(10) 5. упа̄ливагго

1-4. ка̄мабхогӣсутта̄диван̣н̣ана̄

91-94. пан̃чамасса пат̣хама̄дӣни утта̄наттха̄ни. чатуттхе тапанам̣ сантапанам̣ ка̄йасса кхеданам̣ тапо, со етасса аттхӣти тапассӣ, там̣ тапассим̣. йасма̄ татха̄бхӯто тапаниссито, тапо ва̄ танниссито, тасма̄ а̄ха ‘‘тапанисситака’’нти. лӯкхам̣ пхарусам̣ са̄дхусаммата̄ча̄равирахато на паса̄данӣйам̣ а̄джӣвати ваттатӣти лӯкха̄джӣвӣ, там̣ лӯкха̄джӣвим̣. упаккосатӣти уппан̣д̣ети, упахасанавасена парибха̄сати. упавадатӣти аван̃н̃а̄пуббакам̣ апавадати. тена̄ха ‘‘хӣл̣ети вамбхетӣ’’ти.

ка̄мабхогӣсутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. уттийасуттаван̣н̣ана̄

95. пан̃чаме паччанте бхавам̣ паччантимам̣. па̄ка̄расса тхирабха̄вам̣ уддхамуддхам̣ па̄петӣти уддха̄пам̣, па̄ка̄рамӯлам̣. а̄ди-саддена па̄ка̄радва̄рабандхапарикха̄дӣнам̣ сан̇гахо ведитаббо. пан̣д̣итадова̄рикат̣т̣ха̄нийам̣ катва̄ бхагава̄ атта̄нам̣ дассесӣти дассенто ‘‘екадва̄ранти касма̄ а̄ха̄’’ти чоданам̣ самут̣т̣ха̄песи. йасса̄ пан̃н̃а̄йа васена пурисо пан̣д̣итоти вуччати, там̣ пан̣д̣иччанти а̄ха ‘‘пан̣д̣иччена саманна̄гато’’ти. там̣там̣итикаттаббата̄су чхекабха̄во бйаттабха̄во веййаттийам̣. медхати саммохам̣ хим̣сати видхаматӣти медха̄, са̄ етасса аттхӣти медха̄вӣ. т̣ха̄не т̣ха̄не уппатти етисса̄ аттхӣти т̣ха̄нуппаттика̄, т̣ха̄насо уппаджджанапан̃н̃а̄. анупарийа̄йанти етена̄ти анупарийа̄йо, со ева патхоти анупарийа̄йапатхо, парито па̄ка̄расса анусам̣йа̄йанамагго. па̄ка̄рабха̄га̄ сандха̄табба̄ еттха̄ти па̄ка̄расандхи, па̄ка̄расса пхуллитаппадесо. со пана хет̣т̣химантена двиннампи ит̣т̣хака̄нам̣ вигамена евам̣ вуччатӣти а̄ха ‘‘двиннам̣ ит̣т̣хака̄нам̣ апагатат̣т̣ха̄на’’нти. чхиннат̣т̣ха̄нанти чхиннабхиннаппадесо, чхиддат̣т̣ха̄нам̣ ва̄. тан̃хи виваранти вуччати.

уттийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6-8. коканудасутта̄диван̣н̣ана̄

96-98. чхат̣т̣хе кхандха̄пи дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ а̄рамман̣ат̣т̣хена ‘‘рӯпам̣ аттато саманупассатӣ’’тиа̄дивачанато. авиджджа̄пи дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ упаниссайа̄дибха̄вена паваттанато. йатха̄ха ‘‘ассутава̄, бхиккхаве, путхуджджано арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо’’тиа̄ди (дха. са. 1007). пхассопи дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣. йатха̄ ча̄ха ‘‘тадапи пхассапаччайа̄ (дӣ. ни. 1.118-130) пхусса пхусса пат̣исам̣ведийантӣ’’ти (дӣ. ни. 1.144) ча. сан̃н̃а̄пи дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣. вуттан̃хетам̣ ‘‘сан̃н̃а̄нида̄на̄ хи папан̃часан̇кха̄ (су. ни. 880; маха̄ни. 109), патхавито сан̃н̃атва̄’’ти (ма. ни. 1.2) ча а̄ди. витаккопи дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣. вуттампи четам̣ ‘‘таккан̃ча дит̣т̣хӣсу пакаппайитва̄, саччам̣ муса̄ти двайадхаммама̄хӯ’’ти (су. ни. 892; маха̄ни. 121), ‘‘таккӣ хоти вӣмам̣сӣ’’ти (дӣ. ни. 1.34) ча а̄ди. айонисоманасика̄ропи дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘тассевам̣ айонисо манасикарото чханнам̣ дит̣т̣хӣнам̣ ан̃н̃атара̄ дит̣т̣хи уппаджджати, аттхи ме атта̄ти тасса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджатӣ’’тиа̄ди (ма. ни. 1.19).

йа̄ дит̣т̣хӣти ида̄ни вуччама̄на̄нам̣ ат̣т̣ха̄расаннам̣ пада̄нам̣ са̄дха̄ран̣ам̣ мӯлападам̣. дит̣т̣хийева дит̣т̣хигатам̣ гӯтхагатам̣ вийа, дит̣т̣хӣсу ва̄ гатам̣ идам̣ дассанам̣ два̄сат̣т̣хидит̣т̣хӣсу антогадхатта̄типи дит̣т̣хигатам̣, дит̣т̣хийа̄ ва̄ гатам̣ дит̣т̣хигатам̣. идан̃хи ‘‘аттхи ме атта̄’’тиа̄ди дит̣т̣хийа̄ гаманаматтамева, наттхеттха атта̄ ва̄ ниччо ва̄ кочӣти вуттам̣ хоти. са̄ ча̄йам̣ дит̣т̣хи дунниггаманат̣т̣хена гаханам̣. дуратиккамат̣т̣хена саппат̣ибхайат̣т̣хена ча канта̄ро дуббхиккхаканта̄рава̄л̣аканта̄ра̄дайо вийа. самма̄дит̣т̣хийа̄ винивиджджханат̣т̣хена, виломанат̣т̣хена ва̄ висӯкам̣. када̄чи сассатасса, када̄чи уччхедасса ва̄ гахан̣ато вирӯпам̣ пхандитанти виппхандитам̣. бандханат̣т̣хена сам̣йоджанам̣. дит̣т̣хийева анто туданат̣т̣хена дуннӣхаран̣ӣйат̣т̣хена ча салланти дит̣т̣хисаллам̣. дит̣т̣хийева пӣл̣а̄каран̣ат̣т̣хена самба̄дхоти дит̣т̣хисамба̄дхо. дит̣т̣хийева моккха̄варан̣ат̣т̣хена палибодхоти дит̣т̣хипалибодхо. дит̣т̣хийева думмочанӣйат̣т̣хена бандхананти дит̣т̣хибандханам̣. дит̣т̣хийева дуруттаран̣ат̣т̣хена папа̄тоти дит̣т̣хипапа̄то. дит̣т̣хийева тха̄магатат̣т̣хена анусайоти дит̣т̣ха̄нусайо. дит̣т̣хийева атта̄нам̣ санта̄петӣти дит̣т̣хисанта̄по. дит̣т̣хийева атта̄нам̣ анудахатӣти дит̣т̣хипарил̣а̄хо. дит̣т̣хийева килесака̄йам̣ гантхетӣти дит̣т̣хигантхо. дит̣т̣хийева бхусам̣ а̄дийатӣти дит̣т̣хупа̄да̄нам̣. дит̣т̣хийева ‘‘сачча’’нтиа̄дивасена абхинивисатӣти дит̣т̣ха̄бхинивесо. дит̣т̣хийева ‘‘идам̣ пара’’нти а̄масати, парато ва̄ а̄масатӣти дит̣т̣хипара̄ма̄со, самут̣т̣ха̄ти етена̄ти самут̣т̣ха̄нам̣, ка̄ран̣ам̣. самут̣т̣ха̄насса бха̄во самут̣т̣ха̄нат̣т̣хо, тена самут̣т̣ха̄нат̣т̣хена, ка̄ран̣абха̄вена̄ти аттхо. саттамат̣т̣хамесу наттхи ваттаббам̣.

коканудасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9-10. упа̄лисутта̄диван̣н̣ана̄

99-100. наваме аджджхога̄хетва̄ адхиппетаматтхам̣ самбхавитум̣ са̄дхетум̣ дуккха̄ни дурабхисамбхава̄ни. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана таттха нива̄сойева дуккхоти дассетум̣ ‘‘самбхавитум̣ дуккха̄ни дуссаха̄нӣ’’ти вуттам̣. аран̃н̃аванапаттха̄нӣти аран̃н̃алаккхан̣аппатта̄ни ванасан̣д̣а̄ни. ванапаттхасаддо хи сан̣д̣абхӯте руккхасамӯхепи ваттатӣти аран̃н̃аггахан̣ам̣. павивеканти пака̄рато, пака̄рехи ва̄ вивечанам̣, рӯпа̄дипутхутта̄рамман̣е пака̄рато гамана̄диирийа̄патхаппака̄рехи аттано ка̄йасса вивечанам̣, гаччхатопи тит̣т̣хатопи нисаджджатопи нипаджджатопи екассева паватти. тенева хи вивечетабба̄нам̣ вивечана̄ка̄расса ча бхедато бахувидхатта̄ те екаттена гахетва̄ ‘‘павивека’’нти екавачанена вуттам̣. дуккарам̣ павивеканти ва̄ павивекам̣ каттум̣ на сукханти аттхо. екӣбха̄вети екаттабха̄ве. двайам̣двайа̄ра̄моти двиннам̣ двиннам̣ бха̄ва̄бхирато. харанти вийа̄ти сам̣харанти вийа вигха̄туппа̄данена. тена̄ха ‘‘гхасанти вийа̄’’ти. бхайасанта̄суппа̄данена кха̄дитум̣ а̄гата̄ йаккхараккхасаписа̄ча̄дайо вийа̄ти адхиппа̄йо. ӣдисасса̄ти аладдхасама̄дхино. тин̣апан̣н̣амига̄дисаддехӣти ва̄терита̄нам̣ тин̣апан̣н̣а̄дӣнам̣ мигапаккхиа̄дӣнан̃ча бхӣсанакехи бхеравехи саддехи. вивидхехи ча ан̃н̃ехи кха̄н̣уа̄дӣхи йаккха̄диа̄ка̄рехи упат̣т̣хитехи бхӣсанакехи. гхат̣ена кӣл̣а̄ гхат̣ика̄ти еке. дасамам̣ утта̄намева.

упа̄лисутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

упа̄ливаггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

дутийапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.

3. татийапан̣н̣а̄сакам̣