६. कटुवियसुत्तं

१२९. एकं समयं भगवा बाराणसियं विहरति इसिपतने मिगदाये. अथ खो भगवा पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय बाराणसिं पिण्डाय पाविसि. अद्दसा खो भगवा गोयोगपिलक्खस्मिं [गोयोगमिलक्खस्मिं (स्या. कं. क.)] पिण्डाय चरमानो [चरमानं (क.)] अञ्ञतरं भिक्खुं रित्तस्सादं बाहिरस्सादं मुट्ठस्सतिं असम्पजानं असमाहितं विब्भन्तचित्तं पाकतिन्द्रियं. दिस्वा तं भिक्खुं एतदवोच –

‘‘मा खो त्वं, भिक्खु, अत्तानं कटुवियमकासि. तं वत भिक्खु कटुवियकतं अत्तानं आमगन्धेन [आमगन्धे (सी. स्या. कं. पी.)] अवस्सुतं मक्खिका नानुपतिस्सन्ति नान्वास्सविस्सन्तीति [नानुबन्धिस्सन्ति (क.)], नेतं ठानं विज्जती’’ति. अथ खो सो भिक्खु भगवता इमिना ओवादेन ओवदितो संवेगमापादि. अथ खो भगवा बाराणसियं पिण्डाय चरित्वा पच्छाभत्तं पिण्डपातपटिक्कन्तो भिक्खू आमन्तेसि –

‘‘इधाहं, भिक्खवे, पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय बाराणसिं पिण्डाय पाविसिं. अद्दसं खो अहं, भिक्खवे, गोयोगपिलक्खस्मिं पिण्डाय चरमानो अञ्ञतरं भिक्खुं रित्तस्सादं बाहिरस्सादं मुट्ठस्सतिं असम्पजानं असमाहितं विब्भन्तचित्तं पाकतिन्द्रियं. दिस्वा तं भिक्खुं एतदवोचं –

‘‘‘मा खो त्वं, भिक्खु, अत्तानं कटुवियमकासि. तं वत भिक्खु कटुवियकतं अत्तानं आमगन्धेन अवस्सुतं मक्खिका नानुपतिस्सन्ति नान्वास्सविस्सन्तीति, नेतं ठानं विज्जती’ति. अथ खो, भिक्खवे, सो भिक्खु मया इमिना ओवादेन ओवदितो संवेगमापादी’’ति. एवं वुत्ते अञ्ञतरो भिक्खु भगवन्तं एतदवोच – ‘‘किं नु खो, भन्ते, कटुवियं? को आमगन्धो? का मक्खिका’’ति?

‘‘अभिज्झा खो, भिक्खु, कटुवियं; ब्यापादो आमगन्धो; पापका अकुसला वितक्का मक्खिका. तं वत, भिक्खु, कटुवियकतं अत्तानं आमगन्धेन अवस्सुतं मक्खिका नानुपतिस्सन्ति नान्वास्सविस्सन्तीति, नेतं ठानं विज्जती’’ति.

‘‘अगुत्तं चक्खुसोतस्मिं, इन्द्रियेसु असंवुतं;

मक्खिकानुपतिस्सन्ति, सङ्कप्पा रागनिस्सिता.

‘‘कटुवियकतो भिक्खु, आमगन्धे अवस्सुतो;

आरका होति निब्बाना, विघातस्सेव भागवा.

‘‘गामे वा यदि वारञ्ञे, अलद्धा समथमत्तनो [सममत्तनो (सी. स्या. कं.), सम्ममत्तनो (पी.)];

परेति [चरेति (स्या. क.)] बालो दुम्मेधो, मक्खिकाहि पुरक्खतो.

‘‘ये च सीलेन सम्पन्ना, पञ्ञायूपसमेरता;

उपसन्ता सुखं सेन्ति, नासयित्वान मक्खिका’’ति. छट्ठं;