16. вӣсатинипа̄то

1. адхимуттаттхерага̄тха̄

705. ‘‘йан̃н̃аттхам̣ ва̄ дханаттхам̣ ва̄, йе хана̄ма майам̣ пуре;

авасесам̣ [авасе там̣ (сӣ. ат̣т̣ха. мӯлапа̄т̣хо), авасеса̄нам̣ (ат̣т̣ха.?)] бхайам̣ хоти, ведханти вилапанти ча.

706. ‘‘тасса те наттхи бхӣтаттам̣, бхиййо ван̣н̣о пасӣдати;

касма̄ на паридевеси, еварӯпе махаббхайе.

707. ‘‘наттхи четасикам̣ дуккхам̣, анапеккхасса га̄ман̣и;

атикканта̄ бхайа̄ саббе, кхӣн̣асам̣йоджанасса ве.

708. ‘‘кхӣн̣а̄йа бхаванеттийа̄, дит̣т̣хе дхамме йатха̄татхе;

на бхайам̣ маран̣е хоти, бха̄раниккхепане йатха̄.

709. ‘‘сучин̣н̣ам̣ брахмачарийам̣ ме, магго ча̄пи субха̄вито;

маран̣е ме бхайам̣ наттхи, рога̄намива сан̇кхайе.

710. ‘‘сучин̣н̣ам̣ брахмачарийам̣ ме, магго ча̄пи субха̄вито;

нирасса̄да̄ бхава̄ дит̣т̣ха̄, висам̣ питва̄ва [пӣтва̄ва (сӣ.)] чхад̣д̣итам̣.

711. ‘‘па̄рагӯ анупа̄да̄но, катакиччо ана̄саво;

тут̣т̣хо а̄йуккхайа̄ хоти, мутто а̄гха̄тана̄ йатха̄.

712. ‘‘уттамам̣ дхамматам̣ патто, саббалоке анаттхико;

а̄дитта̄ва гхара̄ мутто, маран̣асмим̣ на сочати.

713. ‘‘йадаттхи сан̇гатам̣ кин̃чи, бхаво ва̄ йаттха лаббхати;

саббам̣ аниссарам̣ етам̣, ити вуттам̣ махесина̄.

714. ‘‘йо там̣ татха̄ паджа̄на̄ти, йатха̄ буддхена деситам̣;

на ган̣ха̄ти бхавам̣ кин̃чи, сутаттам̣ва айогул̣ам̣.

715. ‘‘на ме хоти ‘ахоси’нти, ‘бхависса’нти на хоти ме;

сан̇кха̄ра̄ вигамиссанти, таттха ка̄ паридевана̄.

716. ‘‘суддхам̣ дхаммасамуппа̄дам̣, суддхам̣ сан̇кха̄расантатим̣;

пассантасса йатха̄бхӯтам̣, на бхайам̣ хоти га̄ман̣и.

717. ‘‘тин̣акат̣т̣хасамам̣ локам̣, йада̄ пан̃н̃а̄йа пассати;

маматтам̣ со асам̣виндам̣, ‘наттхи ме’ти на сочати.

718. ‘‘уккан̣т̣ха̄ми сарӣрена, бхавенамхи анаттхико;

сойам̣ бхиджджиссати ка̄йо, ан̃н̃о ча на бхависсати.

719. ‘‘йам̣ во киччам̣ сарӣрена, там̣ каротха йадиччхатха;

на ме таппаччайа̄ таттха, досо пеман̃ча хехити’’.

720. тасса там̣ вачанам̣ сутва̄, аббхутам̣ ломахам̣санам̣;

саттха̄ни никкхипитва̄на, ма̄н̣ава̄ етадабравум̣.

721. ‘‘ким̣ бхаданте каритва̄на, ко ва̄ а̄чарийо тава;

касса са̄санама̄гамма, лаббхате там̣ асоката̄’’.

722. ‘‘саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ, джино а̄чарийо мама;

маха̄ка̄рун̣ико саттха̄, саббалокатикиччхако.

723. ‘‘тена̄йам̣ десито дхаммо, кхайага̄мӣ ануттаро;

тасса са̄санама̄гамма, лаббхате там̣ асоката̄’’.

724. сутва̄на чора̄ исино субха̄ситам̣, никкхиппа саттха̄ни ча а̄вудха̄ни ча;

тамха̄ ча камма̄ вирамим̣су еке, еке ча паббаджджамарочайим̣су.

725. те паббаджитва̄ сугатасса са̄сане, бха̄ветва боджджхан̇габала̄ни пан̣д̣ита̄;

удаггачитта̄ сумана̄ катиндрийа̄, пхусим̣су нибба̄нападам̣ асан̇кхатанти.

…адхимутто тхеро….

2. па̄ра̄парийаттхерага̄тха̄

726. ‘‘саман̣асса аху чинта̄, па̄ра̄парийасса бхиккхуно;

екакасса нисиннасса, павивиттасса джха̄йино.

727. ‘‘кима̄нупуббам̣ пурисо, ким̣ ватам̣ ким̣ сама̄ча̄рам̣;

аттано киччака̄рӣсса, на ча кан̃чи вихет̣хайе.

728. ‘‘индрийа̄ни манусса̄нам̣, хита̄йа ахита̄йа ча;

араккхита̄ни ахита̄йа, раккхита̄ни хита̄йа ча.

729. ‘‘индрийа̄нева са̄раккхам̣, индрийа̄ни ча гопайам̣;

аттано киччака̄рӣсса, на ча кан̃чи вихет̣хайе.

730. ‘‘чаккхундрийам̣ че рӯпесу, гаччхантам̣ анива̄райам̣;

ана̄дӣнавадасса̄вӣ, со дуккха̄ на хи муччати.

731. ‘‘сотиндрийам̣ че саддесу, гаччхантам̣ анива̄райам̣;

ана̄дӣнавадасса̄вӣ, со дуккха̄ на хи муччати.

732. ‘‘аниссаран̣адасса̄вӣ, гандхе че пат̣исевати;

на со муччати дуккхамха̄, гандхесу адхимуччхито.

733. ‘‘амбилам̣ мадхурагган̃ча, титтакаггамануссарам̣;

расатан̣ха̄йа гадхито, хадайам̣ на̄вабуджджхати.

734. ‘‘субха̄нйаппат̣икӯла̄ни, пхот̣т̣хабба̄ни ануссарам̣;

ратто ра̄га̄дхикаран̣ам̣, вивидхам̣ виндате дукхам̣.

735. ‘‘манам̣ четехи дхаммехи, йо на саккоти раккхитум̣;

тато нам̣ дуккхаманвети, саббехетехи пан̃чахи.

736. ‘‘пуббалохитасампун̣н̣ам̣, бахусса кун̣апасса ча;

наравӣракатам̣ ваггум̣, самуггамива читтитам̣.

737. ‘‘кат̣укам̣ мадхурасса̄дам̣, пийанибандханам̣ дукхам̣;

кхурам̣ва мадхуна̄ литтам̣, уллихам̣ на̄вабуджджхати.

738. ‘‘иттхирӯпе иттхисаре, пхот̣т̣хаббепи ча иттхийа̄;

иттхигандхесу са̄ратто, вивидхам̣ виндате дукхам̣.

739. ‘‘иттхисота̄ни сабба̄ни, санданти пан̃ча пан̃часу;

тесама̄варан̣ам̣ ка̄тум̣, йо саккоти вӣрийава̄.

740. ‘‘со аттхава̄ со дхаммат̣т̣хо, со даккхо со вичаккхан̣о;

кареййа рамама̄нопи, киччам̣ дхамматтхасам̣хитам̣.

741. ‘‘атхо сӣдати сан̃н̃уттам̣, вадждже киччам̣ нираттхакам̣;

‘на там̣ кичча’нти ман̃н̃итва̄, аппаматто вичаккхан̣о.

742. ‘‘йан̃ча аттхена сан̃н̃уттам̣, йа̄ ча дхаммагата̄ рати;

там̣ сама̄да̄йа ваттетха, са̄ хи ве уттама̄ рати.

743. ‘‘учча̄вачехупа̄йехи, паресамабхиджигӣсати;

хантва̄ вадхитва̄ атха сочайитва̄, а̄лопати са̄хаса̄ йо паресам̣.

744. ‘‘таччханто а̄н̣ийа̄ а̄н̣им̣, ниханти балава̄ йатха̄;

индрийа̄ниндрийехева, ниханти кусало татха̄.

745. ‘‘саддхам̣ вӣрийам̣ сама̄дхин̃ча, сатипан̃н̃ан̃ча бха̄вайам̣;

пан̃ча пан̃чахи хантва̄на, анӣгхо йа̄ти бра̄хман̣о.

746. ‘‘со аттхава̄ со дхаммат̣т̣хо, катва̄ ва̄кйа̄нуса̄саним̣;

саббена саббам̣ буддхасса, со наро сукхамедхатӣ’’ти.

…па̄ра̄парийо тхеро….

3. телака̄ниттхерага̄тха̄

747. ‘‘чирараттам̣ вата̄та̄пӣ, дхаммам̣ анувичинтайам̣;

самам̣ читтасса на̄латтхам̣, пуччхам̣ саман̣абра̄хман̣е.

748. ‘‘‘ко со па̄ран̇гато локе, ко патто аматогадхам̣;

касса дхаммам̣ пат̣иччха̄ми, параматтхавиджа̄нанам̣’.

749. ‘‘антован̇кагато а̄си, маччхова гхасама̄мисам̣;

баддхо махиндапа̄сена, вепачитйасуро йатха̄.

750. ‘‘ан̃чха̄ми нам̣ на мун̃ча̄ми, асма̄ сокапариддава̄;

ко ме бандхам̣ мун̃чам̣ локе, самбодхим̣ ведайиссати.

751. ‘‘саман̣ам̣ бра̄хман̣ам̣ ва̄ кам̣, а̄дисантам̣ пабхан̇гунам̣.

касса дхаммам̣ пат̣иччха̄ми, джара̄маччупава̄ханам̣.

752. ‘‘вичикиччха̄кан̇кха̄гантхитам̣, са̄рамбхабаласан̃н̃утам̣;

кодхаппаттаманаттхаддхам̣, абхиджаппаппада̄ран̣ам̣.

753. ‘‘тан̣ха̄дханусамут̣т̣ха̄нам̣, две ча паннараса̄йутам̣ [дведха̄паннараса̄йутам̣ (?)];

пасса орасикам̣ ба̄л̣хам̣, бхетва̄на йади [йада (сӣ. ат̣т̣ха.) хади (?) ‘‘хадайе’’ти там̣сам̣ван̣н̣ана̄] тит̣т̣хати.

754. ‘‘анудит̣т̣хӣнам̣ аппаха̄нам̣, сан̇каппапаратеджитам̣;

тена виддхо паведха̄ми, паттам̣ва ма̄лутеритам̣.

755. ‘‘аджджхаттам̣ ме самут̣т̣ха̄йа, кхиппам̣ паччати ма̄макам̣;

чхапхасса̄йатанӣ ка̄йо, йаттха сарати саббада̄.

756. ‘‘там̣ на пасса̄ми текиччхам̣, йо метам̣ салламуддхаре;

на̄на̄раджджена саттхена [на̄раггена на саттхена (?)], на̄н̃н̃ена вичикиччхитам̣.

757. ‘‘ко ме асаттхо аван̣о, салламаббхантарапассайам̣;

ахим̣сам̣ саббагатта̄ни, саллам̣ ме уддхариссати.

758. ‘‘дхаммаппати хи со сет̣т̣хо, висадосаппава̄хако;

гамбхӣре патитасса ме, тхалам̣ па̄н̣ин̃ча дассайе.

759. ‘‘рахадехамасми ога̄л̣хо, аха̄рийараджаматтике;

ма̄йа̄усӯйаса̄рамбха, тхинамиддхамапаттхат̣е.

760. ‘‘уддхаччамегхатханитам̣, сам̣йоджанавала̄хакам̣;

ва̄ха̄ ваханти куддит̣т̣хим̣ [дуддит̣т̣хим̣ (сӣ. дха. па. 339)], сан̇каппа̄ ра̄ганиссита̄.

761. ‘‘саванти саббадхи сота̄, лата̄ уббхиджджа тит̣т̣хати;

те соте ко нива̄реййа, там̣ латам̣ ко хи чхеччхати.

762. ‘‘велам̣ каротха бхадданте, сота̄нам̣ саннива̄ран̣ам̣;

ма̄ те маномайо сото, руккхам̣ва сахаса̄ луве.

763. ‘‘евам̣ ме бхайаджа̄тасса, апа̄ра̄ па̄рамесато;

та̄н̣о пан̃н̃а̄вудхо саттха̄, исисан̇гханисевито.

764. ‘‘сопа̄н̣ам̣ сугатам̣ суддхам̣, дхаммаса̄рамайам̣ дал̣хам̣;

па̄да̄си вуйхама̄насса, ‘ма̄ бха̄йӣ’ти ча мабрави.

765. ‘‘сатипат̣т̣ха̄напа̄са̄дам̣, а̄руйха паччавеккхисам̣;

йам̣ там̣ пуббе аман̃н̃иссам̣, сакка̄йа̄бхиратам̣ паджам̣.

766. ‘‘йада̄ ча маггамаддаккхим̣, на̄ва̄йа абхирӯханам̣;

анадхит̣т̣ха̄йа атта̄нам̣, титтхамаддаккхимуттамам̣.

767. ‘‘саллам̣ аттасамут̣т̣ха̄нам̣, бхаванеттиппабха̄витам̣;

етесам̣ аппаватта̄йа [аппаваттийа̄ (?)], десеси маггамуттамам̣.

768. ‘‘дӣгхаратта̄нусайитам̣, чирараттамадхит̣т̣хитам̣;

буддхо мепа̄нудӣ гантхам̣, висадосаппава̄хано’’ти.

…телака̄ни тхеро….

4. рат̣т̣хапа̄латтхерага̄тха̄

769. [ма. ни. 2.302] ‘‘пасса читтакатам̣ бимбам̣, арука̄йам̣ самусситам̣;

а̄турам̣ бахусан̇каппам̣, йасса наттхи дхувам̣ т̣хити.

770. ‘‘пасса читтакатам̣ рӯпам̣, ман̣ина̄ кун̣д̣алена ча;

ат̣т̣хим̣ тачена онаддхам̣, саха ваттхехи собхати.

771. ‘‘алаттакаката̄ па̄да̄, мукхам̣ чун̣н̣акамаккхитам̣;

алам̣ ба̄ласса моха̄йа, но ча па̄рагавесино.

772. ‘‘ат̣т̣хападаката̄ кеса̄, нетта̄ ан̃джанамаккхита̄;

алам̣ ба̄ласса моха̄йа, но ча па̄рагавесино.

773. ‘‘ан̃джанӣва нава̄ читта̄, пӯтика̄йо алан̇като;

алам̣ ба̄ласса моха̄йа, но ча па̄рагавесино.

774. ‘‘одахи мигаво па̄сам̣, на̄сада̄ ва̄гурам̣ миго;

бхутва̄ нива̄пам̣ гаччха̄ма, канданте мигабандхаке.

775. ‘‘чхинно па̄со мигавасса, на̄сада̄ ва̄гурам̣ миго;

бхутва̄ нива̄пам̣ гаччха̄ма, сочанте мигалуддаке.