४. खेत्तसुत्तं

३४. ‘‘अट्ठङ्गसमन्नागते, भिक्खवे, खेत्ते बीजं वुत्तं न महप्फलं होति न महस्सादं न फातिसेय्यं [न फातिसेय्यन्ति (सी. स्या. क.), न फातिसेय्या (कत्थचि)]. कथं अट्ठङ्गसमन्नागते? इध, भिक्खवे, खेत्तं उन्नामनिन्नामि च होति, पासाणसक्खरिकञ्च होति, ऊसरञ्च होति, न च गम्भीरसितं होति, न आयसम्पन्नं होति, न अपायसम्पन्नं होति, न मातिकासम्पन्नं होति, न मरियादसम्पन्नं होति. एवं अट्ठङ्गसमन्नागते, भिक्खवे, खेत्ते बीजं वुत्तं न महप्फलं होति न महस्सादं न फातिसेय्यं.

‘‘एवमेवं खो, भिक्खवे, अट्ठङ्गसमन्नागतेसु समणब्राह्मणेसु दानं दिन्नं न महप्फलं होति न महानिसंसं न महाजुतिकं न महाविप्फारं. कथं अट्ठङ्गसमन्नागतेसु? इध, भिक्खवे, समणब्राह्मणा मिच्छादिट्ठिका होन्ति, मिच्छासङ्कप्पा, मिच्छावाचा, मिच्छाकम्मन्ता, मिच्छाआजीवा, मिच्छावायामा, मिच्छासतिनो, मिच्छासमाधिनो. एवं अट्ठङ्गसमन्नागतेसु, भिक्खवे, समणब्राह्मणेसु दानं दिन्नं न महप्फलं होति न महानिसंसं न महाजुतिकं न महाविप्फारं.

‘‘अट्ठङ्गसमन्नागते, भिक्खवे, खेत्ते बीजं वुत्तं महप्फलं होति महस्सादं फातिसेय्यं. कथं अट्ठङ्गसमन्नागते? इध, भिक्खवे, खेत्तं अनुन्नामानिन्नामि च होति, अपासाणसक्खरिकञ्च होति, अनूसरञ्च होति, गम्भीरसितं होति, आयसम्पन्नं होति, अपायसम्पन्नं होति, मातिकासम्पन्नं होति, मरियादसम्पन्नं होति. एवं अट्ठङ्गसमन्नागते, भिक्खवे, खेत्ते बीजं वुत्तं महप्फलं होति महस्सादं फातिसेय्यं.

‘‘एवमेवं खो, भिक्खवे, अट्ठङ्गसमन्नागतेसु समणब्राह्मणेसु दानं दिन्नं महप्फलं होति महानिसंसं महाजुतिकं महाविप्फारं. कथं अट्ठङ्गसमन्नागतेसु? इध, भिक्खवे, समणब्राह्मणा सम्मादिट्ठिका होन्ति, सम्मासङ्कप्पा, सम्मावाचा, सम्माकम्मन्ता, सम्माआजीवा, सम्मावायामा, सम्मासतिनो, सम्मासमाधिनो. एवं अट्ठङ्गसमन्नागतेसु, भिक्खवे, समणब्राह्मणेसु दानं दिन्नं महप्फलं होति महानिसंसं महाजुतिकं महाविप्फार’’न्ति.

‘‘यथापि खेत्ते सम्पन्ने, पवुत्ता बीजसम्पदा;

देवे सम्पादयन्तम्हि [सञ्जायन्तम्हि (क.)], होति धञ्ञस्स सम्पदा.

‘‘अनीतिसम्पदा होति, विरूळ्ही भवति सम्पदा;

वेपुल्लसम्पदा होति, फलं वे होति सम्पदा.

‘‘एवं सम्पन्नसीलेसु, दिन्ना भोजनसम्पदा;

सम्पदानं उपनेति, सम्पन्नं हिस्स तं कतं.

‘‘तस्मा सम्पदमाकङ्खी, सम्पन्नत्थूध पुग्गलो;

सम्पन्नपञ्ञे सेवेथ, एवं इज्झन्ति सम्पदा.

‘‘विज्जाचरणसम्पन्ने, लद्धा चित्तस्स सम्पदं;

करोति कम्मसम्पदं, लभति चत्थसम्पदं.

‘‘लोकं ञत्वा यथाभूतं, पप्पुय्य दिट्ठिसम्पदं;

मग्गसम्पदमागम्म, याति सम्पन्नमानसो.

‘‘ओधुनित्वा मलं सब्बं, पत्वा निब्बानसम्पदं;

मुच्चति सब्बदुक्खेहि, सा होति सब्बसम्पदा’’ति. चतुत्थं;