दसम परिच्छेद

पण्डुकाभयाभिसेको

१. उम्मादचित्तायाणत्ता, दासी आदाय दारकं;

समुग्गे पक्खिपित्वान, द्वारमण्डल के अगा.

२. राजपुत्ता च मिगवं, गता तुम्बरकन्दरे;

दिस्वा दासिं कुहिं यासि, किं मे कन्ति च पुच्छिसुं.

३. द्वारमण्डलकं यामि, धीतुमेगुळपूवकं;

इच्चाह ओरोपेहीति, राजपुत्तं कमब्रवुं.

४. चित्तो च कालवेलो च, तस्सा’रक्खाय निग्गता;

महन्तं सूकरवेसं, तं खणंयेव दस्सयुं.

५. ते तं समनुबन्धिंसु, सासमादाय तत्र’गा;

दारकञ्च सहस्सञ्च, आयुत्तस्स अदारहो.

६. तस्मिंयेव दिने तस्स, भरिया जनयी सुतं;

यमके जनयी पुत्ते, भरियं मे’ति पोसितं.

७. सो सत्तवस्सिको चा’सि, तं विजानिय मातुला;

गन्तुं सरसि कीळन्ते, दारके च पयोजयुं.

८. जलट्ठं रुक्खसुसिरं, जलच्छादितछिद्दकं;

निमुज्जमानो छिद्देन, पविसित्वा चिरट्ठितो.

९. ततो तथेव निक्खम्म, कुमारे सेसदारके;

उपच्च पुच्छियन्तोपि, वञ्चेत’ञ्ञवचोहि सो.

१०. मनुस्सेहा’गतेहेसो, निवासेत्वान वत्थकं;

कुमारो वारिमो गय्ह, सुसिरम्हि ठितो अहु.

११. वत्थकानि गणेत्वान, मारेत्वा सेसदारके;

गन्त्वा आरोचयुं सब्बे, दारका मारिता इति.

१२. गतेसु तेसु सो गन्त्वा, आयुत्तकघरं सकं;

वसं अस्सासितो तेन, अहू द्वादसवस्सिको.

१३. पुन सुत्वान जीवन्तं, कुमारं तस्स मातुलं;

तत्थ गोपालके सब्बे, मारेतुं सन्नियोजयुं.

१४. तस्मिं अहनि गोपाला, लद्धा एकं चतुप्पदं;

अग्गिं आहरितुं गामं, पेसेतुं तं कुमारकं.

१५. सो गन्त्वा घरमायुत्त-पुत्तकंयेव पेसयि;

पादा रुजन्ति मे तेहि, अग्गिं गोपालसन्तिकं.

१६. तत्थ अङ्गार मंसञ्च,

खादिस्ससि तुवं इति;

ने सि सो तं वचो सुत्वा,

अग्गिं गोपालसन्तिकं.

१७. तस्मिं खणे पेसिता ते, परिक्खिपिय मारयुं;

सब्बे गोपे मारयित्वा, मातुलानं निवेदयुं.

१८. तथो सोळसवस्सं तं, विजानिंसु च मातुला;

माता सहस्सञ्चा’दासि, तस्सा रक्खञ्च आदिसि.

१९. आयुत्तो मातुसन्देसं, सब्बं तस्स निवेदिय;

दत्वा दासं सहस्सञ्च, पेसेसि पण्डुलन्तिकं.

२०. पण्डुलब्राह्मणो नाम, भोगवा वेदपारगो;

दक्खिणस्मिं दिसाभागे, वसी पण्डुलगामके.

२१. कुमारो तत्थ गन्त्वान, पस्सि पण्डुलब्राह्मणं;

‘‘त्वं पण्डुकाभयो तात’’, इति पुच्छिय ब्याकते.

२२. तस्स कत्वान सक्कारं, आह राजा भविस्ससि;

समसत्ततिवस्सानि, रज्जं त्वं कारयिस्ससि.

२३. सिप्पं उग्गण्ह ताताति, सिप्पुग्गहमकारयी;

चन्देन तस्स पुत्तेन, खिप्पं सिप्पं समापितं.

२४. अदा सतसहस्सं सो, योधसङ्गहकारणा;

योधेसु सङ्गहितेसु, तेन पञ्चसतेसु सो.

२५. सियुं याय गयितानि, पण्णानि कनकानि तं;

महेसिं कुरुचन्दञ्च, मम पुत्तं पुरोहितं.

२६. इभि वत्वा धनं दत्वा, सयोधं निहरि ततो;

सो नामं सावयित्वान, ततो निक्खम्म पुञ्ञवा.

२७. लद्धबलो नगरके, कासपब्बत सन्तिके;

सत्तसतानि पुरिसे, सब्बेसं भोजनानि च.

२८. ततो नरसहस्सेन, द्विसतेन कुमारको;

गिरिकण्ड पब्बतं नाम, अगमा परिवारितो.

२९. गिरिकण्डसिवो नाम, पण्डुकाभय मातुलो;

तं पण्डुवासुदेवेन, दिन्नं भुञ्जति देसकं.

३०. सो करिससतं पक्कं, तदा लावेति खत्तियो;

तस्स धीता रूपवती, पाली नामा’सि खत्तिया.

३१. सा महापरिवारेन, यानमारुय्ह सोभनं;

पितुभत्तं गाहयित्वा, लावकानञ्च गच्छति.

३२. कुमारस्स मनुस्सानं, दिस्वा तत्थ कुमारिकं;

आरोचेसुं कुमारस्स, कुमारो सहसा’गतो.

३३. द्वेधा तं परिसं कत्वा, सतं यानमपेसयि;

तदन्तिकं सपरिसा, कत्थ यासीति पुच्छितं.

३४. ताय वुत्तेतु सब्बस्मिं, तस्संसारत्त मानसो;

अत्तनो संविभागत्थं, भन्तेना’याचि खत्तियो.

३५. सासमोरुय्ह यानम्हा, अदा सोवण्णपातिया;

भत्तं निग्रोध मूलस्मिं, राजपुत्तस्स खत्तिया.

३६. गण्हि निग्रोधपण्णानि, भोजेतुं सेसके जने;

सोवण्णभाजनाना’सुं, तानि पण्णानि तं खणे.

३७. तानि दिस्वा राजपुत्तो, सरित्वा दिजभासितं;

महेसिभाव योग्गामे, कञ्ञालद्धाति तुस्सिसो.

३८. सब्बे भोजापयी तेसा, तं न खीयित्थ भोजनं;

एकस्स पटिविसो’व, गहितो तत्थ दिस्सथ.

३९. एवं पुञ्ञगुणूपेता, सुकुमारी कुमारिका;

सुवण्णपालि नामेन, ततोप्पभुत आसि सा.

४०. तं कुमार गहेत्वान, यानमारुय्ह खत्तियो;

महब्बल परिब्यूळ्हो, अनुसंणी अपक्कमि.

४१. तं सुत्वान पिता तस्सा, नरे सब्बे अपेसयि;

ते गन्त्वा कलहं कत्वा, तज्जिता तेहि आगमुं.

४२. कलहनगरं नाम, गामो तत्थ कते अहु;

तं सुत्वा भातरो तस्सा, पञ्चयुद्धायु’पागमुं.

४३. सब्बे ते पण्डुलसुतो, चन्दोयेव अघातयि;

लोहित वाहखण्डोति, तेसं युद्धमही अहु.

४४. महता बल काधयन,

ततो सो पण्डुकाभयो;

गङ्गाय पारिमे तिरे,

दोळपब्बतकं अगा.

४५. तत्थ चत्तारि वस्सानि, वसि तं तत्थ मातुला;

सुत्वा ठपेत्वा राजानं, तं युद्धत्थमुपागमुं.

४६. खन्धावारं निवेसेत्वा, धूमरक्खाग सन्तिके;

भागिनेय्येन युज्झिंसु, भागिनेय्यो तु मातुले.

४७. अनुबन्धी ओरगङ्गं, मलापेत्वा निवत्तिय;

तेसञ्च खन्धावारम्हि, दुवे वस्सानि सो वसी.

४८. गन्त्वो’पतिस्सगामं ते, तमत्थं राजिनो’ब्रवुं;

राजालेखं कुमारस्स, सरहस्सं सपाहिणि.

४९. ‘‘पुञ्जस्सु पारगङ्गं त्वं, मा’गा ओरंततो’’इति;

तं सुत्वा तस्स कुज्जिंसु, भातरो नव राजिनो.

५०. उपत्थम्भो त्वमेवा’सि, चिरं तस्स इदानि तु;

रट्ठं ददासि तस्मा त्वं, मारेस्सामा’ति अब्रवुं.

५१. सो तेसं रज्जमप्पेसि, ते तिस्सं नाम भातरं;

सब्बेव सहिता’कंसु, रज्जस्स परिनायकं.

५२. एसो वीसतिवस्सानि, अभयो’भय दायको;

तत्थो’पतिस्सगामम्हि, राजा रज्जमकारयि.

५३. वसन्ति धूमरक्खागे, सरे तुम्बरियङ्गणे;

चरते वळवा रुपा, यक्खी चेतियनामिका.

५४. एको दिस्वान सेनङ्गं, उत्तपादं मनोरमं;

आरोचेसि कुमारस्स, वळवे’त्ती’दिसी इति.

५५. कुमारो रस्मिमादाय, गहेतुं तं उपागमि;

पच्छतो अगतं दिस्वा, भीता तेजेन तस्ससा.

५६. धावि’नन्तरधायित्वा, धावन्ति मनुबन्धिसो;

धावमाना सरं हं सा, सत्तक्खत्तुं परिक्खिपि.

५७. ओतरित्वा महागङ्गं, उत्तरित्वा ततो पन;

धुमरक्खं पब्बतं तं, सत्तक्खत्तुं परिक्खिपि.

५८. तं सरं पुन तिक्खत्तुं, परिक्खिपि ततो पुन;

गङ्गं कच्छकतित्थेन, समोतरि तहिं तु सो.

५९. गहेसितं वालधिस्मिं, तालपत्तञ्च तोयगं;

तस्स पुञ्ञानुभावेन, सो अहोसि महा असि.

६०. उच्चारेसि असिं दज्जं, ‘‘मारोमी’’ति तमाह सा;

रज्जं गहेत्वा ते दज्जं, सामि मामं अमारयि.

६१. गीवाय तं गहेत्वा सो, विज्झित्वा असिकोटिया;

नासाय रज्जुया बन्धि, सा अहोसि वसानुगा.

६२. गन्त्वा तं धुमरक्खं सो, तमारुय्ह महब्बलो;

तत्थ चत्तारि वस्सानि, धूमरक्खन गे वसि.

६३. ततो निक्खम्म सबलो, आगम्मा’रिट्ठपब्बतं;

सुद्धिकालमपेक्खन्तो, तत्थ सत्तसमावसि.

६४. द्वे मातुले ठपेत्वान, तस्स सेसट्ठमातुला;

युद्धसज्जा अरिट्ठं तं, उपसङ्कम्म पब्बतं.

६५. खन्धावारं नगरके, निवेसेत्वा चमूपतिं;

दत्वा परिक्खिपापेसुं, समन्ता’रिट्ठपब्बतं.

६६. यक्खिनिया मन्तयित्वा, तस्सा वचनयुत्तिया;

दत्वा राजपरिक्खारं, पण्णाकारा युवानि च.

६७. ‘‘गण्हाथ सब्बाने’तानि, खमापेस्सामि वो अहं’’;

इति वत्वान पेसेसि, कुमारो पुरतो बलं.

६८. गण्हिस्सामि पविट्ठन्ति, विस्सट्ठेसु तु तेसु सो;

आरुय्ह यक्खवळवं, महाबलपुरक्खतो.

६९. युद्धाय पाविसि यक्खी, महाराव मरापिसा;

अन्तो बहिबलञ्चस्स, उक्कुट्ठिं महतिं अका.

७०. कुमारपुरिसा सब्बे, परसेना नरे बहू;

घातेत्वा मातुले च’त्थ, सीसरासिं अकंसु ते.

७१. सेनापति पालयित्वा, गुम्बट्ठानं सपाविसि;

सेनापति गुम्बको’ति, तेन एस पवुच्चति.

७२. उपरिट्ठमातुलसिरं, सीसरासिं सपस्सिय;

लाबुरासी’व इच्छाह, तेना’सि लाबुगामको.