३. कोट्ठिकसुत्तं

१३. अथ खो आयस्मा महाकोट्ठिको [महाकोट्ठितो (सी. स्या. पी.)] येनायस्मा सारिपुत्तो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा आयस्मता सारिपुत्तेन सद्धिं सम्मोदि. सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा महाकोट्ठिको आयस्मन्तं सारिपुत्तं एतदवोच – ‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं दिट्ठधम्मवेदनीयं, तं मे कम्मं सम्परायवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं सुखवेदनीयं [सुखवेदनियं (क.) म. नि. ३.८ पस्सितब्बं], तं मे कम्मं दुक्खवेदनीयं [दुक्खवेदनियं (क.)] होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं सुखवेदनीयं [सुखवेदनियं (क.) म. नि. ३.८ पस्सितब्बं], तं मे कम्मं दुक्खवेदनीयं [दुक्खवेदनियं (क.)] होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं पनावुसो, सारिपुत्त, ‘यं कम्मं दुक्खवेदनीयं, तं मे कम्मं सुखवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं परिपक्कवेदनीयं, तं मे कम्मं अपरिपक्कवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं अपरिपक्कवेदनीयं, तं मे कम्मं परिपक्कवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं बहुवेदनीयं, तं मे कम्मं अप्पवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं अप्पवेदनीयं, तं मे कम्मं बहुवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं वेदनीयं, तं मे कम्मं अवेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, ‘यं कम्मं अवेदनीयं, तं मे कम्मं वेदनीयं होतू’ति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति? ‘‘नो हिदं, आवुसो’’.

‘‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, यं कम्मं दिट्ठधम्मवेदनीयं तं मे कम्मं सम्परायवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, यं कम्मं सम्परायवेदनीयं तं मे कम्मं दिट्ठधम्मवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, यं कम्मं सुखवेदनीयं तं मे कम्मं दुक्खवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, यं कम्मं दुक्खवेदनीयं तं मे कम्मं सुखवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, यं कम्मं परिपक्कवेदनीयं तं मे कम्मं अपरिपक्कवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, यं कम्मं अपरिपक्कवेदनीयं तं मे कम्मं परिपक्कवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, यं कम्मं बहुवेदनीयं तं मे कम्मं अप्पवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, यं कम्मं अप्पवेदनीयं तं मे कम्मं बहुवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, यं कम्मं वेदनीयं तं मे कम्मं अवेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि.

‘‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, यं कम्मं अवेदनीयं तं मे कम्मं वेदनीयं होतूति, एतस्स अत्थाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’ति, इति पुट्ठो समानो ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि. अथ किमत्थं चरहावुसो, भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति?

‘‘यं ख्वस्स [यं खो (क.)], आवुसो, अञ्ञातं अदिट्ठं अप्पत्तं असच्छिकतं अनभिसमेतं, तस्स ञाणाय दस्सनाय पत्तिया सच्छिकिरियाय अभिसमयाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति [वुस्सति (स्या.)]. (‘‘किं पनस्सावुसो, अञ्ञातं अदिट्ठं अप्पत्तं असच्छिकतं अनभिसमेतं, यस्स ञाणाय दस्सनाय पत्तिया सच्छिकिरियाय अभिसमयाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति?) [( ) स्या. क. पोत्थकेसु नत्थि] ‘‘‘इदं दुक्ख’न्ति ख्वस्स [खो यं (क.)], आवुसो, अञ्ञातं अदिट्ठं अप्पत्तं असच्छिकतं अनभिसमेतं. तस्स ञाणाय दस्सनाय पत्तिया सच्छिकिरियाय अभिसमयाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सति. अयं ‘दुक्खसमुदयो’ति ख्वस्स, आवुसो…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधो’ति ख्वस्स, आवुसो…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति ख्वस्स, आवुसो, अञ्ञातं अदिट्ठं अप्पत्तं असच्छिकतं अनभिसमेतं. तस्स ञाणाय दस्सनाय पत्तिया सच्छिकिरियाय अभिसमयाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सति. इदं ख्वस्स [इति खो यं (क.)], आवुसो, अञ्ञातं अदिट्ठं अप्पत्तं असच्छिकतं अनभिसमेतं. तस्स [यस्स (?)] ञाणाय दस्सनाय पत्तिया सच्छिकिरियाय अभिसमयाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सती’’ति. ततियं.