६. सक्कसुत्तं

४६. एकं समयं भगवा सक्केसु विहरति कपिलवत्थुस्मिं निग्रोधारामे. अथ खो सम्बहुला सक्का उपासका तदहुपोसथे येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. एकमन्तं निसिन्ने खो सक्के उपासके भगवा एतदवोच – ‘‘अपि नु तुम्हे, सक्का, अट्ठङ्गसमन्नागतं उपोसथं उपवसथा’’ति? ‘‘अप्पेकदा मयं, भन्ते, अट्ठङ्गसमन्नागतं उपोसथं उपवसाम, अप्पेकदा न उपवसामा’’ति. ‘‘तेसं वो, सक्का, अलाभा तेसं दुल्लद्धं, ये तुम्हे एवं सोकसभये जीविते मरणसभये जीविते अप्पेकदा अट्ठङ्गसमन्नागतं उपोसथं उपवसथ, अप्पेकदा न उपवसथ.

‘‘तं किं मञ्ञथ, सक्का, इध पुरिसो येन केनचि कम्मट्ठानेन अनापज्ज अकुसलं दिवसं अड्ढकहापणं निब्बिसेय्य. दक्खो पुरिसो उट्ठानसम्पन्नोति अलं वचनाया’’ति? ‘‘एवं, भन्ते’’.

‘‘तं किं मञ्ञथ, सक्का, इध पुरिसो येन केनचि कम्मट्ठानेन अनापज्ज अकुसलं दिवसं कहापणं निब्बिसेय्य. दक्खो पुरिसो उट्ठानसम्पन्नोति अलं वचनाया’’ति? ‘‘एवं, भन्ते’’.

‘‘तं किं, मञ्ञथ, सक्का, इध पुरिसो येन केनचि कम्मट्ठानेन अनापज्ज अकुसलं दिवसं द्वे कहापणे निब्बिसेय्य … तयो कहापणे निब्बिसेय्य… चत्तारो कहापणे निब्बिसेय्य… पञ्च कहापणे निब्बिसेय्य… छ कहापणे निब्बिसेय्य… सत्त कहापणे निब्बिसेय्य… अट्ठ कहापणे निब्बिसेय्य… नव कहापणे निब्बिसेय्य… दस कहापणे निब्बिसेय्य… वीस कहापणे निब्बिसेय्य… तिंस कहापणे निब्बिसेय्य… चत्तारीसं कहापणे निब्बिसेय्य… पञ्ञासं कहापणे निब्बिसेय्य… कहापणसतं निब्बिसेय्य. दक्खो पुरिसो उट्ठानसम्पन्नोति अलं वचनाया’’ति? ‘‘एवं, भन्ते’’.

‘‘तं किं मञ्ञथ, सक्का, अपि नु सो पुरिसो दिवसे दिवसे कहापणसतं कहापणसहस्सं निब्बिसमानो लद्धं लद्धं निक्खिपन्तो वस्ससतायुको वस्ससतजीवी महन्तं भोगक्खन्धं अधिगच्छेय्या’’ति? ‘‘एवं, भन्ते’’.

‘‘तं किं मञ्ञथ, सक्का, अपि नु सो पुरिसो भोगहेतु भोगनिदानं भोगाधिकरणं एकं वा रत्तिं एकं वा दिवसं उपड्ढं वा रत्तिं उपड्ढं वा दिवसं एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्या’’ति? ‘‘नो हेतं, भन्ते’’. ‘‘तं किस्स हेतु’’? ‘‘कामा हि, भन्ते, अनिच्चा तुच्छा मुसा मोसधम्मा’’ति.

‘‘इध पन वो, सक्का, मम सावको दस वस्सानि अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो यथा मयानुसिट्ठं तथा पटिपज्जमानो सतम्पि वस्सानि सतम्पि वस्ससतानि सतम्पि वस्ससहस्सानि एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्य. सो च ख्वस्स सकदागामी वा अनागामी वा अपण्णकं वा सोतापन्नो. तिट्ठन्तु, सक्का, दस वस्सानि.

इध मम सावको नव वस्सानि… अट्ठ वस्सानि… सत्त वस्सानि… छ वस्सानि… पञ्च वस्सानि चत्तारि वस्सानि… तीणि वस्सानि… द्वे वस्सानि… एकं वस्सं अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो यथा मयानुसिट्ठं तथा पटिपज्जमानो सतम्पि वस्सानि सतम्पि वस्ससतानि सतम्पि वस्ससहस्सानि एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्य, सो च ख्वस्स सकदागामी वा अनागामी वा अपण्णकं वा सोतापन्नो. तिट्ठतु, सक्का, एकं वस्सं.

इध मम सावको दस मासे अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो यथा मयानुसिट्ठं तथा पटिपज्जमानो सतम्पि वस्सानि सतम्पि वस्ससतानि सतम्पि वस्ससहस्सानि एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्य, सो च ख्वस्स सकदागामी वा अनागामी वा अपण्णकं वा सोतापन्नो. तिट्ठन्तु, सक्का, दस मासा.

इध मम सावको नव मासे… अट्ठ मासे… सत्त मासे… छ मासे… पञ्च मासे… चत्तारो मासे… तयो मासे… द्वे मासे… एकं मासं… अड्ढमासं अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो यथा मयानुसिट्ठं तथा पटिपज्जमानो सतम्पि वस्सानि सतम्पि वस्ससतानि सतम्पि वस्ससहस्सानि एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्य, सो च ख्वस्स सकदागामी वा अनागामी वा अपण्णकं वा सोतापन्नो. तिट्ठतु, सक्का, अड्ढमासो.

इध मम सावको दस रत्तिन्दिवे [रत्तिदिवे (क.)] अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो यथा मयानुसिट्ठं तथा पटिपज्जमानो सतम्पि वस्सानि सतम्पि वस्ससतानि सतम्पि वस्ससहस्सानि एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्य, सो च ख्वस्स सकदागामी वा अनागामी वा अपण्णकं वा सोतापन्नो. तिट्ठन्तु, सक्का, दस रत्तिन्दिवा.

इध मम सावको नव रत्तिन्दिवे… अट्ठ रत्तिन्दिवे… सत्त रत्तिन्दिवे… छ रत्तिन्दिवे… पञ्च रत्तिन्दिवे… चत्तारो रत्तिन्दिवे… तयो रत्तिन्दिवे… द्वे रत्तिन्दिवे… एकं रत्तिन्दिवं अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो यथा मयानुसिट्ठं तथा पटिपज्जमानो सतम्पि वस्सानि सतम्पि वस्ससतानि सतम्पि वस्ससहस्सानि एकन्तसुखप्पटिसंवेदी विहरेय्य, सो च ख्वस्स सकदागामी वा अनागामी वा अपण्णकं वा सोतापन्नो. तेसं वो, सक्का, अलाभा तेसं दुल्लद्धं, ये तुम्हे एवं सोकसभये जीविते मरणसभये जीविते अप्पेकदा अट्ठङ्गसमन्नागतं उपोसथं उपवसथ, अप्पेकदा न उपवसथा’’ति. ‘‘एते मयं, भन्ते, अज्जतग्गे अट्ठङ्गसमन्नागतं उपोसथं उपवसिस्सामा’’ति. छट्ठं.