1. пан̣н̣аттива̄ро

уддесава̄раван̣н̣ана̄

1-16. йатха̄ мӯлайамаке кусала̄дидхамма̄ десита̄ти кусала̄кусала̄бйа̄ката̄ дхамма̄ кусалакусаламӯла̄дивибха̄гато мӯлайамаке йамакавасена йатха̄ десита̄. ан̃н̃атха̄ти кусалакусаламӯла̄дивибха̄гато ан̃н̃атха̄, кхандха̄дивасена̄ти аттхо.

уддесава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. паваттива̄раван̣н̣ана̄

33-34. там̣ пана каммасамут̣т̣ха̄на̄дирӯпам̣ аггахетва̄. кечӣти дхаммасириттхерам̣ сандха̄йа̄ха. со хи ‘‘читтасамут̣т̣ха̄нарӯпавасена вутта’’нти ат̣т̣хакатхам̣ а̄харитва̄ ‘‘имасмим̣ пан̃хе каммасамут̣т̣ха̄на̄дирӯпан̃ча лаббхатӣ’’ти авоча. татха̄ ча ватва̄ пат̣иломапа̄л̣им̣ дассетва̄ ‘‘читтасамут̣т̣ха̄нарӯпамева идха̄дхиппетам̣. каммасамут̣т̣ха̄на̄дирӯпе на видха̄нам̣, на̄пи пат̣иседхо’’ти а̄ха. татха̄ти йатха̄ вуттаппака̄ре па̄т̣хе читтасамут̣т̣ха̄нарӯпамева адхиппетам̣, татха̄ еттха̄пӣти аттхо. ноти вуттанти вадантӣти самбандхо. там̣ панетанти йатха̄ уддхат̣асса па̄т̣хасса аттхавачанам̣, евам̣ на сакка̄ ваттум̣. касма̄ти а̄ха ‘‘читтасса бхан̇гаккхан̣е…пе… пат̣иседхасиддхито’’ти. сва̄йам̣ пат̣иседхо хет̣т̣ха̄ дасситойева̄ти адхиппа̄йо.

йе ча вадантӣти еттха йе ча̄ти ваджирабуддхиттхерам̣ сандха̄йа̄ха. со хи ‘‘сота̄паттимаггаккхан̣е’’тиа̄дина̄ пат̣исамбхида̄маггапа̄л̣им̣ а̄харитва̄ ‘‘йатха̄ таттха сатипи каммаджа̄дирӯпе т̣хапетва̄ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпанти читтапат̣ибаддхатта̄ читтаджарӯпамева т̣хапетаббабха̄вена уддхат̣ам̣, евамидха̄пи читтаджарӯпамева катхита’’нти вадати. тан̃ча несам̣ вачанам̣ татха̄ на хоти, йатха̄ техи уда̄хат̣ам̣, висамойам̣ упан̃н̃а̄соти аттхо. йатха̄ ча там̣ татха̄ на хоти, там̣ дассетум̣ ‘‘йесан̃хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. тесанти каммаджа̄дӣнам̣. тасса̄ти маггасса. тети абйа̄ката̄, йе уппа̄даниродхаванто. авиджджама̄несу ча уппа̄даниродхесу нибба̄насса вийа.

саннит̣т̣ха̄нена гахитесу пуггалесу. тесу хи кечи акусала̄бйа̄катачитта̄нам̣ уппа̄даккхан̣асаман̇гино, кечи абйа̄катачиттасса, кечи кусала̄бйа̄катачиттасса, тесу пурима̄ две пат̣хамакот̣т̣ха̄сена сан̇гахита̄ тасса кусалуппаттипат̣иседхапаратта̄, те пана бхававасена вибхаджитва̄ ваттабба̄ти дассенто ‘‘пан̃чавока̄ре’’тиа̄дима̄ха. еванти йатха̄вуттанайена. саббаттха̄ти саббапан̃хесу.

79. татоти ека̄ваджджанавӣтхито. пуриматараджаванавӣтхи йа̄йа вут̣т̣ха̄нага̄минӣ сан̇гахита̄, таттха уппаннассапи читтасса. кусала̄на̄гатабха̄вапарийоса̄нена̄ти кусаладхамма̄нам̣ ана̄гатабха̄васса парийоса̄набхӯтена аггамагга̄нантарапаччайаттена дӣпитам̣ хоти сама̄налаккхан̣ам̣ саббам̣. кена? та̄йа ева сама̄налаккхан̣ата̄йа. еса найоти йатха̄ кусала̄нуппа̄до кусала̄на̄гатабха̄васса парийоса̄набхӯтато вуттапариччхедато орампи лаббхатӣти со йатха̄вуттапариччхедо лаккхан̣аматтанти сва̄йам̣ найо дассито. еса найо акусала̄тӣтабха̄васса а̄димхи ‘‘дутийе акусале’’ти вуттат̣т̣ха̄не, абйа̄ката̄тӣтабха̄васса а̄димхи ‘‘дутийе читте’’ти вуттат̣т̣ха̄непӣти йоджана̄. ида̄ни ‘‘еса найо’’ти йатха̄вуттаматидесам̣ ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄дина̄ па̄кат̣атарам̣ кароти. бха̄вана̄паха̄на̄ни дассита̄ни хонти ‘‘аггамаггасаман̇гӣ кусалан̃ча дхаммам̣ бха̄вети, акусалан̃ча паджахатӣ’’ти. идха̄ти имасмим̣ паваттива̄ре. там̣ танти акусала̄тӣтата̄ди кусала̄на̄гатата̄ди ча. тена тена̄ти ‘‘дутийе акусале аггамаггасаман̇гӣ’’ти евама̄дина̄ антена ча.

100. пат̣исандхичиттатоти идам̣ марийа̄даггахан̣ам̣, на абхивидхиггахан̣ам̣, йато ‘‘сол̣асама’’нти а̄ха. абхивидхиггахан̣амева ва̄ сол̣асачиттаккхан̣а̄йукамева рӯпанти имасмим̣ паккхе адхиппете пат̣иккхиттова̄йам̣ ва̄доти дассенто ‘‘тато парампи ва̄’’ти а̄ха. айан̃ча вича̄ро хет̣т̣ха̄ дассито ева. на тато оранти вин̃н̃а̄йати тато орам̣ акусаланиродхасамака̄лам̣ абйа̄катаниродхасса асамбхавато.

паваттива̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

дхаммайамакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. индрийайамакам̣