5. па̄ра̄йанавагго

ваттхуга̄тха̄

982. косала̄нам̣ пура̄ рамма̄, агама̄ даккхин̣а̄патхам̣;

а̄кин̃чан̃н̃ам̣ паттхайа̄но, бра̄хман̣о мантапа̄рагӯ.

983. со ассакасса висайе, ал̣акасса [мул̣акасса (сйа̄.), мӯл̣хакасса (ка.), мал̣акасса (ниддеса)] сама̄сане;

васи годха̄варӣкӯле, ун̃чхена ча пхалена ча.

984. тассева упанисса̄йа, га̄мо ча випуло аху;

тато джа̄тена а̄йена, маха̄йан̃н̃амакаппайи.

985. маха̄йан̃н̃ам̣ йаджитва̄на, пуна па̄виси ассамам̣;

тасмим̣ пат̣ипавит̣т̣хамхи, ан̃н̃о а̄ган̃чхи бра̄хман̣о.

986. уггхат̣т̣апа̄до тасито [тассито (ка.)], пан̇каданто раджассиро;

со ча нам̣ упасан̇камма, сата̄ни пан̃ча йа̄чати.

987. таменам̣ ба̄варӣ дисва̄, а̄санена нимантайи;

сукхан̃ча кусалам̣ пуччхи, идам̣ вачанамабрави.

988. ‘‘йам̣ кхо мама деййадхаммам̣, саббам̣ висаджджитам̣ майа̄;

ануджа̄на̄хи ме брахме, наттхи пан̃часата̄ни ме’’.

989. ‘‘саче ме йа̄чама̄насса, бхавам̣ на̄нупадассати;

саттаме дивасе туйхам̣, муддха̄ пхалату саттадха̄’’.

990. абхисан̇кхаритва̄ кухако, бхеравам̣ со акиттайи;

тасса там̣ вачанам̣ сутва̄, ба̄варӣ дуккхито аху.

991. уссуссати ана̄ха̄ро, сокасалласамаппито;

атхопи евам̣ читтасса, джха̄не на раматӣ мано.

992. утрастам̣ дуккхитам̣ дисва̄, девата̄ аттхака̄минӣ;

ба̄варим̣ упасан̇камма, идам̣ вачанамабрави.

993. ‘‘на со муддхам̣ паджа̄на̄ти, кухако со дханаттхико;

муддхани муддхапа̄те ва̄, н̃а̄н̣ам̣ тасса на виджджати’’.

994. ‘‘бхотӣ чарахи джа̄на̄си, там̣ ме аккха̄хи пуччхита̄;

муддхам̣ муддха̄дхипа̄тан̃ча, там̣ сун̣ома вачо тава’’.

995. ‘‘ахампетам̣ на джа̄на̄ми, н̃а̄н̣аметтха на виджджати;

муддхани муддха̄дхипа̄те ча, джина̄нам̣ хеттха [муддхам̣ муддха̄дхипа̄то ча, джина̄нам̣ хета (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дассанам̣’’.

996. ‘‘атха ко чарахи джа̄на̄ти, асмим̣ патхавиман̣д̣але [путхавиман̣д̣але (сӣ. пӣ.)];

муддхам̣ муддха̄дхипа̄тан̃ча, там̣ ме аккха̄хи девате’’.

997. ‘‘пура̄ капилаваттхумха̄, никкханто локана̄йако;

апаччо окка̄кара̄джасса, сакйапутто пабхан̇каро.

998. ‘‘со хи бра̄хман̣а самбуддхо, саббадхамма̄на па̄рагӯ;

сабба̄бхин̃н̃а̄балаппатто, саббадхаммесу чаккхума̄;

саббакаммаккхайам̣ патто, вимутто упадхиккхайе.

999. ‘‘буддхо со бхагава̄ локе, дхаммам̣ десети чаккхума̄;

там̣ твам̣ гантва̄на пуччхассу, со те там̣ бйа̄кариссати’’.

1000. самбуддхоти вачо сутва̄, удагго ба̄варӣ аху;

сокасса тануко а̄си, пӣтин̃ча випулам̣ лабхи.

1001. со ба̄варӣ аттамано удагго, там̣ деватам̣ пуччхати ведаджа̄то;

‘‘катамамхи га̄ме нигамамхи ва̄ пана, катамамхи ва̄ джанападе локана̄тхо;

йаттха гантва̄на пассему [гантва̄ намассему (сӣ. сйа̄. пӣ.)], самбуддхам̣ двипадуттамам̣’’ [двипадуттамам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)],.

1002. ‘‘са̄ваттхийам̣ косаламандире джино, пахӯтапан̃н̃о варабхӯримедхасо;

со сакйапутто видхуро ана̄саво, муддха̄дхипа̄тасса видӯ нара̄сабхо’’.

1003. тато а̄мантайӣ сиссе, бра̄хман̣е мантапа̄раге;

‘‘етха ма̄н̣ава̄ аккхиссам̣, сун̣а̄тха вачанам̣ мама.

1004. ‘‘йассесо дуллабхо локе, па̄тубха̄во абхин̣хасо;

сва̄джджа локамхи уппанно, самбуддхо ити виссуто;

кхиппам̣ гантва̄на са̄ваттхим̣, пассавхо двипадуттамам̣’’.

1005. ‘‘катхам̣ чарахи джа̄нему, дисва̄ буддхоти бра̄хман̣а;

аджа̄натам̣ но пабрӯхи, йатха̄ джа̄нему там̣ майам̣’’.

1006. ‘‘а̄гата̄ни хи мантесу, маха̄пурисалаккхан̣а̄;

дваттим̣са̄ни ча [двиттим̣са̄ ча (сӣ. сйа̄. пӣ.), двиттим̣са та̄ни (?)] бйа̄ккха̄та̄, саматта̄ анупуббасо.

1007. ‘‘йассете хонти гаттесу, маха̄пурисалаккхан̣а̄;

двейева тасса гатийо, татийа̄ хи на виджджати.

1008. ‘‘саче ага̄рам̣ а̄васати [аджджха̄васати (ка.)], виджеййа патхавим̣ имам̣;

адан̣д̣ена асаттхена, дхамменамануса̄сати.

1009. ‘‘саче ча со паббаджати, ага̄ра̄ анага̄рийам̣;

виват̣т̣аччхадо [виваттачхаддо (сӣ.)] самбуддхо, араха̄ бхавати ануттаро.

1010. ‘‘джа̄тим̣ готтан̃ча лаккхан̣ам̣, манте сиссе пуна̄паре;

муддхам̣ муддха̄дхипа̄тан̃ча, манаса̄йева пуччхатха.

1011. ‘‘ана̄варан̣адасса̄вӣ, йади буддхо бхависсати;

манаса̄ пуччхите пан̃хе, ва̄ча̄йа виссаджессати’’.

1012. ба̄варисса вачо сутва̄, сисса̄ сол̣аса бра̄хман̣а̄;

аджито тиссаметтеййо, пун̣н̣ако атха меттагӯ.

1013. дхотако упасӣво ча, нандо ча атха хемако;

тодеййакаппа̄ дубхайо, джатукан̣н̣ӣ ча пан̣д̣ито.

1014. бхадра̄вудхо удайо ча, поса̄ло ча̄пи бра̄хман̣о;

могхара̄джа̄ ча медха̄вӣ, пин̇гийо ча маха̄иси.

1015. паччекаган̣ино саббе, саббалокасса виссута̄;

джха̄йӣ джха̄нарата̄ дхӣра̄, пуббава̄санава̄сита̄.

1016. ба̄варим̣ абхива̄детва̄, катва̄ ча нам̣ падаккхин̣ам̣;

джат̣а̄джинадхара̄ саббе, пакка̄мум̣ уттара̄мукха̄.

1017. ал̣акасса патит̣т̣ха̄нам̣, пурима̄хиссатим̣ [пуримам̣ ма̄хиссатим̣ (сӣ. пӣ.), пурам̣ ма̄хиссатим̣ (сйа̄.)] тада̄;

удждженин̃ча̄пи гонаддхам̣, ведисам̣ ванасавхайам̣.

1018. косамбин̃ча̄пи са̄кетам̣, са̄ваттхин̃ча пуруттамам̣;

сетабйам̣ капилаваттхум̣, кусина̄ран̃ча мандирам̣.

1019. па̄ван̃ча бхоганагарам̣, веса̄лим̣ ма̄гадхам̣ пурам̣;

па̄са̄н̣акам̣ четийан̃ча, раман̣ӣйам̣ манорамам̣.

1020. таситовудакам̣ сӣтам̣, маха̄ла̄бхам̣ва ва̄н̣иджо;

чха̄йам̣ гхамма̄бхитаттова, турита̄ паббатама̄рухум̣.

1021. бхагава̄ тамхи самайе, бхиккхусан̇гхапураккхато;

бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десети, сӣхова надатӣ ване.

1022. аджито аддаса буддхам̣, сатарам̣сим̣ [вӣтарам̣сим̣ва (сйа̄.), сатарам̣сӣва (ка.), пӣтарам̣сӣва (ниддеса)] ва бха̄н̣умам̣;

чандам̣ йатха̄ паннарасе, па̄рипӯрим̣ упа̄гатам̣.

1023. атхасса гатте дисва̄на, парипӯран̃ча бйан̃джанам̣;

екамантам̣ т̣хито хат̣т̣хо, манопан̃хе апуччхатха.

1024. ‘‘а̄дисса джамманам̣ [джаппанам̣ (ка.)] брӯхи, готтам̣ брӯхи салаккхан̣ам̣ [брӯхисса лаккхан̣ам̣ (ниддеса)];

мантесу па̄рамим̣ брӯхи, кати ва̄чети бра̄хман̣о’’.

1025. ‘‘вӣсам̣ вассасатам̣ а̄йу, со ча готтена ба̄варӣ;

тӣн̣исса лаккхан̣а̄ гатте, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ.

1026. ‘‘лаккхан̣е итиха̄се ча, санигхан̣д̣усакет̣убхе;

пан̃часата̄ни ва̄чети, садхамме па̄рамим̣ гато’’.

1027. ‘‘лаккхан̣а̄нам̣ павичайам̣, ба̄варисса наруттама;

кан̇кхаччхида [тан̣хаччхида (бахӯсу)] пака̄сехи, ма̄ но кан̇кха̄йитам̣ аху’’.

1028. ‘‘мукхам̣ дживха̄йа чха̄дети, ун̣н̣асса бхамукантаре;

косохитам̣ ваттхагуйхам̣, евам̣ джа̄на̄хи ма̄н̣ава’’.

1029. пуччхан̃хи кин̃чи асун̣анто, сутва̄ пан̃хе вийа̄кате;

вичинтети джано саббо, ведаджа̄то катан̃джалӣ.

1030. ‘‘ко ну дево ва̄ брахма̄ ва̄, индо ва̄пи суджампати;

манаса̄ пуччхите пан̃хе, каметам̣ пат̣ибха̄сати.

1031. ‘‘муддхам̣ муддха̄дхипа̄тан̃ча, ба̄варӣ парипуччхати;

там̣ бйа̄карохи бхагава̄, кан̇кхам̣ винайа но исе’’.

1032. ‘‘авиджджа̄ муддха̄ти джа̄на̄хи, виджджа̄ муддха̄дхипа̄тинӣ;

саддха̄сатисама̄дхӣхи, чхандавӣрийена сам̣йута̄’’.

1033. тато ведена махата̄, сантхамбхитва̄на ма̄н̣аво;

екам̣сам̣ аджинам̣ катва̄, па̄десу сираса̄ пати.

1034. ‘‘ба̄варӣ бра̄хман̣о бхото, саха сиссехи ма̄риса;

удаггачитто сумано, па̄де вандати чаккхума’’.

1035. ‘‘сукхито ба̄варӣ хоту, саха сиссехи бра̄хман̣о;

тван̃ча̄пи сукхито хохи, чирам̣ джӣва̄хи ма̄н̣ава.

1036. ‘‘ба̄варисса ча туйхам̣ ва̄, саббесам̣ саббасам̣сайам̣;

ката̄вака̄са̄ пуччхавхо, йам̣ кин̃чи манасиччхатха’’.

1037. самбуддхена катока̄со, нисӣдитва̄на пан̃джалӣ;

аджито пат̣хамам̣ пан̃хам̣, таттха пуччхи татха̄гатам̣.

ваттхуга̄тха̄ нит̣т̣хита̄.

1. аджитама̄н̣авапуччха̄

1038. ‘‘кенассу нивуто локо, (ичча̄йасма̄ аджито)

кенассу наппака̄сати;

кисса̄бхилепанам̣ брӯси, ким̣су тасса махаббхайам̣’’.

1039. ‘‘авиджджа̄йа нивуто локо, (аджита̄ти бхагава̄)

вевиччха̄ пама̄да̄ наппака̄сати;

джаппа̄бхилепанам̣ брӯми, дуккхамасса махаббхайам̣’’.

1040. ‘‘саванти саббадхи сота̄, (ичча̄йасма̄ аджито)

сота̄нам̣ ким̣ нива̄ран̣ам̣;

сота̄нам̣ сам̣варам̣ брӯхи, кена сота̄ пидхиййаре’’ [питхиййаре (сӣ. сйа̄. пӣ.), питхӣйаре (сӣ. ат̣т̣ха.), пидхӣйаре (?)].

1041. ‘‘йа̄ни сота̄ни локасмим̣, (аджита̄ти бхагава̄)

сати тесам̣ нива̄ран̣ам̣;

сота̄нам̣ сам̣варам̣ брӯми, пан̃н̃а̄йете пидхиййаре’’.

1042. ‘‘пан̃н̃а̄ чева сати йан̃ча [сатӣ чева (сӣ.), сатӣ ча (сйа̄.), сатӣ ча̄пи (пӣ. ниддеса), сати ча̄пи (ниддеса)], (ичча̄йасма̄ аджито)

на̄марӯпан̃ча ма̄риса;

етам̣ ме пут̣т̣хо пабрӯхи, каттхетам̣ упаруджджхати’’.

1043. ‘‘йаметам̣ пан̃хам̣ апуччхи, аджита там̣ вада̄ми те;

йаттха на̄ман̃ча рӯпан̃ча, асесам̣ упаруджджхати;

вин̃н̃а̄н̣асса ниродхена, еттхетам̣ упаруджджхати’’.

1044. ‘‘йе ча сан̇кха̄тадхамма̄се, йе ча секха̄ путхӯ идха;

тесам̣ ме нипако ирийам̣, пут̣т̣хо пабрӯхи ма̄риса’’.

1045. ‘‘ка̄месу на̄бхигиджджхеййа, манаса̄на̄вило сийа̄;

кусало саббадхамма̄нам̣, сато бхиккху париббадже’’ти.

аджитама̄н̣авапуччха̄ пат̣хама̄ нит̣т̣хита̄.

2. тиссаметтеййама̄н̣авапуччха̄

1046. ‘‘кодха сантусито локе, (ичча̄йасма̄ тиссаметтеййо)

касса но санти ин̃джита̄;

ко убхантамабхин̃н̃а̄йа, маджджхе манта̄ на липпати [лимпати (ка.)];

кам̣ брӯси маха̄пурисоти, ко идха сиббинимаччага̄’’.

1047. ‘‘ка̄месу брахмачарийава̄, (меттеййа̄ти бхагава̄)

вӣтатан̣хо сада̄ сато;

сан̇кха̄йа ниббуто бхиккху, тасса но санти ин̃джита̄.