7. виха̄рака̄расиккха̄падам̣
365. тена самайена буддхо бхагава̄ косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасмато чханнасса упат̣т̣ха̄ко гахапати а̄йасмантам̣ чханнам̣ етадавоча – ‘‘виха̄раваттхум̣, бханте, джа̄на̄хи аййасса виха̄рам̣ ка̄ра̄песса̄мӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ чханно виха̄раваттхум̣ содхенто ан̃н̃атарам̣ четийаруккхам̣ чхеда̄песи га̄мапӯджитам̣ нигамапӯджитам̣ нагарапӯджитам̣ джанападапӯджитам̣ рат̣т̣хапӯджитам̣. манусса̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма саман̣а̄ сакйапуттийа̄ четийаруккхам̣ чхеда̄пессанти га̄мапӯджитам̣ нигамапӯджитам̣ нагарапӯджитам̣ джанападапӯджитам̣ рат̣т̣хапӯджитам̣! екиндрийам̣ саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джӣвам̣ вихет̣хентӣ’’ [вихет̣хессанти (каттхачи)] ти. ассосум̣ кхо бхиккхӯ тесам̣ манусса̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ чханно четийаруккхам̣ чхеда̄пессати га̄мапӯджитам̣…пе… рат̣т̣хапӯджита’’нти! атха кхо те бхиккхӯ а̄йасмантам̣ чханнам̣ анекапарийа̄йена вигарахитва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира твам̣, чханна, четийаруккхам̣ чхеда̄песи га̄мапӯджитам̣…пе… рат̣т̣хапӯджита’’нти? ‘‘саччам̣, бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… ‘‘катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, четийаруккхам̣ чхеда̄пессаси га̄мапӯджитам̣ нигамапӯджитам̣ нагарапӯджитам̣ джанападапӯджитам̣ рат̣т̣хапӯджитам̣! джӣвасан̃н̃ино хи, могхапуриса, манусса̄ руккхасмим̣. нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
366. ‘‘махаллакам̣ пана бхиккхуна̄ виха̄рам̣ ка̄райама̄нена сасса̄микам̣ аттуддесам̣ бхиккхӯ абхинетабба̄ ваттхудесана̄йа. техи бхиккхӯхи ваттху десетаббам̣ ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣. са̄рамбхе че бхиккху ваттхусмим̣ апариккамане махаллакам̣ виха̄рам̣ ка̄реййа бхиккхӯ ва̄ анабхинеййа ваттхудесана̄йа, сан̇гха̄дисесо’’ти.
367. махаллако на̄ма виха̄ро сасса̄мико вуччати.
виха̄ро на̄ма уллитто ва̄ хоти авалитто ва̄ уллитта̄валитто ва̄.
ка̄райама̄нена̄ти каронто ва̄ ка̄ра̄пенто ва̄.
сасса̄миканти ан̃н̃о кочи са̄мико хоти иттхӣ ва̄ пурисо ва̄ гахат̣т̣хо ва̄ паббаджито ва̄.
аттуддесанти аттано аттха̄йа.
бхиккхӯ абхинетабба̄ ваттхудесана̄йа̄ти тена виха̄рака̄ракена бхиккхуна̄ виха̄раваттхум̣ содхетва̄ сан̇гхам̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ вуд̣д̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ па̄де вандитва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘‘ахам̣, бханте, махаллакам̣ виха̄рам̣ каттука̄мо сасса̄микам̣ аттуддесам̣. сохам̣, бханте, сан̇гхам̣ виха̄раваттхуолоканам̣ йа̄ча̄мӣ’’ти. дутийампи йа̄читабба̄. татийампи йа̄читабба̄. саче саббо сан̇гхо уссахати виха̄раваттхум̣ олокетум̣ саббена сан̇гхена олокетаббам̣. но че саббо сан̇гхо уссахати виха̄раваттхум̣ олокетум̣, йе таттха хонти бхиккхӯ бйатта̄ пат̣ибала̄ са̄рамбхам̣ ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣ апариккаманам̣ джа̄нитум̣ те йа̄читва̄ самманнитабба̄. еван̃ча пана, бхиккхаве, самманнитабба̄. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –
368. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху махаллакам̣ виха̄рам̣ каттука̄мо сасса̄микам̣ аттуддесам̣. со сан̇гхам̣ виха̄раваттхуолоканам̣ йа̄чати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄ман̃ча иттханна̄ман̃ча бхиккху самманнеййа иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣ олокетум̣. еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху махаллакам̣ виха̄рам̣ каттука̄мо сасса̄микам̣ аттуддесам̣. со сан̇гхам̣ виха̄раваттхуолоканам̣ йа̄чати. сан̇гхо иттханна̄ман̃ча иттханна̄ман̃ча бхиккхӯ самманнати иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣ олокетум̣. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса ча иттханна̄масса ча бхиккхӯнам̣ саммути иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣ олокетум̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘саммата̄ сан̇гхена иттханна̄мо ча иттханна̄мо ча бхиккхӯ иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣ олокетум̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.
369. техи самматехи бхиккхӯхи таттха гантва̄ виха̄раваттху олокетаббам̣; са̄рамбхам̣ ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣ апариккаманам̣ джа̄нитаббам̣. саче са̄рамбхам̣ хоти апариккаманам̣, ‘ма̄йидха карӣ’ти ваттаббо. саче ана̄рамбхам̣ хоти сапариккаманам̣, сан̇гхасса а̄рочетаббам̣ – ‘ана̄рамбхам̣ сапариккамана’нти. тена виха̄рака̄ракена бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ вуд̣д̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ па̄де вандитва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘‘ахам̣, бханте, махаллакам̣ виха̄рам̣ каттука̄мо сасса̄микам̣ аттуддесам̣. сохам̣, бханте, сан̇гхам̣ виха̄раваттхудесанам̣ йа̄ча̄мӣ’’ти. дутийампи йа̄читабба̄. татийампи йа̄читабба̄. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –
370. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху махаллакам̣ виха̄рам̣ каттука̄мо сасса̄микам̣ аттуддесам̣. со сан̇гхам̣ виха̄раваттхудесанам̣ йа̄чати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣ десеййа. еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху махаллакам̣ виха̄рам̣ каттука̄мо сасса̄микам̣ аттуддесам̣. со сан̇гхам̣ виха̄раваттхудесанам̣ йа̄чати. сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣ десети. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхусса десана̄, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘деситам̣ сан̇гхена иттханна̄масса бхиккхуно виха̄раваттхум̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.
371. са̄рамбхам̣ на̄ма кипиллика̄нам̣ ва̄ а̄сайо хоти, упачика̄нам̣ ва̄ а̄сайо хоти, ундӯра̄нам̣ ва̄…пе… ахӣнам̣ ва̄ виччхика̄нам̣ ва̄ сатападӣнам̣ ва̄ хаттхӣнам̣ ва̄ асса̄нам̣ ва̄ сӣха̄нам̣ ва̄ бйаггха̄нам̣ ва̄ дӣпӣнам̣ ва̄ аччха̄нам̣ ва̄ тараччха̄нам̣ ва̄ а̄сайо хоти, йесам̣ кесан̃чи тираччха̄нагата̄нам̣ па̄н̣а̄нам̣ а̄сайо хоти, пуббан̣н̣анисситам̣ ва̄ хоти, апаран̣н̣анисситам̣ ва̄ хоти, аббха̄гха̄танисситам̣ ва̄ хоти, а̄гха̄тананисситам̣ ва̄ хоти, суса̄нанисситам̣ ва̄ хоти, уййа̄нанисситам̣ ва̄ хоти, ра̄джаваттхунисситам̣ ва̄ хоти, хаттхиса̄ла̄нисситам̣ ва̄ хоти, ассаса̄ла̄нисситам̣ ва̄ хоти, бандхана̄га̄ранисситам̣ ва̄ хоти, па̄на̄га̄ранисситам̣ ва̄ хоти, сӯнанисситам̣ ва̄ хоти, раччха̄нисситам̣ ва̄ хоти, чаччаранисситам̣ ва̄ хоти, сабха̄нисситам̣ ва̄ хоти, сам̣саран̣анисситам̣ ва̄ хоти. етам̣ са̄рамбхам̣ на̄ма.
апариккаманам̣ на̄ма на сакка̄ хоти йатха̄йуттена сакат̣ена анупаригантум̣, саманта̄ ниссен̣ийа̄ анупаригантум̣. етам̣ апариккаманам̣ на̄ма.
ана̄рамбхам̣ на̄ма на кипиллика̄нам̣ ва̄ а̄сайо хоти…пе… на сам̣саран̣анисситам̣ ва̄ хоти. етам̣ ана̄рамбхам̣ на̄ма.
сапариккаманам̣ на̄ма сакка̄ хоти йатха̄йуттена сакат̣ена анупаригантум̣, саманта̄ ниссен̣ийа̄ анупаригантум̣. етам̣ сапариккаманам̣ на̄ма.
махаллако на̄ма виха̄ро сасса̄мико вуччати.
виха̄ро на̄ма уллитто ва̄ хоти авалитто ва̄ уллитта̄валитто ва̄.
ка̄реййа̄ти кароти ва̄ ка̄ра̄пети ва̄.
бхиккхӯ ва̄ анабхинеййа ваттхудесана̄йа̄ти н̃аттидутийена каммена виха̄раваттхум̣ на деса̄петва̄ кароти ва̄ ка̄ра̄пети ва̄, пайоге дуккат̣ам̣. екам̣ пин̣д̣ам̣ ана̄гате, а̄патти тхуллаччайасса. тасмим̣ пин̣д̣е а̄гате, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
сан̇гха̄дисесоти…пе… тенапи вуччати – ‘сан̇гха̄дисесо’ти.
372. бхиккху виха̄рам̣ кароти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣. бхиккху виха̄рам̣ кароти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса. бхиккху виха̄рам̣ кароти адеситаваттхукам̣ ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса. бхиккху виха̄рам̣ кароти адеситаваттхукам̣ ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
бхиккху виха̄рам̣ кароти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣. бхиккху виха̄рам̣ кароти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса. бхиккху виха̄рам̣ кароти деситаваттхукам̣ ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса. бхиккху виха̄рам̣ кароти деситаваттхукам̣ ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, ана̄патти.
373. бхиккху сама̄дисати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
бхиккху сама̄дисати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, ана̄патти.
374. бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. на ча сама̄дисати – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. на ча сама̄дисати – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, ана̄патти.
375. бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. сама̄дисати ча – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣. со сун̣а̄ти – ‘‘виха̄ро кира ме кайирати адеситаваттхуко са̄рамбхо апариккамано’’ти. тена бхиккхуна̄ са̄мам̣ ва̄ гантаббам̣ дӯто ва̄ па̄хетаббо – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти …пе… ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча̄’’ти…пе… ‘‘деситаваттхуко ча хоту сапариккамано ча̄’’ти …пе… ‘‘деситаваттхуко хотӯ’’ти. но че са̄мам̣ ва̄ гаччхеййа дӯтам̣ ва̄ пахин̣еййа, а̄патти дуккат̣асса.
бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. сама̄дисати ча – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣. со сун̣а̄ти – ‘‘виха̄ро кира ме кайирати деситаваттхуко са̄рамбхо апариккамано’’ти. тена бхиккхуна̄ са̄мам̣ ва̄ гантаббам̣ дӯто ва̄ па̄хетаббо – ‘‘ана̄рамбхо ча хоту сапариккамано ча̄’’ти…пе… ‘‘ана̄рамбхо хотӯ’’ти ‘‘сапариккамано хотӯ’’ти, ана̄патти.
376. бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. сама̄дисати ча – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ тин̣н̣ам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ дуккат̣асса.
бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. сама̄дисати ча – ‘‘деситаваттхуко ча хоту ана̄рамбхо ча сапариккамано ча̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти ка̄рука̄нам̣ дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, ана̄патти.
377. бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти адеситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣. со че виппакате а̄гаччхати, тена бхиккхуна̄ со виха̄ро ан̃н̃асса ва̄ да̄таббо бхиндитва̄ ва̄ пуна ка̄таббо. но че ан̃н̃асса ва̄ дадеййа бхиндитва̄ ва̄ пуна ка̄реййа, а̄патти сан̇гха̄дисесена двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесена дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
бхиккху сама̄диситва̄ паккамати – ‘‘виха̄рам̣ ме каротха̄’’ти. тасса виха̄рам̣ каронти деситаваттхукам̣ са̄рамбхам̣ апариккаманам̣. со че виппакате а̄гаччхати, тена бхиккхуна̄ со виха̄ро ан̃н̃асса ва̄ да̄таббо бхиндитва̄ ва̄ пуна ка̄таббо. но че ан̃н̃асса ва̄ дадеййа бхиндитва̄ ва̄ пуна ка̄реййа, а̄патти двиннам̣ дуккат̣а̄нам̣…пе… са̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ апариккаманам̣, а̄патти дуккат̣асса…пе… ана̄рамбхам̣ сапариккаманам̣, ана̄патти.
378. аттана̄ виппакатам̣ аттана̄ парийоса̄пети, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
аттана̄ виппакатам̣ парехи парийоса̄пети, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
парехи виппакатам̣ аттана̄ парийоса̄пети, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
парехи виппакатам̣ парехи парийоса̄пети, а̄патти сан̇гха̄дисесасса.
379. ана̄патти лен̣е гуха̄йа тин̣акут̣ика̄йа ан̃н̃ассаттха̄йа ва̄са̄га̄рам̣ т̣хапетва̄ саббаттха. ана̄патти умматтакасса, а̄дикаммикасса̄ти.
виха̄рака̄расиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ саттамам̣.