५. उपवाणसुत्तं
१७५. अथ खो आयस्मा उपवाणो येनायस्मा सारिपुत्तो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा आयस्मता सारिपुत्तेन सद्धिं सम्मोदि. सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा उपवाणो आयस्मन्तं सारिपुत्तं एतदवोच –
‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, विज्जायन्तकरो होती’’ति?
‘‘नो हिदं, आवुसो’’.
‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, चरणेनन्तकरो होती’’ति?
‘‘नो हिदं, आवुसो’’.
‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, विज्जाचरणेनन्तकरो होती’’ति?
‘‘नो हिदं, आवुसो’’.
‘‘किं पनावुसो सारिपुत्त, अञ्ञत्र विज्जाचरणेनन्तकरो होती’’ति?
‘‘नो हिदं, आवुसो’’.
‘‘‘किं नु खो, आवुसो सारिपुत्त, विज्जायन्तकरो होती’ति, इति पुट्ठो समानो – ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि. ‘किं पनावुसो सारिपुत्त, चरणेनन्तकरो होती’ति, इति पुट्ठो समानो – ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि. ‘किं पनावुसो सारिपुत्त, विज्जाचरणेनन्तकरो होती’ति, इति पुट्ठो समानो – ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि. ‘किं पनावुसो सारिपुत्त, अञ्ञत्र विज्जाचरणेनन्तकरो होती’ति, इति पुट्ठो समानो – ‘नो हिदं, आवुसो’ति वदेसि. यथा कथं पनावुसो, अन्तकरो होती’’ति?
‘‘विज्जाय चे, आवुसो, अन्तकरो अभविस्स, सउपादानोव समानो अन्तकरो अभविस्स. चरणेन चे, आवुसो, अन्तकरो अभविस्स, सउपादानोव समानो अन्तकरो अभविस्स. विज्जाचरणेन चे, आवुसो, अन्तकरो अभविस्स, सउपादानोव समानो अन्तकरो अभविस्स. अञ्ञत्र विज्जाचरणेन चे, आवुसो, अन्तकरो अभविस्स, पुथुज्जनो अन्तकरो अभविस्स. पुथुज्जनो हि, आवुसो, अञ्ञत्र विज्जाचरणेन. चरणविपन्नो खो, आवुसो, यथाभूतं न जानाति न पस्सति. चरणसम्पन्नो यथाभूतं जानाति पस्सति. यथाभूतं जानं पस्सं अन्तकरो होती’’ति. पञ्चमं.