12. саттасатикаккхандхакам̣

1. пат̣хамабха̄н̣ава̄ро

446. тена кхо пана самайена вассасатапариниббуте бхагавати веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ веса̄лийам̣ даса ваттхӯни дӣпенти – каппати син̇гилон̣акаппо, каппати дван̇гулакаппо, каппати га̄мантаракаппо, каппати а̄ва̄сакаппо, каппати ануматикаппо, каппати а̄чин̣н̣акаппо, каппати аматхитакаппо, каппати джал̣огим̣ па̄тум̣, каппати адасакам̣ нисӣданам̣, каппати джа̄тарӯпараджатанти.

тена кхо пана самайена а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто ваджджӣсу ча̄рикам̣ чарама̄но йена веса̄лӣ тадавасари. татра судам̣ а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. тена кхо пана самайена веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ тадахупосатхе кам̣сапа̄тим̣ [кам̣сача̄т̣им̣ (сйа̄.)] удакена пӯретва̄ маджджхе бхиккхусан̇гхасса т̣хапетва̄ а̄гата̄гате веса̄лике упа̄саке евам̣ ваданти – ‘‘детха̄вусо, сан̇гхасса каха̄пан̣ампи ад̣д̣хампи па̄дампи ма̄сакарӯпампи. бхависсати сан̇гхасса париккха̄рена каран̣ӣйа’’нти. евам̣ вутте а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто веса̄лике упа̄саке етадавоча – ‘‘ма̄вусо, адаттха сан̇гхасса каха̄пан̣ампи ад̣д̣хампи па̄дампи ма̄сакарӯпампи. на каппати саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ джа̄тарӯпараджатам̣; на са̄дийанти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; на пат̣игган̣ханти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; никкхиттаман̣исуван̣н̣а̄ саман̣а̄ сакйапуттийа̄ апетаджа̄тарӯпараджата̄’’ти. евампи кхо веса̄лика̄ упа̄сака̄ а̄йасмата̄ йасена ка̄кан̣д̣акапуттена вуччама̄на̄ адам̣суйева сан̇гхасса каха̄пан̣ампи ад̣д̣хампи па̄дампи ма̄сакарӯпампи.

атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ тасса̄ раттийа̄ аччайена там̣ хиран̃н̃ам̣ бхиккхаггена [бхиккхуггена (сйа̄.)] пат̣ивӣсам̣ [пат̣ивим̣сам̣ (сӣ.), пат̣ивисам̣ (сйа̄.)] т̣хапетва̄ бха̄джесум̣. атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ а̄йасмантам̣ йасам̣ ка̄кан̣д̣акапуттам̣ етадавочум̣ – ‘‘есо те, а̄вусо йаса, хиран̃н̃асса пат̣ивӣсо’’ти. ‘‘наттхи, ме а̄вусо, хиран̃н̃асса пат̣ивӣсо, на̄хам̣ хиран̃н̃ам̣ са̄дийа̄мӣ’’ти. атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ – ‘‘айам̣ а̄вусо йасо ка̄кан̣д̣акапутто упа̄саке саддхе пасанне аккосати, парибха̄сати, аппаса̄дам̣ кароти; хандасса майам̣ пат̣иса̄ран̣ӣйакаммам̣ карома̄’’ти те. тасса пат̣иса̄ран̣ӣйакаммам̣ акам̣су. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто веса̄лике ваджджипуттаке бхиккхӯ етадавоча – ‘‘бхагавата̄, а̄вусо, пан̃н̃аттам̣ – ‘пат̣иса̄ран̣ӣйакаммакатасса бхиккхуно анудӯто да̄таббо’ти. детха ме, а̄вусо, анудӯтам̣ бхиккху’’нти.

атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ екам̣ бхиккхум̣ самманнитва̄ а̄йасмато йасасса ка̄кан̣д̣акапуттасса анудӯтам̣ адам̣су. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто анудӯтена бхиккхуна̄ саддхим̣ веса̄лим̣ пависитва̄ веса̄лике упа̄саке етадавоча – ‘‘ахам̣ кира̄йасманте упа̄саке саддхе пасанне аккоса̄ми, парибха̄са̄ми, аппаса̄дам̣ кароми; йохам̣ адхаммам̣ адхаммоти вада̄ми, дхаммам̣ дхаммоти вада̄ми, авинайам̣ авинайоти вада̄ми, винайам̣ винайоти вада̄ми.

447. ‘‘екамидам̣, а̄вусо, самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо, а̄вусо, бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – [а. ни. 4.50] ‘чатта̄роме, бхиккхаве, чандимасӯрийа̄нам̣ упаккилеса̄, йехи упаккилесехи упаккилит̣т̣ха̄ чандимасӯрийа̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. катаме чатта̄ро? аббхам̣, бхиккхаве, чандимасӯрийа̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ чандимасӯрийа̄ на тапанти, на бха̄санти на вирочанти. махика̄, бхиккхаве, чандимасӯрийа̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ чандимасӯрийа̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти, дхӯмараджо, бхиккхаве, чандимасӯрийа̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ чандимасӯрийа̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. ра̄ху, бхиккхаве, асуриндо чандимасӯрийа̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ чандимасӯрийа̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро чандимасӯрийа̄нам̣ упаккилеса̄, йехи упаккилесехи упаккилит̣т̣ха̄ чандимасӯрийа̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. евамева кхо, бхиккхаве, чатта̄роме саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ упаккилеса̄, йехи упаккилесехи упаккилит̣т̣ха̄ еке саман̣абра̄хман̣а̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. катаме чатта̄ро? санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ сурам̣ пиванти, мерайам̣ пиванти, сура̄мерайапа̄на̄ аппат̣ивирата̄ – айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ еке саман̣абра̄хман̣а̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. пуна чапарам̣, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеванти, метхунадхамма̄ аппат̣ивирата̄ – айам̣, бхиккхаве, дутийо саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ еке саман̣абра̄хман̣а̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. пуна чапарам̣, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дийанти, джа̄тарӯпараджатаппат̣иггахан̣а̄ аппат̣ивирата̄ – айам̣, бхиккхаве, татийо саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ еке саман̣абра̄хман̣а̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. пуна чапарам̣, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти; миччха̄джӣва̄ аппат̣ивирата̄ – айам̣, бхиккхаве, чатуттхо саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ упаккилесо, йена упаккилесена упаккилит̣т̣ха̄ еке саман̣абра̄хман̣а̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ упаккилеса̄, йехи упаккилесехи упаккилит̣т̣ха̄ еке саман̣абра̄хман̣а̄ на тапанти, на бха̄санти, на вирочанти’. ‘‘идамавоча̄вусо, бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато атха̄парам̣ етадавоча саттха̄ –

‘‘ра̄гадосапариклит̣т̣ха̄, еке саман̣абра̄хман̣а̄;

авиджджа̄нивут̣а̄ [авиджджа̄нӣвута̄ (сйа̄.)] поса̄, пийарӯпа̄бхинандино.

‘‘сурам̣ пиванти мерайам̣, пат̣исеванти метхунам̣;

раджатам̣ джа̄тарӯпан̃ча, са̄дийанти авиддасӯ.

‘‘миччха̄джӣвена джӣванти, еке саман̣абра̄хман̣а̄;

ете упаккилеса̄ вутта̄, буддхена̄диччабандхуна̄.

‘‘йехи упаккилесехи упаккилит̣т̣ха̄, еке саман̣абра̄хман̣а̄;

на тапанти на бха̄санти, асуддха̄ сараджа̄ мага̄.

‘‘андхака̄рена онаддха̄, тан̣ха̄да̄са̄ санеттика̄;

вад̣д̣хенти кат̣асим̣ гхорам̣, а̄дийанти пунаббхаванти.

‘‘евам̣ва̄дӣ кира̄хам̣ а̄йасманте упа̄саке саддхе пасанне аккоса̄ми, парибха̄са̄ми, аппаса̄дам̣ кароми; йохам̣ адхаммам̣ адхаммоти вада̄ми, дхаммам̣ дхаммоти вада̄ми, авинайам̣ авинайоти вада̄ми, винайам̣ винайоти вада̄ми.

448. [сам̣. ни. 4.362 идам̣ ваттху а̄гатам̣] ‘‘екамидам̣, а̄вусо, самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена ра̄джантепуре ра̄джапариса̄йам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантаракатха̄ удапа̄ди – ‘каппати саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ джа̄тарӯпараджатам̣; са̄дийанти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; пат̣игган̣ханти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджата’нти. тена кхо пана̄вусо самайена, ман̣ичӯл̣ако га̄ман̣ӣ тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти. атха кхо, а̄вусо, ман̣ичӯл̣ако га̄ман̣ӣ там̣ парисам̣ етадавоча – ‘ма̄ аййа̄ евам̣ авачуттха. на каппати саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ джа̄тарӯпараджатам̣; на са̄дийанти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; на пат̣игган̣ханти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; никкхиттаман̣исуван̣н̣а̄ саман̣а̄ сакйапуттийа̄ апетаджа̄тарӯпараджата̄’ти. асаккхи кхо, а̄вусо, ман̣ичӯл̣ако га̄ман̣ӣ там̣ парисам̣ сан̃н̃а̄петум̣.

‘‘атха кхо, а̄вусо, ман̣ичӯл̣ако га̄ман̣ӣ там̣ парисам̣ сан̃н̃а̄петва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо, а̄вусо, ман̣ичӯл̣ако га̄ман̣ӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘идха, бханте, ра̄джантепуре ра̄джапариса̄йам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантаракатха̄ удапа̄ди – каппати саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ джа̄тарӯпараджатам̣; са̄дийанти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; пат̣игган̣ханти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатанти. евам̣ вутте ахам̣ бханте, там̣ парисам̣ етадавочам̣ – ма̄ аййа̄ евам̣ авачуттха. на каппати саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ джа̄тарӯпараджатам̣; на са̄дийанти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; на пат̣игган̣ханти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; никкхиттаман̣исуван̣н̣а̄ саман̣а̄ сакйапуттийа̄ апетаджа̄тарӯпараджата̄ти. асаккхим̣ кхо ахам̣, бханте, там̣ парисам̣ сан̃н̃а̄петум̣. качча̄хам̣, бханте, евам̣ бйа̄карама̄но вуттава̄дӣ чева бхагавато хоми, на ча бхагавантам̣ абхӯтена аббха̄чиккха̄ми, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кароми, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нува̄до га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхатӣ’ти? ‘таггха твам̣, га̄ман̣и, евам̣ бйа̄карама̄но вуттава̄дӣ чева ме хоси; на ча мам̣ абхӯтена аббха̄чиккхаси [па̄ра̄. 582], дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кароси, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нува̄до га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхати. на хи, га̄ман̣и, каппати саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ джа̄тарӯпараджатам̣; на са̄дийанти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; на пат̣игган̣ханти саман̣а̄ сакйапуттийа̄ джа̄тарӯпараджатам̣; никкхиттаман̣исуван̣н̣а̄ саман̣а̄ сакйапуттийа̄ апетаджа̄тарӯпараджата̄. йасса кхо, га̄ман̣и, джа̄тарӯпараджатам̣ каппати, пан̃чапи тасса ка̄магун̣а̄ каппанти. йасса пан̃ча ка̄магун̣а̄ каппанти екам̣сенетам̣, га̄ман̣и, дха̄реййа̄си – ассаман̣адхаммо асакйапуттийадхаммоти. апи ча̄хам̣, га̄ман̣и, евам̣ вада̄ми тин̣ам̣ тин̣аттхикена парийеситаббам̣; да̄ру да̄руттхикена парийеситаббам̣; сакат̣ам̣ сакат̣аттхикена парийеситаббам̣; пурисо пурисаттхикена парийеситаббо. на твева̄хам̣, га̄ман̣и, кеначи парийа̄йена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дитаббам̣ парийеситаббанти вада̄мӣ’ти.

‘‘евам̣ва̄дӣ кира̄хам̣ а̄йасманте упа̄саке саддхе пасанне аккоса̄ми, парибха̄са̄ми, аппаса̄дам̣ кароми; йохам̣ адхаммам̣ адхаммоти вада̄ми, дхаммам̣ дхаммоти вада̄ми, авинайам̣ авинайоти вада̄ми, винайам̣ винайоти вада̄ми.

449. ‘‘екамидам̣, а̄вусо, самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе а̄йасмантам̣ упанандам̣ сакйапуттам̣ а̄раббха джа̄тарӯпараджатам̣ пат̣иккхипи, сиккха̄падан̃ча пан̃н̃апеси. евам̣ва̄дӣ кира̄хам̣ а̄йасманте упа̄саке саддхе пасанне аккоса̄ми, парибха̄са̄ми, аппаса̄дам̣ кароми; йохам̣ адхаммам̣ адхаммоти вада̄ми, дхаммам̣ дхаммоти вада̄ми, авинайам̣ авинайоти вада̄ми, винайам̣ винайоти вада̄мӣ’’ти.

евам̣ вутте веса̄лика̄ упа̄сака̄ а̄йасмантам̣ йасам̣ ка̄кан̣д̣акапуттам̣ етадавочум̣ – ‘‘екова бханте, аййо йасо ка̄кан̣д̣акапутто саман̣о сакйапуттийо. саббевиме ассаман̣а̄ асакйапуттийа̄. васату, бханте, аййо йасо ка̄кан̣д̣акапутто веса̄лийам̣. майам̣ аййасса йасасса ка̄кан̣д̣акапуттасса уссуккам̣ карисса̄ма чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄ра̄на’’нти. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто веса̄лике упа̄саке сан̃н̃а̄петва̄ анудӯтена бхиккхуна̄ саддхим̣ а̄ра̄мам̣ агама̄си.

атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ анудӯтам̣ бхиккхум̣ пуччхим̣су – ‘‘кхама̄пита̄вусо, йасена ка̄кан̣д̣акапуттена веса̄лика̄ упа̄сака̄’’ти? ‘‘упа̄сакехи па̄пикам̣ но, а̄вусо, катам̣. екова йасо ка̄кан̣д̣акапутто саман̣о сакйапуттийо като. саббева майам̣ ассаман̣а̄ асакйапуттийа̄ ката̄’’ти. атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ – ‘‘айам̣, а̄вусо, йасо ка̄кан̣д̣акапутто амхехи асаммато гихӣнам̣ пака̄сеси; хандасса майам̣ уккхепанӣйакаммам̣ карома̄’’ти. те тасса уккхепанӣйакаммам̣ каттука̄ма̄ саннипатим̣су. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто веха̄сам̣ аббхуггантва̄ косамбийам̣ паччут̣т̣ха̄си.

450. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто па̄веййака̄нан̃ча [па̄т̣хеййака̄нан̃ча (сйа̄.)] авантидаккхин̣а̄патхака̄нан̃ча бхиккхӯнам̣ сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘а̄гаччханту а̄йасманта̄; имам̣ адхикаран̣ам̣ а̄дийисса̄ма. пуре адхаммо диппати, дхаммо пат̣иба̄хиййати; авинайо диппати, винайо пат̣иба̄хиййати; пуре адхаммава̄дино балаванто хонти, дхаммава̄дино дуббала̄ хонти; авинайава̄дино балаванто хонти, винайава̄дино дуббала̄ хонтӣ’’ти.

тена кхо пана самайена а̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ ахоган̇ге паббате пат̣ивасати. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто йена ахоган̇го паббато, йена̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ самбхӯтам̣ са̄н̣ава̄сим̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто а̄йасмантам̣ самбхӯтам̣ са̄н̣ава̄сим̣ етадавоча – ‘‘име, бханте, веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ веса̄лийам̣ даса ваттхӯни дӣпенти – каппати син̇гилон̣акаппо, каппати дван̇гулакаппо, каппати га̄мантаракаппо, каппати а̄ва̄сакаппо, каппати ануматикаппо, каппати а̄чин̣н̣акаппо, каппати аматхитакаппо, каппати джал̣огим̣ па̄тум̣, каппати адасакам̣ нисӣданам̣, каппати джа̄тарӯпараджатанти. ханда майам̣, бханте, имам̣ адхикаран̣ам̣ а̄дийисса̄ма. пуре адхаммо диппати, дхаммо пат̣иба̄хиййати; авинайо диппати, винайо пат̣иба̄хиййати; пуре адхаммава̄дино балаванто хонти, дхаммава̄дино дуббала̄ хонти; авинайава̄дино балаванто хонти, винайава̄дино дуббала̄ хонтӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ а̄йасмато йасасса ка̄кан̣д̣акапуттасса паччассоси. атха кхо сат̣т̣химатта̄ па̄веййака̄ бхиккхӯ – саббе а̄ран̃н̃ика̄, саббе пин̣д̣апа̄тика̄, саббе пам̣сукӯлика̄, саббе течӣварика̄, саббева араханто – ахоган̇ге паббате саннипатим̣су. ат̣т̣ха̄сӣтиматта̄ авантидаккхин̣а̄патхака̄ бхиккхӯ – аппекачче а̄ран̃н̃ика̄, аппекачче пин̣д̣апа̄тика̄, аппекачче пам̣сукӯлика̄, аппекачче течӣварика̄, саббева араханто – ахоган̇ге паббате саннипатим̣су. атха кхо тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ мантайама̄на̄нам̣ етадахоси – ‘‘идам̣ кхо адхикаран̣ам̣ каккхал̣ан̃ча, ва̄л̣ан̃ча; кам̣ ну кхо майам̣ паккхам̣ лабхеййа̄ма, йена майам̣ имасмим̣ адхикаран̣е балавантатара̄ асса̄ма̄’’ти.

451. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ ревато сореййе пат̣ивасати – бахуссуто а̄гата̄гамо дхаммадхаро винайадхаро ма̄тика̄дхаро пан̣д̣ито вийатто медха̄вӣ ладжджӣ куккуччако сиккха̄ка̄мо. атха кхо тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘айам̣ кхо а̄йасма̄ ревато сореййе пат̣ивасати – бахуссуто а̄гата̄гамо дхаммадхаро винайадхаро ма̄тика̄дхаро пан̣д̣ито вийатто медха̄вӣ ладжджӣ куккуччако сиккха̄ка̄мо. саче майам̣ а̄йасмантам̣ реватам̣ паккхам̣ лабхисса̄ма, евам̣ майам̣ имасмим̣ адхикаран̣е балавантатара̄ асса̄ма̄’’ти. ассоси кхо а̄йасма̄ ревато – дибба̄йа сотадха̄туйа̄ висуддха̄йа атиккантама̄нусика̄йа – тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ мантайама̄на̄нам̣. сутва̄насса етадахоси – ‘‘идам̣ кхо адхикаран̣ам̣ каккхал̣ан̃ча ва̄л̣ан̃ча. на кхо метам̣ патирӯпам̣ йохам̣ еварӯпе адхикаран̣е осаккеййам̣. ида̄ни ча пана те бхиккхӯ а̄гаччхиссанти. сохам̣ техи а̄кин̣н̣о на пха̄су гамисса̄ми. йам̣нӯна̄хам̣ пат̣икаччева гаччхеййа’’нти. атха кхо а̄йасма̄ ревато сореййа̄ сан̇кассам̣ агама̄си.

атха кхо тхера̄ бхиккхӯ сореййам̣ гантва̄ пуччхим̣су – ‘‘кахам̣ а̄йасма̄ ревато’’ти? те евама̄хам̣су – ‘‘еса̄йасма̄ ревато сан̇кассам̣ гато’’ти. атха кхо а̄йасма̄ ревато сан̇касса̄ кан̣н̣акуджджам̣ [каннакуджджам̣ (сӣ.)] агама̄си. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ сан̇кассам̣ гантва̄ пуччхим̣су – ‘‘кахам̣ а̄йасма̄ ревато’’ти? те евама̄хам̣су – ‘‘еса̄йасма̄ ревато кан̣н̣акуджджам̣ гато’’ти. атха кхо а̄йасма̄ ревато кан̣н̣акуджджа̄ удумбарам̣ агама̄си. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ кан̣н̣акуджджам̣ гантва̄ пуччхим̣су – ‘‘кахам̣ а̄йасма̄ ревато’’ти? те евама̄хам̣су – ‘‘еса̄йасма̄ ревато удумбарам̣ гато’’ти. атха кхо а̄йасма̄ ревато удумбара̄ аггал̣апурам̣ агама̄си. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ удумбарам̣ гантва̄ пуччхим̣су – ‘‘кахам̣ а̄йасма̄ ревато’’ти? те евама̄хам̣су – ‘‘еса̄йасма̄ ревато аггал̣апурам̣ гато’’ти. атха кхо а̄йасма̄ ревато аггал̣апура̄ сахаджа̄тим̣ [сахам̣джа̄тим̣ (ка.)] агама̄си. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ аггал̣апурам̣ гантва̄ пуччхим̣су – ‘‘кахам̣ а̄йасма̄ ревато’’ти? те евама̄хам̣су – ‘‘еса̄йасма̄ ревато сахаджа̄тим̣ гато’’ти. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ а̄йасмантам̣ реватам̣ сахаджа̄тийам̣ самбха̄весум̣.

452. атха кхо а̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ а̄йасмантам̣ йасам̣ ка̄кан̣д̣акапуттам̣ етадавоча – ‘‘айам̣, а̄вусо, а̄йасма̄ ревато бахуссуто а̄гата̄гамо дхаммадхаро винайадхаро ма̄тика̄дхаро пан̣д̣ито вийатто медха̄вӣ ладжджӣ куккуччако сиккха̄ка̄мо. саче майам̣ а̄йасмантам̣ реватам̣ пан̃хам̣ пуччхисса̄ма, пат̣ибало а̄йасма̄ ревато екенева пан̃хена сакалампи раттим̣ вӣтина̄метум̣. ида̄ни ча пана̄йасма̄ ревато антева̄сикам̣ [антева̄сим̣ (сйа̄.)] сарабха̄н̣акам̣ бхиккхум̣ аджджхесиссати. со твам̣ тасса бхиккхуно сарабхан̃н̃апарийоса̄не а̄йасмантам̣ реватам̣ упасан̇камитва̄ има̄ни даса ваттхӯни пуччхеййа̄сӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто а̄йасмато самбхӯтасса са̄н̣ава̄сисса паччассоси. атха кхо а̄йасма̄ ревато антева̄сикам̣ сарабха̄н̣акам̣ бхиккхум̣ аджджхеси. атха кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто тасса бхиккхуно сарабхан̃н̃апарийоса̄не йена̄йасма̄ ревато тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ реватам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ йасо ка̄кан̣д̣акапутто а̄йасмантам̣ реватам̣ етадавоча – ‘‘каппати, бханте, син̇гилон̣акаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, син̇гилон̣акаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, син̇гина̄ лон̣ам̣ парихаритум̣ – йаттха алон̣акам̣ бхависсати таттха парибхун̃джисса̄мӣ’’ти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, дван̇гулакаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, дван̇гулакаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, дван̇гула̄йа чха̄йа̄йа вӣтиватта̄йа, вика̄ле бходжанам̣ бхун̃джиту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, га̄мантаракаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, га̄мантаракаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте – ида̄ни га̄мантарам̣ гамисса̄мӣти – бхутта̄вина̄ пава̄ритена анатириттам̣ бходжанам̣ бхун̃джиту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, а̄ва̄сакаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, а̄ва̄сакаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, самбахула̄ а̄ва̄са̄ сама̄насӣма̄ на̄нупосатхам̣ ка̄ту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, ануматикаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, ануматикаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, ваггена сан̇гхена каммам̣ ка̄тум̣ – а̄гате бхиккхӯ анума̄несса̄ма̄’’ти [ануджа̄нисса̄ма̄ти, ануджа̄несса̄ма̄ти, ануматим̣ а̄несса̄ма̄ти (ка.)]? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, а̄чин̣н̣акаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, а̄чин̣н̣акаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, идам̣ ме упаджджха̄йена аджджха̄чин̣н̣ам̣, идам̣ ме а̄чарийена аджджха̄чин̣н̣ам̣, там̣ аджджха̄чариту’’нти? ‘‘а̄чин̣н̣акаппо кхо, а̄вусо, екаччо каппати, екаччо на каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, аматхитакаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, аматхитакаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, йам̣ там̣ кхӣрам̣ кхӣрабха̄вам̣ виджахитам̣, асампаттам̣ дадхибха̄вам̣, там̣ бхутта̄вина̄ пава̄ритена анатириттам̣ па̄ту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти? ‘‘каппати, бханте, джал̣огим̣ па̄ту’’нти? ‘‘ка̄ са̄, а̄вусо, джал̣огӣ’’ти? ‘‘каппати, бханте, йа̄ са̄ сура̄ а̄сута̄, асампатта̄ маджджабха̄вам̣, са̄ па̄ту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, адасакам̣ нисӣдана’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘каппати, бханте, джа̄тарӯпараджата’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. ‘‘име, бханте, веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ веса̄лийам̣ има̄ни даса ваттхӯни дӣпенти. ханда майам̣, бханте, имам̣ адхикаран̣ам̣ а̄дийисса̄ма. пуре адхаммо диппати, дхаммо пат̣иба̄хиййати; авинайо диппати, винайо пат̣иба̄хиййати; пуре адхаммава̄дино балаванто хонти, дхаммава̄дино дуббала̄ хонти; авинайава̄дино балаванто хонти, винайава̄дино дуббала̄ хонтӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ ревато а̄йасмато йасасса ка̄кан̣д̣акапуттасса паччассоси.

пат̣хамабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.

2. дутийабха̄н̣ава̄ро

453. ассосум̣ кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ – ‘‘йасо кира ка̄кан̣д̣акапутто идам̣ адхикаран̣ам̣ а̄дийитука̄мо паккхам̣ парийесати, лабхати ча кира паккха’’нти. атха кхо веса̄лика̄нам̣ ваджджипуттака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘идам̣ кхо адхикаран̣ам̣ каккхал̣ан̃ча ва̄л̣ан̃ча. кам̣ ну кхо майам̣ паккхам̣ лабхеййа̄ма, йена майам̣ имасмим̣ адхикаран̣е балавантатара̄ асса̄ма̄’’ти.

атха кхо веса̄лика̄нам̣ ваджджипуттака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘айам̣ кхо а̄йасма̄ ревато бахуссуто а̄гата̄гамо дхаммадхаро винайадхаро ма̄тика̄дхаро пан̣д̣ито вийатто медха̄вӣ ладжджӣ куккуччако сиккха̄ка̄мо. саче майам̣ а̄йасмантам̣ реватам̣ паккхам̣ лабхеййа̄ма, евам̣ майам̣ имасмим̣ адхикаран̣е балавантатара̄ асса̄ма̄’’ти.

атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ пахӯтам̣ са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ пат̣ийа̄десум̣ – паттампи, чӣварампи, нисӣданампи, сӯчигхарампи, ка̄йабандханампи, парисса̄ванампи, дхаммакаран̣ампи. атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ там̣ са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ а̄да̄йа на̄ва̄йа сахаджа̄тим̣ уджджавим̣су; на̄ва̄йа паччорохитва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле бхаттависсаггам̣ каронти. атха кхо а̄йасмато са̄л̣хасса рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘‘ке ну кхо дхаммава̄дино – па̄чӣнака̄ ва̄ бхиккхӯ, па̄веййака̄ ва̄’’ти? атха кхо а̄йасмато са̄л̣хасса, дхамман̃ча винайан̃ча четаса̄ паччавеккхантасса, етадахоси – ‘‘адхаммава̄дино па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, дхаммава̄дино па̄веййака̄ [па̄т̣хеййака̄ (сйа̄.)] бхиккхӯ’’ти.

атха кхо ан̃н̃атара̄ суддха̄ва̄сака̄йика̄ девата̄ а̄йасмато са̄л̣хасса четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ саммин̃джеййа, евамева суддха̄ва̄сесу девесу антарахита̄ – а̄йасмато са̄л̣хасса саммукхе па̄турахоси. атха кхо са̄ девата̄ а̄йасмантам̣ са̄л̣хам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху, бханте са̄л̣ха, адхаммава̄дӣ па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, дхаммава̄дӣ па̄веййака̄ бхиккхӯ. тена хи, бханте са̄л̣ха, йатха̄дхаммо татха̄ тит̣т̣ха̄хӣ’’ти. ‘‘пуббепи ча̄хам̣, девате, етарахи ча йатха̄дхаммо татха̄ т̣хито; апи ча̄хам̣ на та̄ва дит̣т̣хим̣ а̄ви кароми, аппева на̄ма мам̣ имасмим̣ адхикаран̣е самманнеййа̄’’ти.

454. атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ там̣ са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ а̄да̄йа йена̄йасма̄ ревато тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ реватам̣ етадавочум̣ – ‘‘пат̣игган̣ха̄ту, бханте, тхеро са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ – паттампи, чӣварампи, нисӣданампи, сӯчигхарампи, ка̄йабандханампи, парисса̄ванампи, дхаммакаран̣ампӣ’’ти. ‘‘алам̣, а̄вусо, парипун̣н̣ам̣ ме паттачӣвара’’нти на иччхи пат̣иггахетум̣.

тена кхо пана самайена уттаро на̄ма бхиккху вӣсативассо а̄йасмато реватасса упат̣т̣ха̄ко хоти. атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ йена̄йасма̄ уттаро тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ уттарам̣ етадавочум̣ – ‘‘пат̣игган̣ха̄ту а̄йасма̄ уттаро са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ – паттампи, чӣварампи, нисӣданампи, сӯчигхарампи, ка̄йабандханампи, парисса̄ванампи, дхаммакаран̣ампӣ’’ти. ‘‘алам̣, а̄вусо, парипун̣н̣ам̣ ме паттачӣвара’’нти на иччхи пат̣иггахетум̣. ‘‘манусса̄ кхо, а̄вусо уттара, бхагавато са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣ упана̄менти. саче бхагава̄ пат̣игган̣ха̄ти, тенева те аттамана̄ хонти. но че бхагава̄ пат̣игган̣ха̄ти, а̄йасмато [а̄йасмато ча (сйа̄.)] а̄нандасса упана̄менти – пат̣игган̣ха̄ту, бханте, тхеро са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣. йатха̄ бхагавата̄ пат̣иггахито, евамева со бхависсатӣти. пат̣игган̣ха̄ту а̄йасма̄ уттаро са̄ман̣акам̣ париккха̄рам̣. йатха̄ тхерена пат̣иггахито, евамева со бхависсатӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ уттаро веса̄ликехи ваджджипуттехи бхиккхӯхи ниппӣл̣ийама̄но екам̣ чӣварам̣ аггахеси. ‘‘вадеййа̄тха, а̄вусо, йена аттхо’’ти. ‘‘еттакам̣ а̄йасма̄ уттаро тхерам̣ вадету; еттакан̃ча, бханте, тхеро сан̇гхамаджджхе вадету – ‘пураттхимесу джанападесу буддха̄ бхагаванто уппаджджанти. дхаммава̄дӣ па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, адхаммава̄дӣ па̄веййака̄ бхиккхӯ’’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ уттаро веса̄лика̄нам̣ ваджджипуттака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пат̣иссутва̄ йена̄йасма̄ ревато тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ реватам̣ етадавоча – ‘‘еттакам̣, бханте, тхеро сан̇гхамаджджхе вадету – ‘пураттхимесу джанападесу буддха̄ бхагаванто уппаджджанти. дхаммава̄дӣ па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, адхаммава̄дӣ па̄веййака̄ бхиккхӯ’’’ти. ‘‘адхамме мам̣ твам̣, бхиккху, нийоджесӣ’’ти тхеро а̄йасмантам̣ уттарам̣ пан̣а̄меси.

атха кхо веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ а̄йасмантам̣ уттарам̣ етадавочум̣ – ‘‘ким̣, а̄вусо уттара, тхеро а̄ха̄’’ти? ‘‘па̄пикам̣ но, а̄вусо, катам̣. ‘адхамме мам̣ твам̣, бхиккху, нийоджесӣ’’’ти тхеро мам̣ пан̣а̄месӣти. ‘‘нану твам̣, а̄вусо [а̄вусо уттара (сйа̄. кам̣.)], вуд̣д̣хо вӣсативассосӣ’’ти? ‘‘а̄ма̄вусо, апи ча майам̣ гаруниссайам̣ ган̣ха̄ма̄’’ти.

455. атха кхо сан̇гхо там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитука̄мо саннипати. атха кхо а̄йасма̄ ревато сан̇гхам̣ н̃а̄песи –

‘‘сун̣а̄ту ме, а̄вусо, сан̇гхо. саче майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ идха вӯпасамесса̄ма, сийа̄пи мӯла̄да̄йака̄ [мӯлада̄йака̄ (сӣ.)] бхиккхӯ пунакамма̄йа уккот̣еййум̣. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, йаттхевимам̣ адхикаран̣ам̣ самуппаннам̣, сан̇гхо таттхевимам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа̄’’ти.

атха кхо тхера̄ бхиккхӯ веса̄лим̣ агамам̣су – там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитука̄ма̄.

тена кхо пана самайена саббака̄мӣ на̄ма патхабйа̄ сан̇гхаттхеро вӣсавассасатико упасампада̄йа, а̄йасмато а̄нандасса саддхивиха̄рико, веса̄лийам̣ пат̣ивасати. атха кхо а̄йасма̄ ревато а̄йасмантам̣ самбхӯтам̣ са̄н̣ава̄сим̣ етадавоча – ‘‘ахам̣, а̄вусо, йасмим̣ виха̄ре саббака̄мӣ тхеро вихарати, там̣ виха̄рам̣ упагаччха̄ми. со твам̣ ка̄лассева а̄йасмантам̣ саббака̄мим̣ упасан̇камитва̄ има̄ни даса ваттхӯни пуччхеййа̄сӣ’’ти.

‘‘евам̣ бханте’’ти кхо а̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ а̄йасмато реватасса паччассоси. атха кхо а̄йасма̄ ревато, йасмим̣ виха̄ре саббака̄мӣ тхеро вихарати, там̣ виха̄рам̣ упагаччхи. габбхе а̄йасмато саббака̄мисса сена̄санам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти, габбхаппамукхе а̄йасмато реватасса. атха кхо а̄йасма̄ ревато – айам̣ тхеро махаллако на нипаджджатӣти – на сеййам̣ каппеси. а̄йасма̄ саббака̄мӣ – айам̣ бхиккху а̄гантуко киланто на нипаджджатӣти – на сеййам̣ каппеси. атха кхо а̄йасма̄ саббака̄мӣ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа а̄йасмантам̣ реватам̣ етадавоча – ‘‘катамена твам̣ бхӯми виха̄рена етарахи бахулам̣ вихарасӣ’’ти? ‘‘метта̄виха̄рена кхо ахам̣, бханте, етарахи бахулам̣ вихара̄мӣ’’ти. ‘‘куллакавиха̄рена кира твам̣ бхӯми етарахи бахулам̣ вихараси. куллакавиха̄ро есо [хесо (сйа̄.)] бхӯми йадидам̣ метта̄’’ти. ‘‘пуббепи ме, бханте, гихибхӯтасса а̄чин̣н̣а̄ метта̄. тена̄хам̣ етарахипи метта̄виха̄рена бахулам̣ вихара̄ми, апи ча кхо майа̄ чираппаттам̣ арахатта’’нти. ‘‘тхеро пана, бханте, катамена виха̄рена етарахи бахулам̣ вихаратӣ’’ти? ‘‘сун̃н̃ата̄виха̄рена кхо ахам̣ бхӯми етарахи бахулам̣ вихара̄мӣ’’ти. ‘‘маха̄пурисавиха̄рена кира, бханте, тхеро етарахи бахулам̣ вихарати. маха̄пурисавиха̄ро есо, бханте, йадидам̣ сун̃н̃ата̄’’ти. ‘‘пуббепи ме бхӯми гихибхӯтасса а̄чин̣н̣а̄ сун̃н̃ата̄. тена̄хам̣ етарахипи сун̃н̃ата̄виха̄рена бахулам̣ вихара̄ми, апи ча майа̄ чираппаттам̣ арахатта’’нти. айан̃чарахи тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ антара̄катха̄ виппаката̄, атха̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ тасмим̣ ануппатто хоти. атха кхо а̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ йена̄йасма̄ саббака̄мӣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ саббака̄мим̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ самбхӯто са̄н̣ава̄сӣ а̄йасмантам̣ саббака̄мим̣ етадавоча – ‘‘име, бханте, веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ бхиккхӯ веса̄лийам̣ даса ваттхӯни дӣпенти – каппати син̇гилон̣акаппо, каппати дван̇гулакаппо, каппати га̄мантаракаппо, каппати а̄ва̄сакаппо, каппати ануматикаппо, каппати а̄чин̣н̣акаппо, каппати аматхитакаппо, каппати джал̣огим̣, па̄тум̣ каппати адасакам̣ нисӣданам̣, каппати джа̄тарӯпараджатанти. тхерена, бханте, упаджджха̄йасса мӯле бахудхаммо ча винайо ча парийатто. тхерасса бханте, дхамман̃ча винайан̃ча паччавеккхантасса катхам̣ хоти? ке ну кхо дхаммава̄дино – па̄чӣнака̄ ва̄ бхиккхӯ, па̄веййака̄ ва̄’’ти? ‘‘тайа̄пи кхо, а̄вусо, упаджджха̄йасса мӯле баху дхаммо ча винайо ча парийатто. туйхам̣ пана, а̄вусо, дхамман̃ча винайан̃ча паччавеккхантасса катхам̣ хоти? ке ну кхо дхаммава̄дино – па̄чӣнака̄ ва̄ бхиккхӯ, па̄веййака̄ ва̄’’ти? ‘‘майхам̣ кхо, бханте, дхамман̃ча винайан̃ча паччавеккхантасса евам̣ хоти – адхаммава̄дӣ па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, дхаммава̄дӣ па̄веййака̄ бхиккхӯти; апи ча̄хам̣ на та̄ва дит̣т̣хим̣ а̄ви кароми, аппева на̄ма мам̣ имасмим̣ адхикаран̣е самманнеййа̄’’ти. ‘‘майхампи кхо, а̄вусо, дхамман̃ча винайан̃ча паччавеккхантасса евам̣ хоти – адхаммава̄дӣ па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, дхаммава̄дӣ па̄веййака̄ бхиккхӯти; апи ча̄хам̣ на та̄ва дит̣т̣хим̣ а̄ви кароми, аппева на̄ма мам̣ имасмим̣ адхикаран̣е самманнеййа̄’’ти.

456. атха кхо сан̇гхо там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитука̄мо саннипати. тасмим̣ кхо пана адхикаран̣е виниччхийама̄не анагга̄ни чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати. атха кхо а̄йасма̄ ревато сан̇гхам̣ н̃а̄песи –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ имасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не анагга̄ни чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо имам̣ адхикаран̣ам̣ убба̄хика̄йа вӯпасамеййа̄’’ти. сан̇гхо чатта̄ро па̄чӣнаке бхиккхӯ, чатта̄ро па̄веййаке бхиккхӯ уччини. па̄чӣнака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ – а̄йасмантан̃ча саббака̄мим̣, а̄йасмантан̃ча са̄л̣хам̣, а̄йасмантан̃ча кхуджджасобхитам̣, а̄йасмантан̃ча ва̄сабхага̄микам̣; па̄веййака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ – а̄йасмантан̃ча реватам̣, а̄йасмантан̃ча самбхӯтам̣ са̄н̣ава̄сим̣, а̄йасмантан̃ча йасам̣ ка̄кан̣д̣акапуттам̣, а̄йасмантан̃ча сумананти. атха кхо а̄йасма̄ ревато сан̇гхам̣ н̃а̄песи –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ имасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не анагга̄ни чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо чатта̄ро па̄чӣнаке бхиккхӯ, чатта̄ро па̄веййаке бхиккхӯ самманнеййа убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ имасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не анагга̄ни чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати. сан̇гхо чатта̄ро па̄чӣнаке бхиккхӯ, чатта̄ро па̄веййаке бхиккхӯ самманнати убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣. йасса̄йасмато кхамати чатуннам̣ па̄чӣнака̄нам̣ бхиккхӯнам̣, чатуннам̣ па̄веййака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ саммути, убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘саммата̄ сан̇гхена чатта̄ро па̄чӣнака̄ бхиккхӯ, чатта̄ро па̄веййака̄ бхиккхӯ, убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

тена кхо пана самайена аджито на̄ма бхиккху дасавассо сан̇гхасса па̄тимоккхуддесако хоти. атха кхо сан̇гхо а̄йасмантампи аджитам̣ самманнати – тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ а̄санапан̃н̃а̄пакам̣. атха кхо тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘каттха ну кхо майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа̄ма̄’’ти? атха кхо тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘айам̣ кхо ва̄лика̄ра̄мо раман̣ӣйо аппасаддо аппаниггхосо. йам̣нӯна майам̣ ва̄лика̄ра̄ме имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа̄ма̄’’ти.

457. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ ва̄лика̄ра̄мам̣ агамам̣су – там̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитука̄ма̄. атха кхо а̄йасма̄ ревато сан̇гхам̣ н̃а̄песи –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, ахам̣ а̄йасмантам̣ саббака̄мим̣ винайам̣ пуччхеййа’’нти.

а̄йасма̄ саббака̄мӣ сан̇гхам̣ н̃а̄песи –

‘‘сун̣а̄ту ме, а̄вусо, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, ахам̣ реватена винайам̣ пут̣т̣хо виссаджджеййа’’нти.

атха кхо а̄йасма̄ ревато а̄йасмантам̣ саббака̄мим̣ етадавоча – ‘‘каппати, бханте, син̇гилон̣акаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, син̇гилон̣акаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, син̇гина̄ лон̣ам̣ парихаритум̣ – йаттха алон̣акам̣ бхависсати таттха парибхун̃джисса̄ма̄’’ти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти. [па̄чи. 254 а̄дайо] ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘са̄ваттхийам̣, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘саннидхика̄ракабходжане па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ пат̣хамам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ пат̣хамам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, дван̇гулакаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, дван̇гулакаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, дван̇гула̄йа чха̄йа̄йа вӣтиватта̄йа вика̄ле бходжанам̣ бхун̃джиту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [па̄чи. 245]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘ра̄джагахе, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? вика̄лабходжане па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ дутийам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ дутийам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, га̄мантаракаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, га̄мантаракаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте – ида̄ни га̄мантарам̣ гамисса̄мӣти – бхутта̄вина̄ пава̄ритена анатириттам̣ бходжанам̣ бхун̃джиту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [па̄чи. 234]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘са̄ваттхийам̣, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘анатириттабходжане па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ татийам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ татийам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, а̄ва̄сакаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, а̄ва̄сакаппо’’ти? ‘‘каппати бханте, самбахула̄ а̄ва̄са̄ сама̄насӣма̄ на̄нупосатхам̣ ка̄ту’’нти. ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [маха̄ва. 141 а̄дайо]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘ра̄джагахе, упосатхасам̣йутте’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘винайа̄тиса̄ре дуккат̣а’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ чатуттхам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ чатуттхам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, ануматикаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, ануматикаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, ваггена сан̇гхена каммам̣ ка̄тум̣ – а̄гате бхиккхӯ анума̄несса̄ма̄’’ти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [маха̄ва. 383 а̄дайо]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘чампеййаке, винайаваттхусми’’нти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘винайа̄тиса̄ре дуккат̣а’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ пан̃чамам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ пан̃чамам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, а̄чин̣н̣акаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, а̄чин̣н̣акаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте – идам̣ ме упаджджха̄йена аджджха̄чин̣н̣ам̣, идам̣ ме а̄чарийена аджджха̄чин̣н̣ам̣ – там̣ аджджха̄чариту’’нти? ‘‘а̄чин̣н̣акаппо кхо, а̄вусо, екаччо каппати, екаччо на каппатӣ’’ти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ чхат̣т̣хам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ чхат̣т̣хам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, аматхитакаппо’’ти? ‘‘ко со, а̄вусо, аматхитакаппо’’ти? ‘‘каппати, бханте, йам̣ там̣ кхӣрам̣ кхӣрабха̄вам̣ виджахитам̣, асампаттам̣ дадхибха̄вам̣, там̣ бхутта̄вина̄ пава̄ритена анатириттам̣ па̄ту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [па̄чи. 234]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘са̄ваттхийам̣, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘анатириттабходжане па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ саттамам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ саттамам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, джал̣огим̣ па̄ту’’нти? ‘‘ка̄ са̄, а̄вусо, джал̣огӣ’’ти? ‘‘каппати, бханте, йа̄ са̄ сура̄ а̄сута̄ асампатта̄ маджджабха̄вам̣, са̄ па̄ту’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [па̄чи. 326]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘косамбийам̣, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти. ‘‘сура̄мерайапа̄не па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ ат̣т̣хамам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ ат̣т̣хамам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, адасакам̣ нисӣдана’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [па̄чи. 531 а̄дайо]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти? ‘‘са̄ваттхийам̣, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘чхеданаке па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ навамам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ навамам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми’’.

‘‘каппати, бханте, джа̄тарӯпараджата’’нти? ‘‘на̄вусо, каппатӣ’’ти [па̄ра̄. 580 а̄дайо]. ‘‘каттха пат̣иккхитта’’нти. ‘‘ра̄джагахе, суттавибхан̇ге’’ти. ‘‘ким̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘джа̄тарӯпараджатапат̣иггахан̣е па̄читтийа’’нти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. идам̣ дасамам̣ ваттху сан̇гхена виниччхитам̣. итипидам̣ ваттху уддхаммам̣, уббинайам̣, апагатасаттхуса̄санам̣. идам̣ дасамам̣ сала̄кам̣ никкхипа̄ми.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. има̄ни даса ваттхӯни сан̇гхена виниччхита̄ни. итипима̄ни дасаваттхӯни уддхамма̄ни, уббинайа̄ни, апагатасаттхуса̄сана̄нӣ’’ти.

458. ‘‘нихатаметам̣, а̄вусо, адхикаран̣ам̣, сантам̣ вӯпасантам̣ сувӯпасантам̣. апи ча мам̣ твам̣, а̄вусо, сан̇гхамаджджхепи има̄ни даса ваттхӯни пуччхеййа̄си – тесам̣ бхиккхӯнам̣ сан̃н̃аттийа̄’’ти. атха кхо а̄йасма̄ ревато а̄йасмантам̣ саббака̄мим̣ сан̇гхамаджджхепи има̄ни даса ваттхӯни пуччхи. пут̣т̣хо пут̣т̣хо а̄йасма̄ саббака̄мӣ виссаджджеси. има̄йа кхо пана винайасан̇гӣтийа̄ сатта бхиккхусата̄ни анӯна̄ни анадхика̄ни ахесум̣, тасма̄йам̣ винайасан̇гӣти ‘‘саттасатика̄’’ти вуччатӣти.

дутийабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.

саттасатикаккхандхако два̄дасамо.

имамхи кхандхаке ваттхӯ пан̃чавӣсати.

тассудда̄нам̣ –

даса ваттхӯни пӯретва̄, каммам̣ дӯтена па̄виси;

чатта̄ро пуна рӯпан̃ча, косамби ча па̄веййако.

магго сореййам̣ сан̇кассам̣, кан̣н̣акуджджам̣ удумбарам̣;

сахаджа̄ти ча маджджхеси, ассоси кам̣ ну кхо майам̣.

паттана̄ва̄йа уджджави, рахоси упана̄майам̣ [дӯратопи удапа̄ди (ка.)];

гару [да̄рун̣ам̣ (сйа̄.)] сан̇гхо ча веса̄лим̣, метта̄ сан̇гхо убба̄хика̄ти.

саттасатикаккхандхако нит̣т̣хито.