8. ваттаккхандхакам̣
а̄гантукаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
356-357. ваттаккхандхаке упарипит̣т̣хитоти пит̣т̣хисан̇гха̄т̣асса упарибха̄гато, два̄раба̄хасса упарипадесатоти аттхо. виссаджджетаббанти суккха̄панаттхам̣ а̄тапе виссаджджитаббам̣. абхива̄да̄петабботи тасса вассе пуччхите йади дахаро хоти, сайамева вандиссати, тада̄ имина̄ва ванда̄пито на̄ма хоти. ниллокетабботи олокетаббо. йатха̄бха̄ганти пуббе пан̃н̃аттам̣ падесабха̄гам̣ анатиккамитва̄. санта̄наканти ун̣н̣ана̄бхисуттам̣. уллока̄ти гехасса упарибха̄гато пат̣т̣ха̄йа, пат̣хамам̣ упарибха̄го саммаджджитабботи вуттам̣ хоти.
а̄ва̄сикаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
359. маха̄а̄ва̄сети маха̄виха̄расадисе маха̄а̄ва̄се.
анумоданаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
362. пан̃чаме нисиннети анумоданаттха̄йа нисинне. упанисиннакатха̄ на̄ма бахӯсу саннипатитесу парикатха̄катханам̣.
бхаттаггаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
364. манусса̄нам̣ паривисанат̣т̣ха̄нанти йаттха манусса̄ сапуттада̄ра̄ а̄васитва̄ денти. хаттхадхованаудакам̣ сандха̄йа̄ти бхутта̄висса бходжана̄васа̄не хаттхадхованаудакам̣ сандха̄йа. тенева̄ха ‘‘антара̄ пипа̄ситена пана…пе… хаттха̄ на дховитабба̄’’ти. поттхакесу пана ‘‘па̄нӣйам̣ пивитва̄ хаттха̄ на дховитабба̄’’ти ликханти, ‘‘хаттха̄ дховитабба̄’’ти па̄т̣хена бхавитаббанти амха̄кам̣ кханти. ан̃н̃атха̄ ‘‘на та̄ва удаканти идам̣ хаттхадхованаудакам̣ сандха̄йа вутта’’нти ватва̄ ‘‘антара̄ пипа̄ситена пана̄’’тиа̄дина̄ вуттависесо на упалаббхати. атха матам̣ ‘‘на та̄ва тхерена удакам̣ пат̣иггахетаббанти идам̣ ким̣ па̄нӣйапат̣иггахан̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣, уда̄ху хаттхадхованаудакаггахан̣ам̣ сандха̄йа̄ти а̄сан̇ка̄ниваттанаттхам̣ ‘идам̣ хаттхадхованаудакам̣ сандха̄йа вутта’нтиа̄ди катхита’’нти, тан̃ча на, таттха а̄сан̇ка̄йа ева асамбхавато. на хи бхагава̄ ‘‘йа̄ва ан̃н̃е на бхутта̄вино хонти, та̄ва па̄нӣйам̣ на па̄табба’’нти ваккхатӣти сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. йади четам̣ па̄нӣйапат̣иггахан̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣, ‘‘на та̄ва тхерена удакам̣ пат̣иггахетабба’’нти удакасаддаппайого ча на каттаббо сийа̄, ат̣т̣хакатха̄йан̃ча ‘‘идам̣ хаттхадхованаудакам̣ сандха̄йа вутта’’нти ватва̄ тена ниваттитаббаматтхам̣ дассентена ‘‘антара̄ пипа̄ситена пана гале вилагга̄мисена ва̄ па̄нӣйам̣ пивитабба’’нти еттакамева ваттаббам̣, ‘‘па̄нӣйам̣ пивитва̄ хаттха̄ на дховитабба̄’’ти евам̣ пана на ваттаббанти. дхуре нисинна̄ хонтӣти два̄расамӣпе нисинна̄ хонти.
пин̣д̣ача̄рикаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
366. пара̄масатӣти ган̣ха̄ти. т̣хапети ва̄ти ‘‘тит̣т̣хатха, бханте’’ти вадантӣ т̣хапети на̄ма.
а̄ран̃н̃икаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
367. кенаджджа, бханте, йуттанти кена наккхаттена аджджа чандо йуттоти евам̣ вадантена наккхаттам̣ пуччхитам̣ хоти.
сена̄санаваттакатха̄ван̣н̣ана̄
369-370. ан̇ган̣ети аббхока̄се. на вуд̣д̣хам̣ ана̄пуччха̄ти еттха тасса овараке тадупача̄ре ча а̄пуччхитаббанти ваданти. бходжанаса̄ла̄дӣсупи евамева пат̣ипаджджитаббанти бходжанаса̄ла̄дӣсупи уддесада̄на̄ди а̄пуччхитва̄ва ка̄таббанти аттхо.
ваччакут̣иваттакатха̄ван̣н̣ана̄
373-374. идам̣ атививат̣анти идам̣ т̣ха̄нам̣ гумба̄дӣхи аппат̣иччханнатта̄ ативийа пака̄санам̣. нибаддхагаманаттха̄йа̄ти аттано нибаддхагаманаттха̄йа. пуггаликат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ти аттано виха̄рам̣ сандха̄йа вуттам̣. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.
имасмим̣ ваттаккхандхаке а̄гата̄ни а̄гантука̄ва̄сикагамийа̄нумоданабхаттаггапин̣д̣ача̄рика̄ран̃н̃ика сена̄сана джанта̄гхара ваччакут̣и упаджджха̄чарийа саддхивиха̄рика антева̄сикаватта̄ни чуддаса маха̄ватта̄ни на̄ма, ито ан̃н̃а̄ни пана када̄чи таджджанӣйакаммаката̄дика̄лейева чаритабба̄ни асӣти кхандхакаватта̄нӣти ведитабба̄ни. ган̣т̣хипадесу пана ‘‘има̄нийева чуддаса маха̄ватта̄ни аггахитаггахан̣ена гахийама̄на̄ни асӣти кхандхакаватта̄а̄нӣ’’ти вуттам̣, там̣ на гахетаббам̣.
ваттаккхандхакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.