६. पठमभवसुत्तं
७७. अथ खो आयस्मा आनन्दो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा आनन्दो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘भवो, भवोति, भन्ते, वुच्चति. कित्तावता नु खो, भन्ते, भवो होती’’ति?
‘‘कामधातुवेपक्कञ्च, आनन्द, कम्मं नाभविस्स, अपि नु खो कामभवो पञ्ञायेथा’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘इति खो, आनन्द, कम्मं खेत्तं, विञ्ञाणं बीजं, तण्हा स्नेहो [सिनेहो (सी. स्या. कं. पी.)]. अविज्जानीवरणानं सत्तानं तण्हासंयोजनानं हीनाय धातुया विञ्ञाणं पतिट्ठितं एवं आयतिं [आयति (सी.)] पुनब्भवाभिनिब्बत्ति होति. ( ) [(एवं खो आनन्द भवो होतीति) (क.) दुतियसुत्ते पन इदं पाठनानत्तं नत्थि]
‘‘रूपधातुवेपक्कञ्च, आनन्द, कम्मं नाभविस्स, अपि नु खो रूपभवो पञ्ञायेथा’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘इति खो आनन्द, कम्मं खेत्तं, विञ्ञाणं बीजं, तण्हा स्नेहो. अविज्जानीवरणानं सत्तानं तण्हासंयोजनानं मज्झिमाय धातुया विञ्ञाणं पतिट्ठितं एवं आयतिं पुनब्भवाभिनिब्बत्ति होति. ( ) [(एवं खो आनन्द भवो होतीति) (क.) दुतियसुत्ते पन इदं पाठनानत्तं नत्थि]
‘‘अरूपधातुवेपक्कञ्च, आनन्द, कम्मं नाभविस्स, अपि नु खो अरूपभवो पञ्ञायेथा’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘इति खो, आनन्द, कम्मं खेत्तं, विञ्ञाणं बीजं, तण्हा स्नेहो. अविज्जानीवरणानं सत्तानं तण्हासंयोजनानं पणीताय धातुया विञ्ञाणं पतिट्ठितं एवं आयतिं पुनब्भवाभिनिब्बत्ति होति. एवं खो, आनन्द, भवो होती’’ति. छट्ठं.