४. मनापदायीसुत्तं

४४. एकं समयं भगवा वेसालियं विहरति महावने कूटागारसालायं. अथ खो भगवा पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय येन उग्गस्स गहपतिनो वेसालिकस्स निवेसनं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो उग्गो गहपति वेसालिको येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो उग्गो गहपति वेसालिको भगवन्तं एतदवोच –

‘‘सम्मुखा मेतं, भन्ते, भगवतो सुतं सम्मुखा पटिग्गहितं – ‘मनापदायी लभते मनाप’न्ति. मनापं मे, भन्ते, सालपुप्फकं [सालिपुप्फकं (क.)] खादनीयं; तं मे भगवा पटिग्गण्हातु अनुकम्पं उपादाया’’ति. पटिग्गहेसि भगवा अनुकम्पं उपादाय.

‘‘सम्मुखा मेतं, भन्ते, भगवतो सुतं सम्मुखा पटिग्गहितं – ‘मनापदायी लभते मनाप’न्ति. मनापं मे, भन्ते, सम्पन्नकोलकं सूकरमंसं [सम्पन्नसूकरमंसं (सी.), सम्पन्नवरसूकरमंसं (स्या.)]; तं मे भगवा पटिग्गण्हातु अनुकम्पं उपादाया’’ति. पटिग्गहेसि भगवा अनुकम्पं उपादाय.

‘‘सम्मुखा मेतं, भन्ते, भगवतो सुतं सम्मुखा पटिग्गहितं – ‘मनापदायी लभते मनाप’न्ति. मनापं मे, भन्ते, निब्बत्ततेलकं [निबद्धतेलकं (पी. सी. अट्ठ.), निब्बट्टतेलकं (स्या. अट्ठ.)] नालियसाकं; तं मे भगवा पटिग्गण्हातु अनुकम्पं उपादाया’’ति. पटिग्गहेसि भगवा अनुकम्पं उपादाय.

‘‘सम्मुखा मेतं, भन्ते, भगवतो सुतं सम्मुखा पटिग्गहितं – ‘मनापदायी लभते मनाप’न्ति. मनापो मे, भन्ते, सालीनं ओदनो विचितकाळको [विगतकालको (स्या. कं. पी. क.)] अनेकसूपो अनेकब्यञ्जनो; तं मे भगवा पटिग्गण्हातु अनुकम्पं उपादाया’’ति. पटिग्गहेसि भगवा अनुकम्पं उपादाय.

‘‘सम्मुखा मेतं, भन्ते, भगवतो सुतं सम्मुखा पटिग्गहितं – ‘मनापदायी लभते मनाप’न्ति. मनापानि मे, भन्ते, कासिकानि वत्थानि; तानि मे भगवा पटिग्गण्हातु अनुकम्पं उपादाया’’ति. पटिग्गहेसि भगवा अनुकम्पं उपादाय.

‘‘सम्मुखा मेतं, भन्ते, भगवतो सुतं सम्मुखा पटिग्गहितं – ‘मनापदायी लभते मनाप’न्ति. मनापो मे, भन्ते, पल्लङ्को गोनकत्थतो पटलिकत्थतो कदलिमिगपवरपच्चत्थरणो [कादलिमिगपवरपच्चत्थरणो (सी.)] सउत्तरच्छदो उभतोलोहितकूपधानो. अपि च, भन्ते, मयम्पेतं जानाम – ‘नेतं भगवतो कप्पती’ति. इदं मे, भन्ते, चन्दनफलकं अग्घति अधिकसतसहस्सं; तं मे भगवा पटिग्गण्हातु अनुकम्पं उपादाया’’ति. पटिग्गहेसि भगवा अनुकम्पं उपादाय. अथ खो भगवा उग्गं गहपतिं वेसालिकं इमिना अनुमोदनीयेन अनुमोदि –

‘‘मनापदायी लभते मनापं,

यो उज्जुभूतेसु [उजुभूतेसु (स्या. कं. पी.)] ददाति छन्दसा;

अच्छादनं सयनमन्नपानं [सयनमथन्नपानं (सी. स्या. कं. पी.)],

नानाप्पकारानि च पच्चयानि.

‘‘चत्तञ्च मुत्तञ्च अनुग्गहीतं [अनग्गहीतं (सी. स्या. कं. पी.)],

खेत्तूपमे अरहन्ते विदित्वा;

सो दुच्चजं सप्पुरिसो चजित्वा,

मनापदायी लभते मनाप’’न्ति.

अथ खो भगवा उग्गं गहपतिं वेसालिकं इमिना अनुमोदनीयेन अनुमोदित्वा उट्ठायासना पक्कामि.

अथ खो उग्गो गहपति वेसालिको अपरेन समयेन कालमकासि. कालङ्कतो [कालकतो (सी. स्या. कं. पी.)] च उग्गो गहपति वेसालिको अञ्ञतरं मनोमयं कायं उपपज्जि. तेन खो पन समयेन भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. अथ खो उग्गो देवपुत्तो अभिक्कन्ताय रत्तिया अभिक्कन्तवण्णो केवलकप्पं जेतवनं ओभासेत्वा येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठासि. एकमन्तं ठितं खो उग्गं देवपुत्तं भगवा एतदवोच – ‘‘कच्चि ते, उग्ग, यथाधिप्पायो’’ति? ‘‘तग्घ मे, भगवा, यथाधिप्पायो’’ति. अथ खो भगवा उग्गं देवपुत्तं गाथाहि अज्झभासि –

‘‘मनापदायी लभते मनापं,

अग्गस्स दाता लभते पुनग्गं;

वरस्स दाता वरलाभि होति,

सेट्ठं ददो सेट्ठमुपेति ठानं.

‘‘यो अग्गदायी वरदायी, सेट्ठदायी च यो नरो;

दीघायु यसवा होति, यत्थ यत्थूपपज्जती’’ति. चतुत्थं;