16. вӣсатинипа̄то
1. адхимуттаттхерага̄тха̄
705. ‘‘йан̃н̃аттхам̣ ва̄ дханаттхам̣ ва̄, йе хана̄ма майам̣ пуре;
авасесам̣ [авасе там̣ (сӣ. ат̣т̣ха. мӯлапа̄т̣хо), авасеса̄нам̣ (ат̣т̣ха.?)] бхайам̣ хоти, ведханти вилапанти ча.
706. ‘‘тасса те наттхи бхӣтаттам̣, бхиййо ван̣н̣о пасӣдати;
касма̄ на паридевеси, еварӯпе махаббхайе.
707. ‘‘наттхи четасикам̣ дуккхам̣, анапеккхасса га̄ман̣и;
атикканта̄ бхайа̄ саббе, кхӣн̣асам̣йоджанасса ве.
708. ‘‘кхӣн̣а̄йа бхаванеттийа̄, дит̣т̣хе дхамме йатха̄татхе;
на бхайам̣ маран̣е хоти, бха̄раниккхепане йатха̄.
709. ‘‘сучин̣н̣ам̣ брахмачарийам̣ ме, магго ча̄пи субха̄вито;
маран̣е ме бхайам̣ наттхи, рога̄намива сан̇кхайе.
710. ‘‘сучин̣н̣ам̣ брахмачарийам̣ ме, магго ча̄пи субха̄вито;
нирасса̄да̄ бхава̄ дит̣т̣ха̄, висам̣ питва̄ва [пӣтва̄ва (сӣ.)] чхад̣д̣итам̣.
711. ‘‘па̄рагӯ анупа̄да̄но, катакиччо ана̄саво;
тут̣т̣хо а̄йуккхайа̄ хоти, мутто а̄гха̄тана̄ йатха̄.
712. ‘‘уттамам̣ дхамматам̣ патто, саббалоке анаттхико;
а̄дитта̄ва гхара̄ мутто, маран̣асмим̣ на сочати.
713. ‘‘йадаттхи сан̇гатам̣ кин̃чи, бхаво ва̄ йаттха лаббхати;
саббам̣ аниссарам̣ етам̣, ити вуттам̣ махесина̄.
714. ‘‘йо там̣ татха̄ паджа̄на̄ти, йатха̄ буддхена деситам̣;
на ган̣ха̄ти бхавам̣ кин̃чи, сутаттам̣ва айогул̣ам̣.
715. ‘‘на ме хоти ‘ахоси’нти, ‘бхависса’нти на хоти ме;
сан̇кха̄ра̄ вигамиссанти, таттха ка̄ паридевана̄.
716. ‘‘суддхам̣ дхаммасамуппа̄дам̣, суддхам̣ сан̇кха̄расантатим̣;
пассантасса йатха̄бхӯтам̣, на бхайам̣ хоти га̄ман̣и.
717. ‘‘тин̣акат̣т̣хасамам̣ локам̣, йада̄ пан̃н̃а̄йа пассати;
маматтам̣ со асам̣виндам̣, ‘наттхи ме’ти на сочати.
718. ‘‘уккан̣т̣ха̄ми сарӣрена, бхавенамхи анаттхико;
сойам̣ бхиджджиссати ка̄йо, ан̃н̃о ча на бхависсати.
719. ‘‘йам̣ во киччам̣ сарӣрена, там̣ каротха йадиччхатха;
на ме таппаччайа̄ таттха, досо пеман̃ча хехити’’.
720. тасса там̣ вачанам̣ сутва̄, аббхутам̣ ломахам̣санам̣;
саттха̄ни никкхипитва̄на, ма̄н̣ава̄ етадабравум̣.
721. ‘‘ким̣ бхаданте каритва̄на, ко ва̄ а̄чарийо тава;
касса са̄санама̄гамма, лаббхате там̣ асоката̄’’.
722. ‘‘саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ, джино а̄чарийо мама;
маха̄ка̄рун̣ико саттха̄, саббалокатикиччхако.
723. ‘‘тена̄йам̣ десито дхаммо, кхайага̄мӣ ануттаро;
тасса са̄санама̄гамма, лаббхате там̣ асоката̄’’.
724. сутва̄на чора̄ исино субха̄ситам̣, никкхиппа саттха̄ни ча а̄вудха̄ни ча;
тамха̄ ча камма̄ вирамим̣су еке, еке ча паббаджджамарочайим̣су.
725. те паббаджитва̄ сугатасса са̄сане, бха̄ветва боджджхан̇габала̄ни пан̣д̣ита̄;
удаггачитта̄ сумана̄ катиндрийа̄, пхусим̣су нибба̄нападам̣ асан̇кхатанти.
…адхимутто тхеро….
2. па̄ра̄парийаттхерага̄тха̄
726. ‘‘саман̣асса аху чинта̄, па̄ра̄парийасса бхиккхуно;
екакасса нисиннасса, павивиттасса джха̄йино.
727. ‘‘кима̄нупуббам̣ пурисо, ким̣ ватам̣ ким̣ сама̄ча̄рам̣;
аттано киччака̄рӣсса, на ча кан̃чи вихет̣хайе.
728. ‘‘индрийа̄ни манусса̄нам̣, хита̄йа ахита̄йа ча;
араккхита̄ни ахита̄йа, раккхита̄ни хита̄йа ча.
729. ‘‘индрийа̄нева са̄раккхам̣, индрийа̄ни ча гопайам̣;
аттано киччака̄рӣсса, на ча кан̃чи вихет̣хайе.
730. ‘‘чаккхундрийам̣ че рӯпесу, гаччхантам̣ анива̄райам̣;
ана̄дӣнавадасса̄вӣ, со дуккха̄ на хи муччати.
731. ‘‘сотиндрийам̣ че саддесу, гаччхантам̣ анива̄райам̣;
ана̄дӣнавадасса̄вӣ, со дуккха̄ на хи муччати.
732. ‘‘аниссаран̣адасса̄вӣ, гандхе че пат̣исевати;
на со муччати дуккхамха̄, гандхесу адхимуччхито.
733. ‘‘амбилам̣ мадхурагган̃ча, титтакаггамануссарам̣;
расатан̣ха̄йа гадхито, хадайам̣ на̄вабуджджхати.
734. ‘‘субха̄нйаппат̣икӯла̄ни, пхот̣т̣хабба̄ни ануссарам̣;
ратто ра̄га̄дхикаран̣ам̣, вивидхам̣ виндате дукхам̣.
735. ‘‘манам̣ четехи дхаммехи, йо на саккоти раккхитум̣;
тато нам̣ дуккхаманвети, саббехетехи пан̃чахи.
736. ‘‘пуббалохитасампун̣н̣ам̣, бахусса кун̣апасса ча;
наравӣракатам̣ ваггум̣, самуггамива читтитам̣.
737. ‘‘кат̣укам̣ мадхурасса̄дам̣, пийанибандханам̣ дукхам̣;
кхурам̣ва мадхуна̄ литтам̣, уллихам̣ на̄вабуджджхати.
738. ‘‘иттхирӯпе иттхисаре, пхот̣т̣хаббепи ча иттхийа̄;
иттхигандхесу са̄ратто, вивидхам̣ виндате дукхам̣.
739. ‘‘иттхисота̄ни сабба̄ни, санданти пан̃ча пан̃часу;
тесама̄варан̣ам̣ ка̄тум̣, йо саккоти вӣрийава̄.
740. ‘‘со аттхава̄ со дхаммат̣т̣хо, со даккхо со вичаккхан̣о;
кареййа рамама̄нопи, киччам̣ дхамматтхасам̣хитам̣.
741. ‘‘атхо сӣдати сан̃н̃уттам̣, вадждже киччам̣ нираттхакам̣;
‘на там̣ кичча’нти ман̃н̃итва̄, аппаматто вичаккхан̣о.
742. ‘‘йан̃ча аттхена сан̃н̃уттам̣, йа̄ ча дхаммагата̄ рати;
там̣ сама̄да̄йа ваттетха, са̄ хи ве уттама̄ рати.
743. ‘‘учча̄вачехупа̄йехи, паресамабхиджигӣсати;
хантва̄ вадхитва̄ атха сочайитва̄, а̄лопати са̄хаса̄ йо паресам̣.
744. ‘‘таччханто а̄н̣ийа̄ а̄н̣им̣, ниханти балава̄ йатха̄;
индрийа̄ниндрийехева, ниханти кусало татха̄.
745. ‘‘саддхам̣ вӣрийам̣ сама̄дхин̃ча, сатипан̃н̃ан̃ча бха̄вайам̣;
пан̃ча пан̃чахи хантва̄на, анӣгхо йа̄ти бра̄хман̣о.
746. ‘‘со аттхава̄ со дхаммат̣т̣хо, катва̄ ва̄кйа̄нуса̄саним̣;
саббена саббам̣ буддхасса, со наро сукхамедхатӣ’’ти.
…па̄ра̄парийо тхеро….
3. телака̄ниттхерага̄тха̄
747. ‘‘чирараттам̣ вата̄та̄пӣ, дхаммам̣ анувичинтайам̣;
самам̣ читтасса на̄латтхам̣, пуччхам̣ саман̣абра̄хман̣е.
748. ‘‘‘ко со па̄ран̇гато локе, ко патто аматогадхам̣;
касса дхаммам̣ пат̣иччха̄ми, параматтхавиджа̄нанам̣’.
749. ‘‘антован̇кагато а̄си, маччхова гхасама̄мисам̣;
баддхо махиндапа̄сена, вепачитйасуро йатха̄.
750. ‘‘ан̃чха̄ми нам̣ на мун̃ча̄ми, асма̄ сокапариддава̄;
ко ме бандхам̣ мун̃чам̣ локе, самбодхим̣ ведайиссати.
751. ‘‘саман̣ам̣ бра̄хман̣ам̣ ва̄ кам̣, а̄дисантам̣ пабхан̇гунам̣.
касса дхаммам̣ пат̣иччха̄ми, джара̄маччупава̄ханам̣.
752. ‘‘вичикиччха̄кан̇кха̄гантхитам̣, са̄рамбхабаласан̃н̃утам̣;
кодхаппаттаманаттхаддхам̣, абхиджаппаппада̄ран̣ам̣.
753. ‘‘тан̣ха̄дханусамут̣т̣ха̄нам̣, две ча паннараса̄йутам̣ [дведха̄паннараса̄йутам̣ (?)];
пасса орасикам̣ ба̄л̣хам̣, бхетва̄на йади [йада (сӣ. ат̣т̣ха.) хади (?) ‘‘хадайе’’ти там̣сам̣ван̣н̣ана̄] тит̣т̣хати.
754. ‘‘анудит̣т̣хӣнам̣ аппаха̄нам̣, сан̇каппапаратеджитам̣;
тена виддхо паведха̄ми, паттам̣ва ма̄лутеритам̣.
755. ‘‘аджджхаттам̣ ме самут̣т̣ха̄йа, кхиппам̣ паччати ма̄макам̣;
чхапхасса̄йатанӣ ка̄йо, йаттха сарати саббада̄.
756. ‘‘там̣ на пасса̄ми текиччхам̣, йо метам̣ салламуддхаре;
на̄на̄раджджена саттхена [на̄раггена на саттхена (?)], на̄н̃н̃ена вичикиччхитам̣.
757. ‘‘ко ме асаттхо аван̣о, салламаббхантарапассайам̣;
ахим̣сам̣ саббагатта̄ни, саллам̣ ме уддхариссати.
758. ‘‘дхаммаппати хи со сет̣т̣хо, висадосаппава̄хако;
гамбхӣре патитасса ме, тхалам̣ па̄н̣ин̃ча дассайе.
759. ‘‘рахадехамасми ога̄л̣хо, аха̄рийараджаматтике;
ма̄йа̄усӯйаса̄рамбха, тхинамиддхамапаттхат̣е.
760. ‘‘уддхаччамегхатханитам̣, сам̣йоджанавала̄хакам̣;
ва̄ха̄ ваханти куддит̣т̣хим̣ [дуддит̣т̣хим̣ (сӣ. дха. па. 339)], сан̇каппа̄ ра̄ганиссита̄.
761. ‘‘саванти саббадхи сота̄, лата̄ уббхиджджа тит̣т̣хати;
те соте ко нива̄реййа, там̣ латам̣ ко хи чхеччхати.
762. ‘‘велам̣ каротха бхадданте, сота̄нам̣ саннива̄ран̣ам̣;
ма̄ те маномайо сото, руккхам̣ва сахаса̄ луве.
763. ‘‘евам̣ ме бхайаджа̄тасса, апа̄ра̄ па̄рамесато;
та̄н̣о пан̃н̃а̄вудхо саттха̄, исисан̇гханисевито.
764. ‘‘сопа̄н̣ам̣ сугатам̣ суддхам̣, дхаммаса̄рамайам̣ дал̣хам̣;
па̄да̄си вуйхама̄насса, ‘ма̄ бха̄йӣ’ти ча мабрави.
765. ‘‘сатипат̣т̣ха̄напа̄са̄дам̣, а̄руйха паччавеккхисам̣;
йам̣ там̣ пуббе аман̃н̃иссам̣, сакка̄йа̄бхиратам̣ паджам̣.
766. ‘‘йада̄ ча маггамаддаккхим̣, на̄ва̄йа абхирӯханам̣;
анадхит̣т̣ха̄йа атта̄нам̣, титтхамаддаккхимуттамам̣.
767. ‘‘саллам̣ аттасамут̣т̣ха̄нам̣, бхаванеттиппабха̄витам̣;
етесам̣ аппаватта̄йа [аппаваттийа̄ (?)], десеси маггамуттамам̣.
768. ‘‘дӣгхаратта̄нусайитам̣, чирараттамадхит̣т̣хитам̣;
буддхо мепа̄нудӣ гантхам̣, висадосаппава̄хано’’ти.
…телака̄ни тхеро….
4. рат̣т̣хапа̄латтхерага̄тха̄
769. [ма. ни. 2.302] ‘‘пасса читтакатам̣ бимбам̣, арука̄йам̣ самусситам̣;
а̄турам̣ бахусан̇каппам̣, йасса наттхи дхувам̣ т̣хити.
770. ‘‘пасса читтакатам̣ рӯпам̣, ман̣ина̄ кун̣д̣алена ча;
ат̣т̣хим̣ тачена онаддхам̣, саха ваттхехи собхати.
771. ‘‘алаттакаката̄ па̄да̄, мукхам̣ чун̣н̣акамаккхитам̣;
алам̣ ба̄ласса моха̄йа, но ча па̄рагавесино.
772. ‘‘ат̣т̣хападаката̄ кеса̄, нетта̄ ан̃джанамаккхита̄;
алам̣ ба̄ласса моха̄йа, но ча па̄рагавесино.
773. ‘‘ан̃джанӣва нава̄ читта̄, пӯтика̄йо алан̇като;
алам̣ ба̄ласса моха̄йа, но ча па̄рагавесино.
774. ‘‘одахи мигаво па̄сам̣, на̄сада̄ ва̄гурам̣ миго;
бхутва̄ нива̄пам̣ гаччха̄ма, канданте мигабандхаке.
775. ‘‘чхинно па̄со мигавасса, на̄сада̄ ва̄гурам̣ миго;
бхутва̄ нива̄пам̣ гаччха̄ма, сочанте мигалуддаке.