2. сӣламайан̃а̄н̣аниддесо
37. катхам̣ сутва̄на сам̣варе пан̃н̃а̄ сӣламайе н̃а̄н̣ам̣? пан̃ча сӣла̄ни – парийантапа̄рисуддхисӣлам̣, апарийантапа̄рисуддхисӣлам̣, парипун̣н̣апа̄рисуддхисӣлам̣, апара̄мат̣т̣хапа̄рисуддхисӣлам̣, пат̣иппассаддхипа̄рисуддхисӣланти.
таттха катамам̣ парийантапа̄рисуддхисӣлам̣? анупасампанна̄нам̣ парийантасиккха̄пада̄нам̣ – идам̣ парийантапа̄рисуддхисӣлам̣. катамам̣ апарийантапа̄рисуддхисӣлам̣? упасампанна̄нам̣ апарийантасиккха̄пада̄нам̣ – идам̣ апарийантапа̄рисуддхисӣлам̣. катамам̣ парипун̣н̣апа̄рисуддхисӣлам̣? путхуджджанакалйа̄н̣ака̄нам̣ кусаладхамме йутта̄нам̣ секкхапарийанте [секхапарийанте (ка.)] парипӯрака̄рӣнам̣ ка̄йе ча джӣвите ча анапеккха̄нам̣ париччаттаджӣвита̄нам̣ – идам̣ парипун̣н̣апа̄рисуддхисӣлам̣. катамам̣ апара̄мат̣т̣хапа̄рисуддхисӣлам̣? саттаннам̣ секкха̄нам̣ – идам̣ апара̄мат̣т̣хапа̄рисуддхисӣлам̣. катамам̣ пат̣иппассаддхипа̄рисуддхисӣлам̣? татха̄гатаса̄вака̄нам̣ кхӣн̣а̄сава̄нам̣ паччекабуддха̄нам̣ татха̄гата̄нам̣ араханта̄нам̣ самма̄самбуддха̄нам̣ – идам̣ пат̣иппассаддхипа̄рисуддхисӣлам̣.
38. аттхи сӣлам̣ парийантам̣, аттхи сӣлам̣ апарийантам̣. таттха катамам̣ там̣ сӣлам̣ парийантам̣? аттхи сӣлам̣ ла̄бхапарийантам̣, аттхи сӣлам̣ йасапарийантам̣, аттхи сӣлам̣ н̃а̄типарийантам̣, аттхи сӣлам̣ ан̇гапарийантам̣, аттхи сӣлам̣ джӣвитапарийантам̣.
катамам̣ там̣ сӣлам̣ ла̄бхапарийантам̣? идхекаччо ла̄бхахету ла̄бхапаччайа̄ ла̄бхака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ [йатха̄сама̄дин̣н̣ам̣ (ка.)] сиккха̄падам̣ вӣтиккамати – идам̣ там̣ сӣлам̣ ла̄бхапарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ йасапарийантам̣? идхекаччо йасахету йасапаччайа̄ йасака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккамати – идам̣ там̣ сӣлам̣ йасапарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ н̃а̄типарийантам̣? идхекаччо н̃а̄тихету н̃а̄типаччайа̄ н̃а̄тика̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккамати – идам̣ там̣ сӣлам̣ н̃а̄типарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ ан̇гапарийантам̣? идхекаччо ан̇гахету ан̇гапаччайа̄ ан̇гака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккамати – идам̣ там̣ сӣлам̣ ан̇гапарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ джӣвитапарийантам̣? идхекаччо джӣвитахету джӣвитапаччайа̄ джӣвитака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккамати – идам̣ там̣ сӣлам̣ джӣвитапарийантам̣. еварӯпа̄ни сӣла̄ни кхан̣д̣а̄ни чхидда̄ни сабала̄ни камма̄са̄ни на бхуджисса̄ни на вин̃н̃уппасаттха̄ни [на вин̃н̃ӯпасаттха̄ни (ка.)] пара̄мат̣т̣ха̄ни асама̄дхисам̣ваттаника̄ни [на сама̄дхисам̣ваттаника̄ни (ка.)] на авиппат̣иса̄раваттхука̄ни на па̄моджджаваттхука̄ни на пӣтиваттхука̄ни на пассаддхиваттхука̄ни на сукхаваттхука̄ни на сама̄дхиваттхука̄ни на йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанаваттхука̄ни на екантаниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттанти – идам̣ там̣ сӣлам̣ парийантам̣.
катамам̣ там̣ сӣлам̣ апарийантам̣? аттхи сӣлам̣ на ла̄бхапарийантам̣, аттхи сӣлам̣ на йасапарийантам̣, аттхи сӣлам̣ на н̃а̄типарийантам̣, аттхи сӣлам̣ на ан̇гапарийантам̣, аттхи сӣлам̣ на джӣвитапарийантам̣.
катамам̣ там̣ сӣлам̣ на ла̄бхапарийантам̣? идхекаччо ла̄бхахету ла̄бхапаччайа̄ ла̄бхака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккама̄йа читтампи на уппа̄дети, ким̣ со вӣтиккамиссати! идам̣ там̣ сӣлам̣ на ла̄бхапарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ на йасапарийантам̣? идхекаччо йасахету йасапаччайа̄ йасака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккама̄йа читтампи на уппа̄дети, ким̣ со вӣтиккамиссати! идам̣ там̣ сӣлам̣ на йасапарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ на н̃а̄типарийантам̣? идхекаччо н̃а̄тихету н̃а̄типаччайа̄ н̃а̄тика̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккама̄йа читтампи на уппа̄дети, ким̣ со вӣтиккамиссати! идам̣ там̣ сӣлам̣ на н̃а̄типарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ на ан̇гапарийантам̣? идхекаччо ан̇гахету ан̇гапаччайа̄ ан̇гака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккама̄йа читтампи на уппа̄дети, ким̣ со вӣтиккамиссати! идам̣ там̣ сӣлам̣ на ан̇гапарийантам̣. катамам̣ там̣ сӣлам̣ на джӣвитапарийантам̣? идхекаччо джӣвитахету джӣвитапаччайа̄ джӣвитака̄ран̣а̄ йатха̄сама̄диннам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккама̄йа читтампи на уппа̄дети, ким̣ со вӣтиккамиссати! идам̣ там̣ сӣлам̣ на джӣвитапарийантам̣. еварӯпа̄ни сӣла̄ни акхан̣д̣а̄ни аччхидда̄ни асабала̄ни акамма̄са̄ни бхуджисса̄ни вин̃н̃уппасаттха̄ни апара̄мат̣т̣ха̄ни сама̄дхисам̣ваттаника̄ни авиппат̣иса̄раваттхука̄ни па̄моджджаваттхука̄ни пӣтиваттхука̄ни пассаддхиваттхука̄ни сукхаваттхука̄ни сама̄дхиваттхука̄ни йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанаваттхука̄ни екантаниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттанти – идам̣ там̣ сӣлам̣ апарийантам̣.
39. ким̣ сӣлам̣? кати сӣла̄ни? ким̣ самут̣т̣ха̄нам̣ сӣлам̣? кати дхаммасамодха̄нам̣ сӣлам̣?
ким̣ сӣланти четана̄ сӣлам̣, четасикам̣ сӣлам̣, сам̣варо сӣлам̣, авӣтиккамо сӣлам̣. кати сӣла̄нӣти тӣн̣и сӣла̄ни – кусаласӣлам̣, акусаласӣлам̣, абйа̄катасӣлам̣.ким̣ самут̣т̣ха̄нам̣ сӣланти кусалачиттасамут̣т̣ха̄нам̣ кусаласӣлам̣, акусалачиттасамут̣т̣ха̄нам̣ акусаласӣлам̣, абйа̄катачиттасамут̣т̣ха̄нам̣ абйа̄катасӣлам̣. кати дхаммасамодха̄нам̣ сӣланти сам̣варасамодха̄нам̣ сӣлам̣, авӣтиккамасамодха̄нам̣ сӣлам̣, татха̄бха̄ве джа̄тачетана̄самодха̄нам̣ сӣлам̣.
40. па̄н̣а̄типа̄там̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. адинна̄да̄нам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. ка̄месумиччха̄ча̄рам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. муса̄ва̄дам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. писун̣ам̣ ва̄чам̣ [писун̣а̄ва̄чам̣ (сйа̄. ка.) дӣ. ни. 1.9 пасситабба̄] сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. пхарусам̣ ва̄чам̣ [пхарусава̄чам̣ (сйа̄. ка.)] сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. сампхаппала̄пам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. абхиджджхам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. бйа̄па̄дам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. миччха̄дит̣т̣хим̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣.
41. неккхаммена ка̄маччхандам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. абйа̄па̄дена бйа̄па̄дам̣ сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣. а̄локасан̃н̃а̄йа тхинамиддхам̣…пе… авиккхепат̣т̣хена уддхаччам̣… дхаммававаттха̄нена вичикиччхам̣… н̃а̄н̣ена авиджджам̣… па̄моджджена аратим̣….
пат̣хамена джха̄нена [пат̣хамаджджха̄нена (сйа̄.) евамӣдисесу т̣ха̄несу] нӣваран̣е…пе… дутийена джха̄нена витаккавича̄ре… татийена джха̄нена пӣтим̣… чатуттхена джха̄нена сукхадуккхам̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттийа̄ рӯпасан̃н̃ам̣ пат̣игхасан̃н̃ам̣ на̄наттасан̃н̃ам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄паттийа̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттийа̄ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттийа̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣.
аничча̄нупассана̄йа ниччасан̃н̃ам̣…пе… дуккха̄нупассана̄йа сукхасан̃н̃ам̣… анатта̄ анупассана̄йа аттасан̃н̃ам̣… ниббида̄нупассана̄йа нандим̣… вира̄га̄нупассана̄йа ра̄гам̣… ниродха̄ анупассана̄йа самудайам̣… пат̣иниссагга̄нупассана̄йа а̄да̄нам̣… кхайа̄нупассана̄йа гханасан̃н̃ам̣… вайа̄нупассана̄йа а̄йӯханам̣.. випарин̣а̄ма̄нупассана̄йа дхувасан̃н̃ам̣… анимитта̄нупассана̄йа нимиттам̣…. аппан̣ихита̄нупассана̄йа пан̣идхим̣… сун̃н̃ата̄нупассана̄йа абхинивесам̣… адхипан̃н̃а̄дхаммавипассана̄йа са̄ра̄да̄на̄бхинивесам̣… йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанена саммоха̄бхинивесам̣… а̄дӣнава̄нупассана̄йа а̄лайа̄бхинивесам̣… пат̣исан̇кха̄нупассана̄йа аппат̣исан̇кхам̣… виват̣т̣ана̄нупассана̄йа сан̃н̃ога̄бхинивесам̣….
сота̄паттимаггена дит̣т̣хекат̣т̣хе килесе…пе… сакада̄га̄мимаггена ол̣а̄рике килесе… ана̄га̄мимаггена ан̣усахагате килесе… арахаттамаггена саббакилесе сам̣варат̣т̣хена сӣлам̣, авӣтиккамат̣т̣хена сӣлам̣.
пан̃ча сӣла̄ни – па̄н̣а̄типа̄тасса паха̄нам̣ сӣлам̣, вераман̣ӣ сӣлам̣, четана̄ сӣлам̣, сам̣варо сӣлам̣, авӣтиккамо сӣлам̣. еварӯпа̄ни сӣла̄ни читтасса авиппат̣иса̄ра̄йа сам̣ваттанти, па̄моджджа̄йа сам̣ваттанти, пӣтийа̄ сам̣ваттанти, пассаддхийа̄ сам̣ваттанти, соманасса̄йа сам̣ваттанти, а̄севана̄йа сам̣ваттанти, бха̄вана̄йа сам̣ваттанти, бахулӣкамма̄йа сам̣ваттанти, алан̇ка̄ра̄йа сам̣ваттанти, париккха̄ра̄йа сам̣ваттанти, парива̄ра̄йа сам̣ваттанти, па̄рипӯрийа̄ сам̣ваттанти, екантаниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттанти.
еварӯпа̄нам̣ сӣла̄нам̣ сам̣варапа̄рисуддхи адхисӣлам̣, сам̣варапа̄рисуддхийа̄ т̣хитам̣ читтам̣ на виккхепам̣ гаччхати, авиккхепапа̄рисуддхи адхичиттам̣ сам̣варапа̄рисуддхим̣ самма̄ пассати, авиккхепапа̄рисуддхим̣ самма̄ пассати. дассанапа̄рисуддхи адхипан̃н̃а̄. йо таттха сам̣варат̣т̣хо, айам̣ адхисӣласиккха̄. йо таттха авиккхепат̣т̣хо, айам̣ адхичиттасиккха̄. йо таттха дассанат̣т̣хо, айам̣ адхипан̃н̃а̄сиккха̄.
има̄ тиссо сиккха̄йо а̄ваджджанто сиккхати, джа̄нанто сиккхати, пассанто сиккхати, паччавеккханто сиккхати, читтам̣ адхит̣т̣хаханто сиккхати, саддха̄йа адхимуччанто сиккхати, вӣрийам̣ пагган̣ханто сиккхати, сатим̣ упат̣т̣хапенто сиккхати, читтам̣ сама̄даханто сиккхати, пан̃н̃а̄йа паджа̄нанто сиккхати, абхин̃н̃еййам̣ абхиджа̄нанто сиккхати, парин̃н̃еййам̣ париджа̄нанто сиккхати, паха̄таббам̣ паджаханто сиккхати, саччхика̄таббам̣ саччхикаронто сиккхати, бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхати.
пан̃ча сӣла̄ни – адинна̄да̄насса…пе… ка̄месумиччха̄ча̄расса… муса̄ва̄дасса… писун̣а̄йа ва̄ча̄йа… пхаруса̄йа ва̄ча̄йа… сампхаппала̄пасса… абхиджджха̄йа… бйа̄па̄дасса… миччха̄дит̣т̣хийа̄… бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккханти.
неккхаммена ка̄маччхандасса…пе… абйа̄па̄дена бйа̄па̄дасса… а̄локасан̃н̃а̄йа тхинамиддхасса… авиккхепена уддхаччасса… … дхаммававаттха̄нена вичикиччха̄йа… н̃а̄н̣ена авиджджа̄йа… па̄моджджена аратийа̄… бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхати.
пат̣хамена джха̄нена нӣваран̣а̄нам̣…пе… дутийена джха̄нена витаккавича̄ра̄нам̣… татийена джха̄нена пӣтийа̄… чатуттхена джха̄нена сукхадуккха̄нам̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттийа̄ рӯпасан̃н̃а̄йа пат̣игхасан̃н̃а̄йа на̄наттасан̃н̃а̄йа… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄паттийа̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄йа… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттийа̄ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄йа… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттийа̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄йа… бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхати.
аничча̄нупассана̄йа ниччасан̃н̃а̄йа…пе… дуккха̄нупассана̄йа сукхасан̃н̃а̄йа… анатта̄нупассана̄йа аттасан̃н̃а̄йа… ниббида̄нупассана̄йа нандийа̄… вира̄га̄нупассана̄йа ра̄гасса… ниродха̄нупассана̄йа самудайасса… пат̣иниссагга̄нупассана̄йа а̄да̄насса… кхайа̄нупассана̄йа гханасан̃н̃а̄йа… вайа̄нупассана̄йа а̄йӯханасса… випарин̣а̄ма̄нупассана̄йа дхувасан̃н̃а̄йа… анимитта̄нупассана̄йа нимиттасса… аппан̣ихита̄нупассана̄йа пан̣идхийа̄… сун̃н̃ата̄нупассана̄йа абхинивесасса… адхипан̃н̃а̄дхаммавипассана̄йа са̄ра̄га̄бхинивесасса… йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанена саммоха̄бхинивесасса… а̄дӣнава̄нупассана̄йа а̄лайа̄бхинивесасса… пат̣исан̇кха̄нупассана̄йа аппат̣исан̇кха̄йа… виват̣т̣ана̄нупассана̄йа сан̃н̃ога̄бхинивесасса бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхати.
сота̄паттимаггена дит̣т̣хекат̣т̣ха̄нам̣ килеса̄нам̣…пе… сакада̄га̄мимаггена ол̣а̄рика̄нам̣ килеса̄нам̣… ана̄га̄мимаггена анусахагата̄нам̣ килеса̄нам̣… арахаттамаггена саббакилеса̄нам̣ паха̄нам̣ сӣлам̣, вераман̣ӣ сӣлам̣, четана̄ сӣлам̣, сам̣варо сӣлам̣, авӣтиккамо сӣлам̣. еварӯпа̄ни сӣла̄ни читтасса авиппат̣иса̄ра̄йа сам̣ваттанти, па̄моджджа̄йа сам̣ваттанти, пӣтийа̄ сам̣ваттанти, пассаддхийа̄ сам̣ваттанти, соманасса̄йа сам̣ваттанти, а̄севана̄йа сам̣ваттанти, бха̄вана̄йа сам̣ваттанти, бахулӣкамма̄йа сам̣ваттанти, алан̇ка̄ра̄йа сам̣ваттанти, париккха̄ра̄йа сам̣ваттанти, парива̄ра̄йа сам̣ваттанти, па̄рипӯрийа̄ сам̣ваттанти, екантаниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттанти.
42. еварӯпа̄нам̣ сӣла̄нам̣ сам̣варапа̄рисуддхи адхисӣлам̣. сам̣варапа̄рисуддхийа̄ т̣хитам̣ читтам̣ авиккхепам̣ гаччхати, авиккхепапа̄рисуддхи адхичиттам̣. сам̣варапа̄рисуддхим̣ самма̄ пассати, авиккхепапа̄рисуддхим̣ самма̄ пассати. дассанапа̄рисуддхи адхипан̃н̃а̄. йо таттха сам̣варат̣т̣хо, айам̣ адхисӣласиккха̄. йо таттха авиккхепат̣т̣хо, айам̣ адхичиттасиккха̄. йо таттха дассанат̣т̣хо, айам̣ адхипан̃н̃а̄сиккха̄. има̄ тиссо сиккха̄йо а̄ваджджанто сиккхати, джа̄нанто сиккхати, пассанто сиккхати, паччавеккханто сиккхати, читтам̣ адхит̣т̣хаханто сиккхати, саддха̄йа адхимуччанто сиккхати, вӣрийам̣ пагган̣ханто сиккхати, сатим̣ упат̣т̣хапенто сиккхати, читтам̣ сама̄даханто сиккхати, пан̃н̃а̄йа паджа̄нанто сиккхати, абхин̃н̃еййам̣ абхиджа̄нанто сиккхати, парин̃н̃еййам̣ париджа̄нанто сиккхати паха̄таббам̣ паджаханто сиккхати, саччхика̄таббам̣ саччхикаронто сиккхати, бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхати. там̣ н̃а̄тат̣т̣хена н̃а̄н̣ам̣ паджа̄нанат̣т̣хена пан̃н̃а̄. тена вуччати – ‘‘сутва̄на сам̣варе пан̃н̃а̄ сӣламайе н̃а̄н̣ам̣’’.
сӣламайан̃а̄н̣аниддесо дутийо.