५. पठमसमजीवीसुत्तं

५५. एवं मे सुतं – एकं समयं भगवा भग्गेसु विहरति सुसुमारगिरे [सुंसुमारगिरे (सी. स्या. कं. पी.)] भेसकळावने [भेसकलावने (सी. पी. क.)] मिगदाये. अथ खो भगवा पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय येन नकुलपितुनो गहपतिस्स निवेसनं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो नकुलपिता च गहपति नकुलमाता च गहपतानी येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. एकमन्तं निसिन्नो खो नकुलपिता गहपति भगवन्तं एतदवोच –

‘‘यतो मे, भन्ते, नकुलमाता गहपतानी दहरस्सेव दहरा आनीता, नाभिजानामि नकुलमातरं गहपतानिं मनसापि अतिचरिता, कुतो पन कायेन! इच्छेय्याम मयं, भन्ते, दिट्ठे चेव धम्मे अञ्ञमञ्ञं पस्सितुं अभिसम्परायञ्च अञ्ञमञ्ञं पस्सितु’’न्ति. नकुलमातापि खो गहपतानी भगवन्तं एतदवोच – ‘‘यतोहं, भन्ते, नकुलपितुनो गहपतिस्स दहरस्सेव दहरा आनीता, नाभिजानामि नकुलपितरं गहपतिं मनसापि अतिचरिता, कुतो पन कायेन! इच्छेय्याम मयं, भन्ते, दिट्ठे चेव धम्मे अञ्ञमञ्ञं पस्सितुं अभिसम्परायञ्च अञ्ञमञ्ञं पस्सितु’’न्ति.

‘‘आकङ्खेय्युं चे, गहपतयो, उभो जानिपतयो दिट्ठे चेव धम्मे अञ्ञमञ्ञं पस्सितुं अभिसम्परायञ्च अञ्ञमञ्ञं पस्सितुं उभोव [उभो च (सी. पी.)] अस्सु समसद्धा समसीला समचागा समपञ्ञा, ते दिट्ठे चेव धम्मे अञ्ञमञ्ञं पस्सन्ति अभिसम्परायञ्च अञ्ञमञ्ञं पस्सन्ती’’ति [पस्सिस्सन्तीति (क.)].

‘‘उभो सद्धा वदञ्ञू च, सञ्ञता धम्मजीविनो;

ते होन्ति जानिपतयो, अञ्ञमञ्ञं पियंवदा.

‘‘अत्थासं पचुरा होन्ति, फासुकं उपजायति;

अमित्ता दुम्मना होन्ति, उभिन्नं समसीलिनं.

‘‘इध धम्मं चरित्वान, समसीलब्बता उभो;

नन्दिनो देवलोकस्मिं, मोदन्ति कामकामिनो’’ति. पञ्चमं;