.намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса.

ан̇гуттараника̄йе

ека̄дасаканипа̄та-т̣ӣка̄

1. ниссайавагго

1-10. киматтхийасутта̄диван̣н̣ана̄

1-10. ека̄дасаканипа̄тасса пат̣хама̄дӣни утта̄наттха̄нева. дасаме джанитасминти каммакилесехи ниббатте, джане етасминти ва̄ джанетасмим̣, мануссесӯти аттхо. тена̄ха ‘‘йе готтапат̣иса̄рино’’ти. джанитасмим̣-саддо ева ва̄ и-ка̄расса е-ка̄рам̣ катва̄ ‘‘джанетасми’’нти вутто. джанитасминти ча джанасминти аттхо ведитаббо. джанитасминти са̄ман̃н̃аггахан̣епи йаттха чатуван̣н̣асаман̃н̃а̄, таттхева мануссалоке. кхаттийо сет̣т̣хоти айам̣ локасаман̃н̃а̄пи мануссалокейева, на девака̄йе брахмака̄йе ва̄ти дассетум̣ ‘‘йе готтапат̣иса̄рино’’ти вуттам̣. пат̣исарантӣти ‘‘ахам̣ готамо, ахам̣ кассапо’’ти пат̣и пат̣и аттано готтам̣ ануссаранти пат̣иджа̄нанти ва̄ти аттхо.

киматтхийасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ниссайаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ануссативагго

1-4. пат̣хамамаха̄на̄масутта̄диван̣н̣ана̄

11-14. дутийасса пат̣хама̄дӣни утта̄наттха̄ни. татийе кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рабхаккха̄нанти кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рӯпаджӣвӣнам̣. ко пана дева̄нам̣ а̄ха̄ро, ка̄ а̄ха̄равела̄ти? саббесампи ка̄ма̄вачарадева̄нам̣ судха̄ а̄ха̄ро. са̄ хет̣т̣химехи хет̣т̣химехи упарима̄нам̣ упарима̄нам̣ пан̣ӣтатама̄ хоти, там̣ йатха̄сакам̣ дивасавасенева дивасе дивасе бхун̃джанти. кечи пана ‘‘бил̣а̄рападаппама̄н̣ам̣ судха̄ха̄рам̣ бхун̃джанти, со дживха̄йа т̣хапитаматто йа̄ва кесагганакхагга̄ ка̄йам̣ пхарати, тесам̣йева дивасавасена сатта дивасе йа̄панасаматтхо хотӣ’’ти ваданти. асамайавимуттийа̄ вимуттоти маггавимоккхена вимутто. ат̣т̣ханнан̃хи сама̄паттӣнам̣ сама̄паджджанасса самайопи аттхи тасса асамайопи, маггавимоккхена пана вимуччанасса самайо ва̄ асамайо ва̄ наттхи. йасса саддха̄ балаватӣ, випассана̄ ча а̄раддха̄, тасса гаччхантасса тит̣т̣хантасса нисӣдантасса нипаджджантасса кха̄дантасса бхун̃джантасса ча маггапхалаппат̣иведхо на̄ма на хотӣти на ваттаббам̣. ити маггавимоккхена вимуччантасса самайо ва̄ асамайо ва̄ наттхӣти маггавимоккхо асамайавимутти на̄ма. чатуттхе наттхи ваттаббам̣.

пат̣хамамаха̄на̄масутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. метта̄суттаван̣н̣ана̄

15. пан̃чаме сесаджана̄ти метта̄йа четовимуттийа̄ ала̄бхино. сампариваттама̄на̄ти даккхин̣енева пассена асайитва̄ саббасо париваттама̄на̄. ка̄каччхама̄на̄ти гхуругхурупасса̄савасена виссарам̣ каронта̄. сукхам̣ супатӣти еттха дувидха̄ супана̄ сайане пит̣т̣хиппаса̄ран̣алаккхан̣а̄ кирийа̄майачиттехи авокин̣н̣абхаван̇гаппаваттилаккхан̣а̄ ча. таттха̄йам̣ убхайаттха̄пи сукхамева супати. йасма̄ сан̣икам̣ нипаджджитва̄ ан̇гапаччан̇га̄ни самодха̄йа па̄са̄дикена а̄ка̄рена сайати, ниддоккаманепи джха̄нам̣ сама̄панно вийа хоти. тена̄ха ‘‘евам̣ асупитва̄’’тиа̄ди.

нидда̄ка̄ле сукхам̣ алабхитва̄ дуккхена суттатта̄ ева пат̣ибуджджханака̄ле сарӣракхедена ниттхунанам̣ виджамбханам̣ ито чито ча випариваттанан̃ча хотӣти а̄ха ‘‘ниттхунанта̄ виджамбханта̄ сампариваттанта̄ дуккхам̣ пат̣ибуджджхантӣ’’ти. айам̣ пана сукхена суттатта̄ сарӣракхеда̄бха̄вато ниттхунана̄дивирахитова пат̣ибуджджхати. тена вуттам̣ ‘‘евам̣ аппат̣ибуджджхитва̄’’тиа̄ди. сукхаппат̣ибодхо ча сарӣравика̄ра̄бха̄вена̄ти а̄ха ‘‘сукхам̣ ниббика̄ра’’нти.

бхаддакамева супинам̣ пассатӣти идам̣ анубхӯтапуббавасена деватӯпасам̣ха̄равасена часса бхаддакамева супинам̣ хоти, на па̄паканти катва̄ вуттам̣. тена̄ха ‘‘четийам̣ ванданто вийа̄’’тиа̄ди. дха̄туккхобхахетукампи часса бахулам̣ бхаддакамева сийа̄ йебхуййена читтаджарӯпа̄нугун̣ата̄йа утуа̄ха̄раджарӯпа̄нам̣.

уре а̄муккамутта̄ха̄ро вийа̄ти гӣва̄йа бандхитва̄ уре ламбитамутта̄ха̄ро вийа̄ти кехичи там̣ ека̄валивасена вуттам̣ сийа̄, анекаратана̄валисамӯхабхӯто пана мутта̄ха̄ро ам̣саппадесато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва кат̣иппадесасса хет̣т̣ха̄бха̄га̄ паламбанто уре а̄муккойева на̄ма хоти.

виса̄кхаттхеро вийа̄ти (висуддхи. 1.258) со кира па̄т̣алипутте кут̣умбийо ахоси. со таттхева васама̄но ассоси ‘‘тамбапан̣н̣идӣпо кира четийама̄ла̄лан̇като ка̄са̄вападжджото, иччхитиччхитат̣т̣ха̄нейеветтха сакка̄ нисӣдитум̣ ва̄ нипаджджитум̣ ва̄, утусаппа̄йам̣ сена̄санасаппа̄йам̣ пуггаласаппа̄йам̣ дхаммассаванасаппа̄йанти саббаметтха сулабха’’нти. со аттано бхогаккхандхам̣ путтада̄расса ниййа̄тетва̄ дуссанте баддхена екакаха̄пан̣енева гхара̄ никкхамитва̄ самуддатӣре на̄вам̣ удиккхама̄но екам̣ ма̄сам̣ васи. со воха̄ракусалата̄йа имасмим̣ т̣ха̄не бхан̣д̣ам̣ кин̣итва̄ асукасмим̣ виккин̣анто дхаммика̄йа ван̣иджджа̄йа теневантарама̄сена сахассам̣ абхисам̣хари. ити анупуббена маха̄виха̄рам̣ гантва̄ паббаджджам̣ йа̄чати. со пабба̄джанаттха̄йа сӣмам̣ нӣто там̣ сахассаттхавикам̣ оват̣т̣икантарена бхӯмийам̣ па̄теси. ‘‘кимета’’нти ча вутте ‘‘каха̄пан̣асахассам̣, бханте’’ти ватва̄, ‘‘упа̄сака, паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа на сакка̄ вича̄ретум̣, ида̄нева нам̣ вича̄рехӣ’’ти вутте ‘‘виса̄кхасса паббаджджат̣т̣ха̄нам̣ а̄гата̄ ма̄ риттахаттха̄ гамим̣сӯ’’ти мун̃читва̄ сӣма̄ма̄л̣аке виккиритва̄ паббаджитва̄ упасампанно. со пан̃чавассо хутва̄ двема̄тика̄ пагун̣а̄ катва̄ аттано саппа̄йам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ екекасмим̣ виха̄ре чатта̄ро чатта̄ро ма̄се самапаваттава̄сам̣ васама̄но чари. евам̣ чарама̄но –

‘‘ванантаре т̣хито тхеро, виса̄кхо гаджджама̄нако;

аттано гун̣амесанто, имаматтхам̣ абха̄сатха.

‘‘йа̄вата̄ упасампанно, йа̄вата̄ идха ма̄гато;

еттхантаре кхалитам̣ наттхи, ахо ла̄бхо те ма̄риса̄’’ти. (висуддхи. 1.258);

со читталапаббатавиха̄рам̣ гаччханто дведха̄патхам̣ патва̄ ‘‘айам̣ ну кхо магго, уда̄ху айа’’нти чинтайанто ат̣т̣ха̄си. атхасса паббате адхиваттха̄ девата̄ хаттхам̣ паса̄ретва̄ ‘‘есо магго’’ти дассети. со читталапаббатавиха̄рам̣ гантва̄ таттха чатта̄ро ма̄се васитва̄ ‘‘паччӯсе гамисса̄мӣ’’ти чинтетва̄ нипаджджи. чан̇камасӣсе ман̣иларуккхе адхиваттха̄ девата̄ сопа̄напхалаке нисӣдитва̄ пароди. тхеро ‘‘ко есо’’ти а̄ха. ахам̣, бханте, ман̣илийа̄ти. кисса родасӣти? тумха̄кам̣ гаманам̣ пат̣ичча̄ти. майи идха васанте тумха̄кам̣ ко гун̣оти? тумхесу, бханте, идха васантесу аманусса̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ меттам̣ пат̣илабханти, те да̄ни тумхесу гатесу калахам̣ кариссанти, дут̣т̣хуллампи катхайиссантӣти. тхеро ‘‘саче майи идха васанте тумха̄кам̣ пха̄сувиха̄ро хоти, сундара’’нти ватва̄ ан̃н̃епи чатта̄ро ма̄се таттхева васитва̄ пуна татхева гаманачиттам̣ уппа̄деси. девата̄пи пуна татхева пароди. етенева упа̄йена тхеро таттхева васитва̄ таттхева паринибба̄йӣти. евам̣ дхаматта̄виха̄рӣ бхиккху аманусса̄нам̣ пийо хоти.

балавапийачиттата̄йа̄ти имина̄ балавапийачиттата̄маттенапи саттхам̣ на камати, пагева метта̄йа четовимуттийа̄ти дассети. кхиппамева читтам̣ сама̄дхийати, кеначи парипантхена парихӣнаджджха̄насса бйа̄па̄дасса дӯрасамусса̄ритабха̄вато кхиппамева сама̄дхийати, ‘‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа̄’’ти кечи. сесам̣ сувин̃н̃еййамева. еттха ча кин̃ча̄пи ито ан̃н̃акаммат̣т̣ха̄навасена адхигатаджджха̄на̄нампи сукхасупана̄дайо а̄нисам̣са̄ лаббханти. йатха̄ха –

‘‘сукхам̣ супанти мунайо, аджджхаттам̣ сусама̄хита̄;

суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄’’ти. (висуддхи. маха̄т̣ӣ. 1.258); ча а̄ди –

татха̄пиме а̄нисам̣са̄ брахмавиха̄рала̄бхино анавасеса̄ лаббханти бйа̄па̄да̄дӣнам̣ уджувипаччанӣкабха̄вато брахмавиха̄ра̄нам̣. тенева̄ха ‘‘ниссаран̣ам̣ хетам̣, а̄вусо, бйа̄па̄дасса, йадидам̣ метта̄четовимуттӣ’’тиа̄ди (дӣ. ни. 3.326; а. ни. 6.13). бйа̄па̄да̄дивасена ча сатта̄нам̣ дуккхасупана̄дайоти таппат̣ипаккхабхӯтесу брахмавиха̄ресу сиддхесу сукхасупана̄дайо хаттхагата̄ ева хонтӣти.

метта̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. ат̣т̣хакана̄гарасуттаван̣н̣ана̄

16. чхат̣т̣хе белувага̄макети веса̄лийа̄ даккхин̣апассе авидӯре белувага̄мако на̄ма аттхи, там̣ гочарага̄мам̣ катва̄ти аттхо. са̄раппаттакулаган̣ана̄йа̄ти маха̄са̄рамахаппаттакулаган̣ана̄йа. дасаме т̣ха̄нети ан̃н̃е ан̃н̃ети дасаган̣анат̣т̣ха̄не. ат̣т̣хаканагаре джа̄то бхавоти ат̣т̣хакана̄гаро. куккут̣а̄ра̄моти па̄т̣алипутте куккут̣а̄ра̄мо, на косамбийам̣.

пакататтхаппат̣иниддесо та-саддоти тасса ‘‘бхагавата̄’’тиа̄дӣхи падехи сама̄на̄дхикаран̣абха̄вена вуттасса йена абхисамбуддхабха̄вена бхагава̄ пакато адхигато супа̄кат̣о ча, там̣ абхисамбуддхабха̄вам̣ саддхим̣ а̄гаманӣйапат̣ипада̄йа аттхабха̄венева дассенто ‘‘йо со…пе… абхисамбуддхо’’ти а̄ха. сатипи н̃а̄н̣адассанасадда̄нам̣ идха пан̃н̃а̄вевачанабха̄ве тена тена висесена несам̣ висайависесе паваттидассанаттхам̣ аса̄дха̄ран̣ан̃а̄н̣ависесавасена, виджджа̄ттайавасена, виджджа̄бхин̃н̃а̄на̄варан̣авасена, саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣амам̣сачаккхувасена пат̣иведхадесана̄н̃а̄н̣авасена ча тадаттхам̣ йоджетва̄ дассенто ‘‘тесам̣ теса’’нтиа̄дима̄ха. таттха а̄сайа̄нусайам̣ джа̄ната̄ а̄сайа̄нусайан̃а̄н̣ена, саббан̃еййадхаммам̣ пассата̄ саббан̃н̃ута̄на̄варан̣ан̃а̄н̣ехи. пуббенива̄са̄дӣхӣти пуббенива̄са̄саваккхайан̃а̄н̣ехи. пат̣иведхапан̃н̃а̄йа̄ти арийамаггапан̃н̃а̄йа. десана̄пан̃н̃а̄йа пассата̄ти десетаббадхамма̄нам̣ десетаббаппака̄рам̣ бодханеййапуггала̄нан̃ча а̄сайа̄нусайачарита̄дхимуттиа̄дибхедам̣ дхаммам̣ десана̄пан̃н̃а̄йа йа̄тха̄вато пассата̄. арӣнанти килеса̄рӣнам̣, пан̃чавидхама̄ра̄нам̣ ва̄ са̄санасса ва̄ паччаттхика̄нам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣. тесам̣ пана хананам̣ па̄т̣иха̄рийехи абхибхаванам̣ аппат̣ибха̄ната̄каран̣ам̣ аджджхупеккхан̣ан̃ча. кесивинайасуттан̃четтха нидассанам̣. татха̄ т̣ха̄на̄т̣т̣ха̄на̄дӣни джа̄ната̄. йатха̄каммӯпаге сатте пассата̄. сава̄сана̄нама̄сава̄нам̣ кхӣн̣атта̄ арахата̄. абхин̃н̃еййа̄дибхеде дхамме абхин̃н̃еййа̄дито авипарӣта̄вабодхато самма̄самбуддхена.

атха ва̄ тӣсу ка̄лесу аппат̣ихатан̃а̄н̣ата̄йа джа̄ната̄. ка̄йакамма̄дивасена тин̣н̣ампи камма̄нам̣ н̃а̄н̣а̄нупариваттито нисаммака̄рита̄йа пассата̄. дава̄дӣнампи абха̄васа̄дхика̄йа паха̄насампада̄йа арахата̄. чханда̄дӣнам̣ аха̄нихетубхӯта̄йа аккхайапат̣ибха̄наса̄дхика̄йа саббан̃н̃ута̄йа самма̄самбуддхена̄ти евам̣ дасабалаат̣т̣ха̄расаа̄вен̣икабуддхадхаммавасенапи йоджана̄ ка̄табба̄.

абхисан̇кхатанти аттано паччайехи абхисаммукхабха̄вена самечча самбхуййа катам̣. сва̄сса катабха̄во уппа̄данена ведитаббо, на уппаннасса пат̣исан̇кхаран̣ена̄ти а̄ха ‘‘уппа̄дита’’нти. те часса паччайа̄ четана̄падха̄на̄ти дассетум̣ па̄л̣ийам̣ ‘‘абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайита’’нти вуттанти ‘‘четайитам̣ каппайита’’нти аттхама̄ха. абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитанти ча джха̄насса па̄тубха̄вадассанамукхена виддхам̣санабха̄вам̣ уллин̇гети. йан̃хи ахутва̄ самбхавати, там̣ хутва̄ пат̣ивети. тена̄ха па̄л̣ийам̣ ‘‘йам̣ кхо пана̄’’тиа̄ди. саматхавипассана̄дхамме т̣хитоти еттха саматхадхамме т̣хитатта̄ сама̄хито випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ аничча̄нупассана̄дӣхи ниччасан̃н̃а̄дайо паджаханто ануккамена там̣ ануломан̃а̄н̣ам̣ па̄пета̄ хутва̄ випассанна̄дхамме т̣хито. саматхавипассана̄сан̇кха̄тесу дхаммесу ран̃джанат̣т̣хена ра̄го. нанданат̣т̣хена нандӣ. таттха сукхума̄ апеккха̄ вутта̄. йа̄ никантӣти вуччати.

евам̣ сантети евам̣ йатха̄рутавасенева имасса суттападасса аттхе гахетаббе сати. саматхавипассана̄су чхандара̄го каттабботи ана̄га̄мипхалам̣ аниббаттетва̄ тадаттха̄йа саматхавипассана̄пи аниббаттетва̄ кевалам̣ таттха чхандара̄го каттаббо бхависсати. касма̄? тесу саматхавипассана̄сан̇кха̄тесу дхаммесу чхандара̄гаматтена ана̄га̄мина̄ ладдхаббасса аладдхаана̄га̄мипхаленапи ладдхаббатта̄. татха̄ сати тена ана̄га̄мипхалампи ладдхаббамева хоти. тена̄ха ‘‘ана̄га̄мипхалам̣ пат̣иладдхам̣ бхависсатӣ’’ти. сабха̄вато раситаббатта̄ авипарӣто аттхо ева аттхарасо.

ан̃н̃а̄пи ка̄чи сугатийоти винипа̄тике сандха̄йа̄ха. ан̃н̃а̄пи ка̄чи дуггатийоти асурака̄йама̄ха.

аппам̣ йа̄читена бахум̣ дентена ул̣а̄рапурисена вийа екам̣ дхаммам̣ пуччхитена ‘‘айампи екадхаммо’’ти катхитатта̄ ека̄дасапи дхамма̄ пуччха̄васена екадхаммо на̄ма джа̄то паччекам̣ ва̄кйапарисама̄панан̃а̄йена. пуччха̄васена̄ти ‘‘аттхи ну кхо, бханте а̄нанда, тена…пе… самма̄самбуддхена екадхаммо саммадаккха̄то’’ти евам̣ паваттапуччха̄васена. аматуппаттиаттхена̄ти аматабха̄васса уппаттихетута̄йа, сабба̄нипи каммат̣т̣ха̄на̄ни екараса̄пи амата̄дхигамасса пат̣ипаттийа̄ти аттхо. еваметтха аггапхалабхӯми ана̄га̄мипхалабхӯмӣти двева бхӯмийо сарӯпато а̄гата̄, на̄нантарийата̄йа пана хет̣т̣хима̄пи две бхӯмийо аттхато а̄гата̄ ева̄ти дат̣т̣хабба̄ти. пан̃ча сата̄ни аггхо етасса̄ти пан̃часатам̣. сесаметтха утта̄намева.

ат̣т̣хакана̄гарасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. гопа̄ласуттаван̣н̣ана̄

17. саттаме тиссо катха̄ти тиссо ат̣т̣хакатха̄, тивидха̄ суттасса аттхаван̣н̣ана̄ти аттхо. екекам̣ падам̣ на̄л̣ам̣ мӯлам̣ етисса̄ти евам̣сан̃н̃ита̄ екана̄л̣ика̄. екекам̣ ва̄ падам̣ на̄л̣ам̣ аттханиггаманамагго етисса̄ти екана̄л̣ика̄. тена̄ха ‘‘екекасса падасса аттхакатхана’’нти. чатта̄ро ам̣са̄ бха̄га̄ аттхасаллаккхан̣ӯпа̄йа̄ етисса̄ти чатурасса̄. тена̄ха ‘‘чатуккам̣ бандхитва̄ катхана’’нти. нийамато нисиннасса а̄раддхасса ватто сам̣ватто етисса̄ аттхӣти нисиннаваттика̄, йатха̄раддхасса аттхасса висум̣ висум̣ парийоса̄пика̄ти аттхо. тена̄ха ‘‘пан̣д̣итагопа̄лакам̣ дассетва̄’’тиа̄ди. екекассапи падасса пин̣д̣аттхадассанавасена бахӯнам̣ пада̄нам̣ екаджджхам̣ аттхам̣ акатхетва̄ екамекасса падасса аттхаван̣н̣ана̄ айам̣ саббаттха лаббхати. чатуккам̣ бандхитва̄ти кан̣хапаккхе упамопамеййадвайам̣, татха̄ суккапаккхети идам̣ чатуккам̣ йоджетва̄. айам̣ едисесу ева суттесу лаббхати. парийоса̄нагамананти кечи та̄ва а̄ху ‘‘кан̣хапаккхе упамам̣ дассетва̄ упама̄ ча на̄ма йа̄вадева упамеййасампат̣ипа̄данаттха̄ти упамеййаттхам̣ а̄харитва̄ сам̣килесапаккханиддесо ча вода̄напаккхавибха̄ванаттха̄йа̄ти суккапаккхампи упамопамеййавибха̄гена а̄харитва̄ суттаттхасса парийоса̄панам̣. кан̣хапаккхе упамеййам̣ дассетва̄ парийоса̄нагамана̄дӣсупи есева найо’’ти. апаре пана ‘‘кан̣хапаккхе, суккапаккхе ча там̣там̣упамӯпамеййаттха̄нам̣ висум̣ висум̣ парийоса̄петва̄ва катханам̣ парийоса̄нагамана’’нти ваданти. айанти нисиннаваттика̄. идха̄ти имасмим̣ гопа̄лакасутте. сабба̄чарийа̄нам̣ а̄чин̣н̣а̄ти саббехипи пубба̄чарийехи а̄чарита̄ сам̣ван̣н̣ита̄, татха̄ чева па̄л̣и паватта̄ти.

ан̇гӣйанти авайавабха̄вена н̃а̄йантӣти ан̇га̄ни, кот̣т̣ха̄са̄. та̄ни панеттха йасма̄ са̄ваджджасабха̄ва̄ни, тасма̄ а̄ха ‘‘ан̇гехӣти агун̣акот̣т̣ха̄сехӣ’’ти. гоман̣д̣аланти госамӯхам̣. парихаритунти раккхитум̣. там̣ пана парихаран̣ам̣ париггахетва̄ вичаран̣анти а̄ха ‘‘париггахетва̄ вичариту’’нти. вад̣д̣хинти гуннам̣ бахубха̄вам̣ бахугорасата̄сан̇кха̄там̣ паривуддхим̣. ‘‘еттакамида’’нти рӯпӣйатӣти рӯпам̣, парима̄н̣апариччхедопи сарӣрарӯпампӣти а̄ха ‘‘ган̣анато ва̄ ван̣н̣ато ва̄’’ти. на парийесати винат̣т̣хабха̄вассева аджа̄нанато. нӣла̄ти еттха ити-саддо а̄диаттхо. тена сетасабала̄диван̣н̣ам̣ сан̇ган̣ха̄ти.

дханусаттисӯла̄дӣти еттха исса̄са̄чарийа̄нам̣ га̄вӣсу катам̣ дханулаккхан̣ам̣. кума̄рабхаттиган̣а̄нам̣ га̄вӣсу катам̣ саттилаккхан̣ам̣. иссарабхаттиган̣а̄нам̣ га̄вӣсу катам̣ сӯлалаккхан̣анти йоджана̄. а̄ди-саддена ра̄мава̄судеваган̣а̄дӣнам̣ га̄вӣсу катам̣ пхарасучакка̄дилаккхан̣ам̣ сан̇ган̣ха̄ти.

нӣламаккхика̄ти пин̇галамаккхика̄, кхуддакамаккхика̄ ева ва̄. сат̣ати руджати ета̄йа̄ти са̄т̣ика̄, сам̣вад̣д̣ха̄ са̄т̣ика̄ а̄са̄т̣ика̄. тена̄ха ‘‘вад̣д̣хантӣ’’тиа̄ди. ха̄рета̄ти апанета̄.

ва̄кена̄ти ва̄капат̣т̣ена. чӣракена̄ти пилотикена. антовассети вассака̄ласса аббхантаре. нигга̄ханти сусума̄ра̄дигга̄харахитам̣. пӣтанти па̄нӣйасса пӣтабха̄вам̣. сӣхабйаггха̄дипариссайена са̄сан̇ко саппат̣ибхайо.

пан̃ча аха̄ни екасса̄ти пан̃ча̄хико, со ева ва̄роти, пан̃ча̄хикава̄ро. евам̣ сатта̄хикава̄ропи ведитаббо. чин̣н̣ат̣т̣ха̄нанти чаритат̣т̣ха̄нам̣ гочараггахитат̣т̣ха̄нам̣.

питит̣т̣ха̄нанти питара̄ ка̄таббат̣т̣ха̄нам̣, питара̄ ка̄таббакиччанти аттхо. йатха̄ручим̣ гахетва̄ гаччхантӣти гуннам̣ ручианурӯпам̣ гочарабхӯмим̣ ва̄ надипа̄рам̣ ва̄ гахетва̄ гаччханти. гобхаттанти каппа̄сат̣т̣хика̄димиссам̣ гобхун̃джитаббам̣ бхаттам̣. бхаттаггахан̣енева йа̄гупи сан̇гахита̄.

двӣха̄ка̄рехӣти вуттам̣ а̄ка̄радвайам̣ дассетум̣ ‘‘ган̣анато ва̄ самут̣т̣ха̄нато ва̄’’ти вуттам̣. евам̣ па̄л̣ийам̣ а̄гата̄ти ‘‘упачайо сантатӣ’’ти джа̄тим̣ двидха̄ бхиндитва̄ хадайаваттхум̣ аггахетва̄ даса̄йатана̄ни пан̃чадаса сукхумарӯпа̄нӣти евам̣ рӯпакан̣д̣апа̄л̣ийам̣ (дха. са. 666) а̄гата̄. пан̃чавӣсати рӯпакот̣т̣ха̄са̄ти салаккхан̣ато ан̃н̃аман̃н̃асан̇кара̄бха̄вато рӯпабха̄га̄. рӯпакот̣т̣ха̄са̄ти ва̄ висум̣ висум̣ аппаваттитва̄ кала̄пабха̄венева паваттанато рӯпакала̄па̄. кот̣т̣ха̄са̄ти ча ам̣са̄ авайава̄ти аттхо. кот̣т̣ханти ва̄ сарӣрам̣, тасса ам̣са̄ кеса̄дайо кот̣т̣ха̄са̄ти ан̃н̃епи авайава̄ кот̣т̣ха̄са̄ вийа кот̣т̣ха̄са̄.

сеййатха̄пӣтиа̄ди упама̄сам̣санданам̣. таттха рӯпам̣ париггахетва̄ти йатха̄вуттам̣ рӯпам̣ салаккхан̣ато н̃а̄н̣ена паригган̣хитва̄. арӯпам̣ ваваттхапетва̄ти там̣ рӯпам̣ нисса̄йа а̄рамман̣ан̃ча катва̄ паваттама̄не ведана̄дике чатта̄ро кхандхе арӯпанти ваваттхапетва̄. рӯпа̄рӯпам̣ париггахетва̄ти пуна таттха йам̣ рӯппаналаккхан̣ам̣, там̣ рӯпам̣. тадан̃н̃ам̣ арӯпам̣. убхайавинимуттам̣ кин̃чи наттхи атта̄ ва̄ аттанийам̣ ва̄ти евам̣ рӯпа̄рӯпам̣ париггахетва̄. тадубхайан̃ча авиджджа̄дина̄ паччайена сапаччайанти паччайам̣ саллаккхетва̄, аниччата̄дилаккхан̣ам̣ а̄ропетва̄ йо кала̄пасаммасана̄диккамена каммат̣т̣ха̄нам̣ маттхакам̣ па̄петум̣ на саккоти, со на вад̣д̣хатӣти йоджана̄.

еттакам̣ рӯпам̣ екасамут̣т̣ха̄нанти чаккха̄йатанам̣, сота̄йатанам̣, гха̄на̄йатанам̣, дживха̄йатанам̣, ка̄йа̄йатанам̣, иттхиндрийам̣, пурисиндрийам̣, джӣвитиндрийанти ат̣т̣хавидхам̣ каммавасена; ка̄йавин̃н̃атти, вачӣвин̃н̃аттӣти идам̣ двайам̣ читтавасена̄ти еттакам̣ рӯпам̣ екасамут̣т̣ха̄нам̣. садда̄йатанамекам̣ утучиттавасена двисамут̣т̣ха̄нам̣. рӯпасса лахута̄, мудута̄, камман̃н̃ата̄ти еттакам̣ рӯпам̣ утучитта̄ха̄равасена тисамут̣т̣ха̄нам̣. рӯпа̄йатанам̣, гандха̄йатанам̣, раса̄йатанам̣, пхот̣т̣хабба̄йатанам̣, а̄ка̄садха̄ту, а̄подха̄ту, кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄роти еттакам̣ рӯпам̣ утучитта̄ха̄ракаммавасена чатусамут̣т̣ха̄нам̣. упачайо, сантати, джарата̄, рӯпасса аниччата̄ти еттакам̣ рӯпам̣ на куточи самут̣т̣ха̄тӣти на джа̄на̄ти. самут̣т̣ха̄нато рӯпам̣ аджа̄нантотиа̄дӣсу ваттаббам̣ ‘‘ган̣анато рӯпам̣ аджа̄нанто’’тиа̄дӣсу вуттанайенева ведитаббам̣.

каммалаккхан̣оти аттана̄ катам̣ дуччаритакаммам̣ лаккхан̣ам̣ етасса̄ти каммалаккхан̣о, ба̄ло. вуттан̃хетам̣ – ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, ба̄ласса ба̄лалаккхан̣а̄ни. катама̄ни тӣн̣и? дуччинтитачинтӣ хоти, дуббха̄ситабха̄сӣ, дуккат̣акаммака̄рӣ. има̄ни кхо…пе… лаккхан̣а̄нӣ’’ти (ма. ни. 3.246; а. ни. 3.3). аттана̄ катам̣ сучаритакаммам̣ лаккхан̣ам̣ етасса̄ти каммалаккхан̣о, пан̣д̣ито. вуттампи четам̣ ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, пан̣д̣итасса пан̣д̣италаккхан̣а̄ни. катама̄ни тӣн̣и? сучинтитачинтӣ хоти, субха̄ситабха̄сӣ, сукатакаммака̄рӣ. има̄ни кхо…пе… пан̣д̣италаккхан̣а̄нӣ’’ти (ма. ни. 3.253; а. ни. 3.3). тена̄ха ‘‘кусала̄кусалакаммам̣ пан̣д̣итаба̄лалаккхан̣а’’нти.

ба̄ле ваджджетва̄ пан̣д̣ите на севатӣти йам̣ ба̄лапуггале ваджджетва̄ пан̣д̣итасеванам̣ аттхака̄мена ка̄таббам̣, там̣ на кароти. татха̄бхӯтасса ча айама̄дӣнавоти дассетум̣ пуна ‘‘ба̄ле ваджджетва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йам̣ бхагавата̄ ‘‘идам̣ во каппатӣ’’ти анун̃н̃а̄там̣, тадануломан̃че, там̣ каппийам̣. йам̣ ‘‘идам̣ во на каппатӣ’’ти пат̣иккхиттам̣, тадануломан̃че, там̣ акаппийам̣. йам̣ косалласамбхӯтам̣, там̣ кусалам̣, таппат̣ипаккхам̣ акусалам̣. тадева са̄ваджджам̣, кусалам̣ анаваджджам̣. а̄паттито а̄дито две а̄паттиккхандха̄ гарукам̣, тадан̃н̃ам̣ лахукам̣. дхаммато маха̄са̄ваджджам̣ гарукам̣, аппаса̄ваджджам̣ лахукам̣. саппат̣ика̄рам̣ сатекиччхам̣, аппат̣ика̄рам̣ атекиччхам̣. дхаммата̄нугатам̣ ка̄ран̣ам̣, итарам̣ ака̄ран̣ам̣. там̣ аджа̄нантоти каппийа̄каппийам̣, гарука-лахукам̣, сатекиччха̄текиччхам̣ аджа̄нанто сувисуддхам̣ катва̄ сӣлам̣ раккхитум̣ на саккоти. кусала̄кусалам̣, са̄ваджджа̄наваджджам̣, ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ам̣ аджа̄нанто кхандха̄дӣсу акусалата̄йа рӯпа̄рӯпапариггахампи ка̄тум̣ на саккоти, куто тасса каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ вад̣д̣хана̄. тена̄ха ‘‘каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ вад̣д̣хетум̣ на саккотӣ’’ти.

гован̣асадисе аттабха̄ве уппаджджитва̄ таттха дуккхуппаттихетуто миччха̄витакка̄ а̄са̄т̣ика̄ вийа̄ти а̄са̄т̣ика̄ти а̄ха ‘‘акусалавитаккам̣ а̄са̄т̣икам̣ аха̄ретва̄’’ти.

‘‘ган̣д̣оти кхо, бхиккхаве, пан̃чаннетам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣ адхивачана’’нти (сам̣. ни. 4.103; а. ни. 8.56; 9.15) вачанато чхахи ван̣амукхехи виссандама̄найӯсо ган̣д̣о вийа пилотика̄кхан̣д̣ена чхадва̄рехи виссандама̄накилеса̄сучи аттабха̄ваван̣о сатисам̣варена пидахитаббо, айам̣ пана евам̣ на каротӣти а̄ха ‘‘йатха̄ со гопа̄лако ван̣ам̣ на пат̣иччха̄дети, евам̣ сам̣варам̣ на сампа̄детӣ’’ти.

йатха̄ дхӯмо индханам̣ нисса̄йа уппаджджама̄но сан̣хо сукхумо, там̣ там̣ виварам̣ анупависса бйа̄пенто сатта̄нам̣ д̣ам̣самакаса̄дипариссайам̣ винодети, аггиджа̄ла̄самут̣т̣ха̄насса пуббан̇гамо хоти, евам̣ дхаммадесана̄н̃а̄н̣асса индханабхӯтам̣ рӯпа̄рӯпадхаммаджа̄там̣ нисса̄йа уппаджджама̄на̄ сан̣ха̄ сукхума̄ там̣ там̣ кхандхантарам̣ а̄йатанантаран̃ча анупависса бйа̄пети, сатта̄нам̣ миччха̄витакка̄дипариссайам̣ винодети, н̃а̄н̣аггиджа̄ла̄самут̣т̣ха̄панасса пуббан̇гамо хоти, тасма̄ дхӯмо вийа̄ти дхӯмоти а̄ха ‘‘гопа̄лако дхӯмам̣ вийа дхаммадесана̄дхӯмам̣ на каротӣ’’ти. аттано сантикам̣ упагантва̄ нисиннасса ка̄табба̄ тадануччхавика̄ дхаммакатха̄ упанисиннакакатха̄. катасса да̄на̄дипун̃н̃асса анумоданакатха̄ анумодана̄. татоти дхаммакатха̄дӣнам̣ акаран̣ато. ‘‘бахуссуто гун̣ава̄ти на джа̄нантӣ’’ти касма̄ вуттам̣? нану аттано джа̄на̄панаттхам̣ дхаммакатха̄ди на ка̄таббамева̄ти? саччам̣ на ка̄таббамева, суддха̄сайена пана дхамме катхите тасса гун̣аджа̄нанам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. тена̄ха бхагава̄ –

‘‘на̄бха̄сама̄нам̣ джа̄нанти, миссам̣ ба̄лехи пан̣д̣итам̣;

бха̄сайе джотайе дхаммам̣, пагган̣хе исинам̣ дхаджа’’нти.

таранти отаранти еттха̄ти титтхам̣, надитал̣а̄ка̄дӣнам̣ наха̄напа̄на̄диаттхам̣ отаран̣ат̣т̣ха̄нам̣. йатха̄ пана там̣ удакена отин̣н̣асатта̄нам̣ сарӣрамалам̣ пава̄хети, париссамам̣ винодети, висуддхим̣ уппа̄дети, евам̣ бахуссута̄ аттано самӣпам̣ отин̣н̣асатта̄нам̣ дхаммодакена читтамалам̣ пава̄хенти, париссамам̣ виноденти, висуддхим̣ уппа̄денти, тасма̄ те титтхам̣ вийа̄ти титтхам̣. тена̄ха ‘‘титтхабхӯте бахуссутабхиккхӯ’’ти. бйан̃джанам̣ катхам̣ ропетаббанти, бханте, идам̣ бйан̃джанам̣ айам̣ саддо катхам̣ имасмим̣ аттхе ропетаббо, кена пака̄рена имасса аттхасса ва̄чако джа̄то. ‘‘нирӯпетабба’’нти ва̄ па̄т̣хо, нирӯпетаббам̣ айам̣ сабха̄ванирутти катхаметтха нирӯл̣ха̄ти адхиппа̄йо. имасса бха̄ситасса ко аттхоти саддаттхам̣ пуччхати. имасмим̣ т̣ха̄нети имасмим̣ па̄л̣иппадесе. па̄л̣и ким̣ вадатӣти бха̄ваттхам̣ пуччхати. аттхо ким̣ дӣпетӣти бха̄ваттхам̣ ва̄? сан̇кетаттхам̣ ва̄. на парипуччхатӣти виматиччхеданапуччха̄васена саббасо пуччхам̣ на кароти. на парипан̃хатӣти пари пари аттано н̃а̄тум̣ иччхам̣ на а̄чиккхати, на вибха̄вети. тена̄ха ‘‘на джа̄на̄петӣ’’ти. тети бахуссутабхиккхӯ. виваран̣ам̣ на̄ма аттхасса вибхаджитва̄ катхананти а̄ха ‘‘бха̄джетва̄ на десентӣ’’ти. анутта̄нӣкатанти н̃а̄н̣ена апа̄кат̣ӣкатам̣ гуйхам̣ пат̣иччханнам̣. на утта̄ним̣ каронтӣти синерупа̄дамӯле ва̄ликам̣ уддхаранто вийа патхавӣсандха̄родакам̣ виваритва̄ дассенто вийа ча утта̄нам̣ на каронти.

евам̣ йасса дхаммасса васена бахуссута̄ ‘‘титтха’’нти вутта̄ парийа̄йато. ида̄ни тамева дхаммам̣ ниппарийа̄йато ‘‘титтха’’нти дассетум̣ ‘‘йатха̄ ва̄’’тиа̄ди вуттам̣. дхаммо хи таранти отаранти етена нибба̄нам̣ на̄ма тал̣а̄канти ‘‘титтха’’нти вуччати. тена̄ха бхагава̄ сумедхабхӯто –

‘‘евам̣ килесамаладховам̣, виджджанте аматантал̣е;

на гавесати там̣ тал̣а̄кам̣, на досо аматантал̣е’’ти. (бу. вам̣. 2.14) –

дхаммассева нибба̄нассотаран̣атиттхабхӯтасса отаран̣а̄ка̄рам̣ аджа̄нанто ‘‘дхамматиттхам̣ на джа̄на̄тӣ’’ти вутто.

пӣта̄пӣтанти гоган̣е пӣтам̣ апӣтан̃ча горӯпам̣ на джа̄на̄ти, на виндати. авинданто хи ‘‘на лабхатӣ’’ти вутто. ‘‘а̄нисам̣сам̣ на виндатӣ’’ти ватва̄ тасса авиндана̄ка̄рам̣ дассенто ‘‘дхаммассаванаггам̣ гантва̄’’тиа̄дима̄ха.

айам̣ локуттароти падам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘арийа’’нти. пачча̄саттин̃а̄йена анантарасса хи виппат̣иседхо ва̄. арийасаддо ва̄ ниддосапарийа̄йо дат̣т̣хаббо. ат̣т̣хан̇гиканти ча висум̣ екаджджхан̃ча ат̣т̣хан̇гикам̣ упа̄да̄йа гахетаббам̣, ат̣т̣хан̇гата̄ ба̄хуллато ча. еван̃ча катва̄ саттан̇гассапи арийамаггасса сан̇гахо сиддхо хоти.

чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄нетиа̄дӣсу ависесена сатипат̣т̣ха̄на̄ вутта̄. таттха ка̄йаведана̄читтадхамма̄рамман̣а̄ сатипат̣т̣ха̄на̄ локийа̄, таттха саммохавиддхам̣санавасена паватта̄ нибба̄на̄рамман̣а̄ локуттара̄ти евам̣ ‘‘име локийа̄, име локуттара̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти.

анавасесам̣ духатӣти пат̣иггахан̣е маттам̣ аджа̄нанто кисмин̃чи да̄йаке саддха̄ха̄нийа̄, кисмин̃чи паччайаха̄нийа̄ анавасесам̣ духати. ва̄ча̄йа абхиха̄ро ва̄ча̄бхиха̄ро. паччайа̄нам̣ абхиха̄ро паччайа̄бхиха̄ро.

‘‘име амхесу гаручиттӣка̄рам̣ на каронтӣ’’ти имина̄ навака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ самма̄пат̣ипаттийа̄ абха̄вам̣ дассети а̄чарийупаджджха̄йесу питупемасса анупат̣т̣ха̄панато, тена ча сиккха̄га̄равата̄бха̄вадӣпанена сан̇гахасса абха̄джанабха̄вам̣, тена тхера̄нам̣ тесу ануггаха̄бха̄вам̣. на хи сӣла̄дигун̣ехи са̄сане тхирабха̄ваппатта̄ анануггахетаббе сабрахмача̄рӣ анугган̣ханти, нираттхакам̣ ва̄ ануггахам̣ каронти. тена̄ха ‘‘наваке бхиккхӯ’’тиа̄ди. дхаммакатха̄бандханти павен̣иа̄гатам̣ пакин̣н̣акадхаммакатха̄маггам̣. саччасаттаппат̣исандхипаччайа̄ка̄раппат̣исам̣йуттам̣ сун̃н̃ата̄дӣпанам̣ гул̣хагантхам̣. вуттавипалла̄савасена̄ти ‘‘на рӯпан̃н̃ӯ’’тиа̄дӣсу вуттасса пат̣иседхасса пат̣иккхепавасена аггахан̣авасена. йоджетва̄ти ‘‘рӯпан̃н̃ӯ хотӣти ган̣анато ва̄ ван̣н̣ато ва̄ рӯпам̣ джа̄на̄тӣ’’тиа̄дина̄, ‘‘тасса гоган̣опи на париха̄йати, пан̃чагорасапарибхогатопи на париба̄хиро хотӣ’’тиа̄дина̄ ча аттхам̣ йоджетва̄. ведитабботи тасмим̣ тасмим̣ паде йатха̄рахам̣ аттхо ведитаббо. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

гопа̄ласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ити маноратхапӯран̣ийа̄ ан̇гуттараника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа

ека̄дасаканипа̄таван̣н̣ана̄йа анутта̄наттхадӣпана̄ саматта̄.

нит̣т̣хита̄ ча маноратхапӯран̣ийа̄ ан̇гуттараника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа

анутта̄наттхападаван̣н̣ана̄.

нигаманакатха̄ван̣н̣ана̄

маха̄ат̣т̣хакатха̄йа са̄ранти ан̇гуттарамаха̄ат̣т̣хакатха̄йа са̄рам̣. екӯнасат̣т̣химаттоти тхокам̣ ӯнабха̄вато маттасаддаггахан̣ам̣. мӯлат̣т̣хакатха̄са̄ранти пуббе вуттаан̇гуттарамаха̄ат̣т̣хакатха̄йа са̄рамева анунигамавасена вадати. атха ва̄ мӯлат̣т̣хакатха̄са̄ранти пора̄н̣ат̣т̣хакатха̄су аттхаса̄рам̣. тенедам̣ дассети – ан̇гуттарамаха̄ат̣т̣хакатха̄йа аттхаса̄рам̣ а̄да̄йа имам̣ маноратхапӯран̣им̣ каронто сесамаха̄ника̄йа̄нампи мӯлат̣т̣хакатха̄су идха винийогаккхамам̣ аттхаса̄рам̣ а̄да̄йа евамака̄синти. маха̄виха̄ра̄дхива̄сӣнанти ча идам̣ пуримапаччхимападехи саддхим̣ самбандхитаббам̣ ‘‘маха̄виха̄ра̄дхива̄сӣнам̣ самайам̣ пака̄сайантӣ, маха̄виха̄ра̄дхива̄сӣнам̣ мӯлат̣т̣хакатха̄са̄рам̣ а̄да̄йа̄’’ти. тена̄ти пун̃н̃ена. хоту саббо сукхӣ локоти ка̄ма̄вачара̄дивибха̄го саббо сатталоко йатха̄рахам̣ бодхиттайа̄дхигамавасена сампаттена нибба̄насукхена сукхӣ сукхито хотӯти садевакасса локасса аччантам̣ сукха̄дхигама̄йа аттано пун̃н̃ам̣ парин̣а̄мети.

етта̄вата̄ саматта̄ва, саббасо ван̣н̣ана̄ айам̣;

вӣсатийа̄ сахассехи, гантхехи парима̄н̣ато.

пора̄н̣а̄нам̣ катха̄магга-са̄раметтха йато т̣хитам̣;

тасма̄ са̄раттхаман̃джӯса̄, ити на̄мена виссута̄.

аджджхесито нариндена, сохам̣ параккамаба̄хуна̄;

саддхаммат̣т̣хитика̄мена, са̄сануджджотака̄рина̄.

тенева ка̄рите рамме, па̄са̄дасатаман̣д̣ите;

на̄на̄думаган̣а̄кин̣н̣е, бха̄вана̄бхирата̄лайе.

сӣталӯдакасампанне, васам̣ джетаване имам̣;

аттхабйан̃джанасампаннам̣, ака̄сим̣ са̄дхусамматам̣.

йам̣ сиддхам̣ имина̄ пун̃н̃ам̣, йам̣ чан̃н̃ам̣ пасутам̣ майа̄;

етена пун̃н̃акаммена, дутийе аттасамбхаве.

та̄ватим̣се памоденто, сӣла̄ча̄рагун̣е рато;

алагго пан̃чака̄месу, патва̄на пат̣хамам̣ пхалам̣.

антиме аттабха̄вамхи, меттеййам̣ мунипун̇гавам̣;

локаггапуггалам̣ на̄тхам̣, саббасаттахите ратам̣.

дисва̄на тасса дхӣрасса, сутва̄ саддхаммадесанам̣;

адхигантва̄ пхалам̣ аггам̣, собхеййам̣ джинаса̄санам̣.

сада̄ раккханту ра̄джа̄но, дхамменева имам̣ паджам̣;

нирата̄ пун̃н̃акаммесу, джотенту джинаса̄санам̣.

име ча па̄н̣ино саббе, саббада̄ нирупаддава̄;

ниччам̣ калйа̄н̣асан̇каппа̄, паппонту аматам̣ паданти.

ан̇гуттарат̣ӣка̄ саматта̄.