24. чатувӣсатимо париччхедо

паччайаниддесо

1395. йесам̣ паччайадхамма̄нам̣, васа̄ саппаччайа̄ име;

дхамма̄ те паччайе ча̄хам̣, дассайисса̄мито парам̣.

катаме паччайа̄ти? вуччате – хета̄рамман̣а̄дхипатианантарасаманантарасахаджа̄та- ан̃н̃аман̃н̃аниссайӯпаниссайапуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄севанакаммавипа̄ка̄ха̄риндрийа- джха̄намаггасампайуттавиппайуттааттхинаттхивигата̄вигатавасена чатувӣсативидха̄ хонти.

таттха хетупаччайоти лобхо досо мохо алобхо адосо амохоти име чха дхамма̄ хетупаччайа̄. а̄рамман̣апаччайоти саббалокийалокуттарам̣ йам̣ йам̣ дхаммам̣ а̄раббха йе йе дхамма̄ уппаджджанти читтачетасика̄ дхамма̄, те те дхамма̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ а̄рамман̣апаччайена паччайо.

адхипатипаччайоти еттха сахаджа̄та̄дхипатиа̄рамман̣а̄дхипативасена дувидхо. таттха сахаджа̄та̄дхипати чхандачиттавӣрийавӣмам̣са̄васена чатуббидхо, а̄рамман̣а̄дхипати пана доманассавичикиччхуддхаччакирийа̄бйа̄ката̄кусалавипа̄ке ча анит̣т̣хасамматан̃ча рӯпам̣ т̣хапетва̄ авасесам̣. анантарапаччайоти анантаранируддха̄ читтачетасика̄ дхамма̄. татха̄ саманантарапаччайопи.

сахаджа̄тапаччайоти читтачетасика̄, маха̄бхӯта̄ чева хадайаваттху ча. татха̄ ан̃н̃аман̃н̃апаччайопи. ниссайапаччайоти ваттхурӯпа̄ни чева маха̄бхӯта̄, читтачетасика̄ ча. упаниссайапаччайоти а̄рамман̣а̄нантарапакатӯпаниссайавасена тивидхо. таттха а̄рамман̣ӯпаниссайо а̄рамман̣а̄дхипатийева, анантарӯпаниссайо пана анантарапаччайова, пакатӯпаниссайо пана ка̄йикасукхадуккхаутубходжанасена̄санапуггала̄ саддха̄сӣласутача̄гапан̃н̃а̄ра̄гадосамоха̄дайо ча.

пуреджа̄тапаччайоти ваттха̄рамман̣авасена дувидхо. таттха ваттхупуреджа̄то на̄ма ваттхурӯпа̄ни, а̄рамман̣апуреджа̄то на̄ма паччуппаннарӯпа̄дӣнева. паччха̄джа̄тапаччайоти читтачетасика̄ ча. а̄севанапаччайоти т̣хапетва̄ а̄ваджджанадвайам̣ локийакусала̄кусалакирийа̄бйа̄ката̄ дхамма̄ва.

каммапаччайоти сахаджа̄тана̄наккхан̣икавасена дувидхо. таттха сахаджа̄та̄ локийалокуттара̄ ева, на̄наккхан̣ика̄ пана са̄савакусала̄кусалачетана̄, ана̄савакусалачетана̄ анантарамева аттано випа̄касса паччайо хоти. випа̄капаччайоти випа̄качиттачетасика̄. а̄ха̄рапаччайоти кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рапхассачетана̄вин̃н̃а̄н̣авасена чатуббидхо.

индрийапаччайоти рӯпасаттакаманаджӣвитасукхадуккхасоманассадоманассаупеккха̄саддха̄вӣрийа- сатисама̄дхипан̃н̃а̄анан̃н̃а̄тан̃н̃асса̄мӣтиндрийаан̃н̃индрийаан̃н̃ата̄виндрийа̄нӣти вӣсатиндрийа̄ни, тесу иттхиндрийапурисиндрийа̄ни ваджджетва̄ вӣсатиндрийа̄ни хонти. джха̄напаччайоти витаккавича̄рапӣтисукхачиттекаггата̄васена пан̃чавидхо. маггапаччайоти дит̣т̣хисан̇каппава̄йа̄масатисама̄дхива̄ча̄камманта̄джӣвамиччха̄дит̣т̣хивасена нававидхо.

сампайуттапаччайоти читтачетасика̄ва. виппайуттапаччайоти ваттхупуреджа̄та̄ни чева паччха̄джа̄та̄ читтачетасика̄ ча. аттхипаччайоти джӣвитиндрийакабал̣ӣка̄раа̄ха̄раа̄рамман̣апуреджа̄та̄ни чева ниссайапаччайе вуттадхамма̄пи ча. наттхипаччайоти анантарапаччайова. татха̄ вигатапаччайо ча. авигатапаччайоти аттхипаччайова. евамиме чатувӣсати паччайа̄ на̄ма.

еттха пана катиха̄ка̄рехи рӯпам̣ рӯпасса паччайо хотӣти? йатха̄рахам̣ сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайа̄ха̄риндрийааттхиавигатавасена саттадха̄ паччайо хоти.

рӯпам̣ арӯпасса йатха̄рахам̣ а̄рамман̣а̄дхипатисахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайӯпаниссайапуреджа̄тиндрийавиппа- йуттааттхиавигатавасена ека̄дасахи а̄ка̄рехи паччайо хоти.

рӯпам̣ рӯпа̄рӯпасса̄ти наттхи.

1396. саттадха̄ рӯпам̣ рӯпасса, бхаватека̄дасехи там̣;

паччайо на̄мадхаммасса, миссакасса на кин̃чи ту.

арӯпам̣ арӯпасса йатха̄рахам̣ хета̄рамман̣а̄дхипатианантарасаманантарасахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайӯпаниссайа̄- севанакаммавипа̄ка̄ха̄риндрийаджха̄намаггасампайуттааттхинаттхивигата̄вигата- васена екавӣсатидха̄ паччайо хоти.

арӯпам̣ рӯпасса йатха̄рахам̣ хета̄дхипатисахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайапаччха̄джа̄такаммавипа̄ка̄ха̄риндрийа- джха̄намаггавиппайуттааттхиавигатавасена паннарасадха̄ паччайо хоти.

арӯпам̣ рӯпа̄рӯпасса йатха̄рахам̣ хета̄дхипатисахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайакаммавипа̄ка̄ха̄риндрийаджха̄намагга- аттхиавигатавасена терасадха̄ паччайо хоти.

1397. екавӣсатидха̄ на̄мам̣, паччайо бхавататтано;

типан̃чахи там̣ рӯпасса, убхиннам̣ терасадха̄ пана.

рӯпа̄рӯпам̣ рӯпасса йатха̄рахам̣ сахаджа̄таниссайааттхиавигатавасена чатудха̄ паччайо хоти.

рӯпа̄рӯпам̣ арӯпасса йатха̄рахам̣ сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайиндрийааттхиавигатавасена чхадха̄ паччайо хоти.

рӯпа̄рӯпам̣ рӯпасса̄ти наттхи.

1398. убхопи рӯпадхаммасса, чатудха̄ хонти паччайа̄;

чхаббидха̄ на̄мадхаммасса, миссакасса на кин̃чи ту.

етесу пана паччайесу кати рӯпа̄, кати арӯпа̄, катимиссака̄ти? пуреджа̄тапаччайо еко рӯпадхаммова, хетуанантарасаманантарапаччха̄джа̄та̄севанакаммавипа̄каджха̄намаггасампайуттанаттхи- вигата̄нам̣ васена два̄даса паччайа̄ арӯпадхамма̄ва, сеса̄ пана ека̄даса паччайа̄ рӯпа̄рӯпамиссака̄ти ведитабба̄.

пуна ка̄лавасена хетусахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайапуреджа̄тапаччха̄джа̄тавипа̄ка̄ха̄риндрийаджха̄намагга- сампайуттавиппайуттааттхиавигата̄нам̣ васена паннараса паччайа̄ паччуппанна̄ва хонти. анантарасаманантара̄севананаттхивигатапаччайа̄ атӣта̄ва, каммапаччайо атӣто ва̄ хоти паччуппанно ва̄, а̄рамман̣а̄дхипатиупаниссайапаччайа̄ пана тика̄лика̄ хонти ка̄лавинимутта̄ ча.

1399. паччуппанна̄ва хонтеттха,

паччайа̄ даса пан̃ча ча;

атӣта̄ ева пан̃чеко,

двека̄ликова дассито;

тайо тика̄лика̄ чева,

винимутта̄пи ка̄лато.

саббе паниме чатувӣсати паччайа̄ йатха̄рахам̣ а̄рамман̣ӯпаниссайакаммааттхипаччайа̄нам̣ васена чатӯсу паччайесу сан̇гахам̣ гаччхантӣти ведитабба̄.

ити абхидхамма̄вата̄ре паччайаниддесо на̄ма

чатувӣсатимо париччхедо.

нигаманакатха̄

1400. абхидхамма̄вата̄ройам̣, варо парамагамбхӣро;

иччхата̄ нипун̣ам̣ буддхим̣, бхиккхуна̄ пана сотаббо.

1401. суматимативича̄рабодхано,

вимативимохавина̄сано айам̣;

куматиматимаха̄тамона̄со,

пат̣уматибха̄сакаро мато майа̄.

1402. йато суматина̄ мато на̄мато,

а̄йа̄читасамма̄нато ма̄нато;

тато хи рачито сада̄ тосада̄,

майа̄ хитавибха̄вана̄ бха̄вана̄.

1403. аттхато гантхато ча̄пи, йуттито ча̄пи еттха ча;

айуттам̣ ва̄ вируддхам̣ ва̄, йади диссати кин̃чипи.

1404. пубба̄парам̣ вилокетва̄, вича̄ретва̄ пунаппунам̣;

дхӣмата̄ сан̇гахетаббам̣, гахетаббам̣ на досато.

1405. тивидха̄ бйаппатха̄нан̃хи, гатийо дуббидха̄пи че;

тасма̄ упапариккхитва̄, ведитаббам̣ вибха̄вина̄.

1406. ника̄йантараладдхӣхи, асаммиссо ана̄куло;

маха̄виха̄рава̄сӣнам̣, ва̄чана̄магганиссито.

1407. мадхураккхарасам̣йутто, аттхо йасма̄ пака̄сито;

тасма̄ хитаттхака̄мена, ка̄таббо еттха а̄даро.

1408. саддхаммат̣т̣хитика̄мена, каронтена ча йам̣ майа̄;

пун̃н̃амадхигатам̣ тена, сукхам̣ паппонту па̄н̣ино.

1409. антара̄йам̣ вина̄ ча̄йам̣, йатха̄сиддхимупа̄гато;

татха̄ калйа̄н̣асан̇каппа̄, сиддхим̣ гаччханту па̄н̣инам̣.

1410. нарана̄риган̣а̄кин̣н̣е, асам̣кин̣н̣акула̄куле;

пхӣте саббан̇гасампанне, супасаннаситодаке.

1411. на̄на̄ратанасампун̣н̣е, вивидха̄пан̣асан̇кат̣е;

ка̄верапат̣т̣ане рамме, на̄на̄ра̄мопасобхите.

1412. кела̄сасикхара̄ка̄рапа̄са̄дапат̣иман̣д̣ите;

ка̄рите кан̣хада̄сена, дассанӣйе манораме.

1413. виха̄ре вивидха̄ка̄рача̄рупа̄ка̄рагопуре;

таттха па̄чӣнапа̄са̄де, майа̄ нивасата̄ сада̄.

1414. асаллекхамаса̄кхалйе, сӣла̄дигун̣асобхина̄;

айам̣ суматина̄ са̄дху, йа̄читена като сата̄.

1415. дева̄ ка̄лена вассанту, вассам̣ вассавала̄хака̄;

па̄лайанту махӣпа̄ла̄, дхаммато сакалам̣ махим̣.

1416. йа̄ва тит̣т̣хати локасмим̣, химава̄ паббатуттамо;

та̄ва тит̣т̣хату саддхаммо, дхаммара̄джасса саттхуноти.

урагапуранивасанена а̄чарийена бхадантабуддхадаттена сӣла̄ча̄расампаннена като абхидхамма̄вата̄ро на̄ма̄йам̣.

абхидхамма̄вата̄ро нит̣т̣хито.

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

на̄марӯпапариччхедо

гантха̄рамбхакатха̄

1. самма̄ самма̄бхисамбуддхам̣, дхаммам̣ дхаммаппака̄санам̣;

сам̣гхам̣ сам̣гхуттамам̣ локе, вандитва̄ вандана̄рахам̣.

2. на̄марӯпапариччхедам̣, паваккха̄ми сама̄сато;

маха̄виха̄рава̄сӣнам̣, ван̣н̣ана̄найанисситам̣.