च पस्सन्ता, ससङ्घं लोकनायकं;
दीपे मनुस्सा आनेसुं, पण्णाकारे समन्ततो.
७२. अत्तनो खज्जभोज्जेहि, तेहि तेहा’भतेहि च;
सन्तप्पेसि ससङ्घं तं, राजा सो लोकनायकं.
७३. इधेव पच्छाभत्तं तं, निसिन्नस्स जिनस्स सो;
महा तित्थकमुय्यानं, राजा’दा दक्खिणं वरं.
७४. अकालपुप्फा लङ्कारे, महातित्थवने तदा;
पटिग्गहिते बुद्धेन, अकम्पित्थ महामही.