13. тевиджджасуттам̣

518. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ косалесу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ пан̃чаматтехи бхиккхусатехи йена манаса̄кат̣ам̣ на̄ма косала̄нам̣ бра̄хман̣ага̄мо тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ манаса̄кат̣е вихарати уттарена манаса̄кат̣асса ачираватийа̄ надийа̄ тӣре амбаване.

519. тена кхо пана самайена самбахула̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ манаса̄кат̣е пат̣ивасанти, сеййатхидам̣ – чан̇кӣ бра̄хман̣о та̄руккхо бра̄хман̣о поккхараса̄ти бра̄хман̣о джа̄н̣усон̣и бра̄хман̣о тодеййо бра̄хман̣о ан̃н̃е ча абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄.

520. атха кхо ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄нам̣ ма̄н̣ава̄нам̣ джан̇гхавиха̄рам̣ анучан̇каманта̄нам̣ анувичаранта̄нам̣ магга̄магге катха̄ удапа̄ди. атха кхо ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво евама̄ха – ‘‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа, йва̄йам̣ аккха̄то бра̄хман̣ена поккхараса̄тина̄’’ти. бха̄радва̄джопи ма̄н̣аво евама̄ха – ‘‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико, ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа, йва̄йам̣ аккха̄то бра̄хман̣ена та̄руккхена̄’’ти. нева кхо асаккхи ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво бха̄радва̄джам̣ ма̄н̣авам̣ сан̃н̃а̄петум̣, на пана асаккхи бха̄радва̄джо ма̄н̣авопи ва̄сет̣т̣хам̣ ма̄н̣авам̣ сан̃н̃а̄петум̣.

521. атха кхо ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво бха̄радва̄джам̣ ма̄н̣авам̣ а̄мантеси – ‘‘айам̣ кхо, бха̄радва̄джа, саман̣о готамо сакйапутто сакйакула̄ паббаджито манаса̄кат̣е вихарати уттарена манаса̄кат̣асса ачираватийа̄ надийа̄ тӣре амбаване. там̣ кхо пана бхавантам̣ готамам̣ евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’’ти. а̄йа̄ма, бхо бха̄радва̄джа, йена саман̣о готамо тенупасан̇камисса̄ма; упасан̇камитва̄ етаматтхам̣ саман̣ам̣ готамам̣ пуччхисса̄ма. йатха̄ но саман̣о готамо бйа̄кариссати, татха̄ нам̣ дха̄ресса̄ма̄’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо бха̄радва̄джо ма̄н̣аво ва̄сет̣т̣хасса ма̄н̣авасса паччассоси.

магга̄маггакатха̄

522. атха кхо ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄ ма̄н̣ава̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммодим̣су. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха, бхо готама, амха̄кам̣ джан̇гхавиха̄рам̣ анучан̇каманта̄нам̣ анувичаранта̄нам̣ магга̄магге катха̄ удапа̄ди. ахам̣ евам̣ вада̄ми – ‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа, йва̄йам̣ аккха̄то бра̄хман̣ена поккхараса̄тина̄’ти. бха̄радва̄джо ма̄н̣аво евама̄ха – ‘айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа, йва̄йам̣ аккха̄то бра̄хман̣ена та̄руккхена̄’ти. еттха, бхо готама, аттхева виггахо, аттхи вива̄до, аттхи на̄на̄ва̄до’’ти.

523. ‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, твам̣ евам̣ вадеси – ‘‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа, йва̄йам̣ аккха̄то бра̄хман̣ена поккхараса̄тина̄’’ти. бха̄радва̄джо ма̄н̣аво евама̄ха – ‘‘айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа, йва̄йам̣ аккха̄то бра̄хман̣ена та̄руккхена̄’’ти. атха кисмим̣ пана во, ва̄сет̣т̣ха, виггахо, кисмим̣ вива̄до, кисмим̣ на̄на̄ва̄до’’ти?

524. ‘‘магга̄магге, бхо готама. кин̃ча̄пи, бхо готама, бра̄хман̣а̄ на̄на̄магге пан̃н̃апенти, аддхарийа̄ бра̄хман̣а̄ титтирийа̄ бра̄хман̣а̄ чхандока̄ бра̄хман̣а̄ бавха̄риджджха̄ бра̄хман̣а̄, атха кхо сабба̄ни та̄ни ниййа̄ника̄ ниййанти таккарасса брахмасахабйата̄йа.

‘‘сеййатха̄пи, бхо готама, га̄масса ва̄ нигамасса ва̄ авидӯре бахӯни чепи на̄на̄магга̄ни бхаванти, атха кхо сабба̄ни та̄ни га̄масамосаран̣а̄ни бхаванти; евамева кхо, бхо готама, кин̃ча̄пи бра̄хман̣а̄ на̄на̄магге пан̃н̃апенти, аддхарийа̄ бра̄хман̣а̄ титтирийа̄ бра̄хман̣а̄ чхандока̄ бра̄хман̣а̄ бавха̄риджджха̄ бра̄хман̣а̄, атха кхо сабба̄ни та̄ни ниййа̄ника̄ ниййанти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’’ти.

ва̄сет̣т̣хама̄н̣ава̄нуйого

525. ‘‘ниййантӣти ва̄сет̣т̣ха вадеси’’? ‘‘ниййантӣти, бхо готама, вада̄ми’’. ‘‘ниййантӣти, ва̄сет̣т̣ха, вадеси’’? ‘‘ниййантӣти, бхо готама, вада̄ми’’. ‘‘ниййантӣти, ва̄сет̣т̣ха, вадеси’’? ‘‘ниййантӣ’’ти, бхо готама, вада̄ми’’.

‘‘ким̣ пана, ва̄сет̣т̣ха, аттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ екабра̄хман̣опи, йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

‘‘ким̣ пана, ва̄сет̣т̣ха, аттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ ека̄чарийопи, йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

‘‘ким̣ пана, ва̄сет̣т̣ха, аттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ ека̄чарийапа̄чарийопи, йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

‘‘ким̣ пана, ва̄сет̣т̣ха, аттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ йа̄ва саттама̄ а̄чарийа̄махайуга̄ [саттама̄чарийамахайуга̄ (сйа̄.)] йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

526. ‘‘ким̣ пана, ва̄сет̣т̣ха, йепи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ пуббака̄ исайо манта̄нам̣ катта̄ро манта̄нам̣ паватта̄ро, йесамидам̣ етарахи тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ пора̄н̣ам̣ мантападам̣ гӣтам̣ павуттам̣ самихитам̣ [самӣхитам̣ (сйа̄.)], тадануга̄йанти, таданубха̄санти, бха̄ситаманубха̄санти, ва̄читаманува̄ченти, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хако ва̄мако ва̄мадево весса̄митто йаматагги ан̇гӣрасо бха̄радва̄джо ва̄сет̣т̣хо кассапо бхагу. тепи евама̄хам̣су – ‘майаметам̣ джа̄на̄ма, майаметам̣ пасса̄ма, йаттха ва̄ брахма̄, йена ва̄ брахма̄, йахим̣ ва̄ брахма̄’’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

527. ‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, наттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ екабра̄хман̣опи, йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо. наттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ ека̄чарийопи, йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо. наттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ ека̄чарийапа̄чарийопи, йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо. наттхи кочи тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ йа̄ва саттама̄ а̄чарийа̄махайуга̄ йена брахма̄ саккхидит̣т̣хо. йепи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ пуббака̄ исайо манта̄нам̣ катта̄ро манта̄нам̣ паватта̄ро, йесамидам̣ етарахи тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ пора̄н̣ам̣ мантападам̣ гӣтам̣ павуттам̣ самихитам̣, тадануга̄йанти, таданубха̄санти, бха̄ситаманубха̄санти, ва̄читаманува̄ченти, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хако ва̄мако ва̄мадево весса̄митто йаматагги ан̇гӣрасо бха̄радва̄джо ва̄сет̣т̣хо кассапо бхагу, тепи на евама̄хам̣су – ‘майаметам̣ джа̄на̄ма, майаметам̣ пасса̄ма, йаттха ва̄ брахма̄, йена ва̄ брахма̄, йахим̣ ва̄ брахма̄’ти. тева тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘йам̣ на джа̄на̄ма, йам̣ на пасса̄ма, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десема. айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико, ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’’’ти.

528. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, нану евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти.

‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, те вата [тева (ка.)], ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йам̣ на джа̄нанти, йам̣ на пассанти, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десессанти. ‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико, ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

529. ‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, андхавен̣и парампарасам̣сатта̄ пуримопи на пассати, маджджхимопи на пассати, паччхимопи на пассати. евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, андхавен̣ӯпамам̣ ман̃н̃е тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ бха̄ситам̣, пуримопи на пассати, маджджхимопи на пассати, паччхимопи на пассати. тесамидам̣ тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ бха̄ситам̣ хассакан̃н̃ева сампаджджати, на̄макан̃н̃ева сампаджджати, риттакан̃н̃ева сампаджджати, туччхакан̃н̃ева сампаджджати.

530. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, пассанти тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ чандимасӯрийе, ан̃н̃е ча̄пи бахуджана̄, йато ча чандимасӯрийа̄ уггаччханти, йаттха ча огаччханти, а̄йа̄чанти тхомайанти пан̃джалика̄ намассама̄на̄ анупариваттантӣ’’ти?

‘‘евам̣, бхо готама, пассанти тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ чандимасӯрийе, ан̃н̃е ча̄пи бахуджана̄, йато ча чандимасӯрийа̄ уггаччханти, йаттха ча огаччханти, а̄йа̄чанти тхомайанти пан̃джалика̄ намассама̄на̄ анупариваттантӣ’’ти.

531. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, йам̣ пассанти тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ чандимасӯрийе, ан̃н̃е ча̄пи бахуджана̄, йато ча чандимасӯрийа̄ уггаччханти, йаттха ча огаччханти, а̄йа̄чанти тхомайанти пан̃джалика̄ намассама̄на̄ анупариваттанти, пахонти тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ чандимасӯрийа̄нам̣ сахабйата̄йа маггам̣ десетум̣ – ‘‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико, ниййа̄ти таккарасса чандимасӯрийа̄нам̣ сахабйата̄йа̄’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, йам̣ пассанти тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ чандимасӯрийе, ан̃н̃е ча̄пи бахуджана̄, йато ча чандимасӯрийа̄ уггаччханти, йаттха ча огаччханти, а̄йа̄чанти тхомайанти пан̃джалика̄ намассама̄на̄ анупариваттанти, тесампи наппахонти чандимасӯрийа̄нам̣ сахабйата̄йа маггам̣ десетум̣ – ‘‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико, ниййа̄ти таккарасса чандимасӯрийа̄нам̣ сахабйата̄йа̄’’ти.

532. ‘‘ити пана [ким̣ пана (сӣ. сйа̄. пӣ.)] на кира тевиджджехи бра̄хман̣ехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ а̄чарийехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ йа̄ва саттама̄ [саттамехи (?)] а̄чарийа̄махайугехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. йепи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ пуббака̄ исайо манта̄нам̣ катта̄ро манта̄нам̣ паватта̄ро, йесамидам̣ етарахи тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ пора̄н̣ам̣ мантападам̣ гӣтам̣ павуттам̣ самихитам̣, тадануга̄йанти, таданубха̄санти, бха̄ситаманубха̄санти, ва̄читаманува̄ченти, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хако ва̄мако ва̄мадево весса̄митто йаматагги ан̇гӣрасо бха̄радва̄джо ва̄сет̣т̣хо кассапо бхагу, тепи на евама̄хам̣су – ‘‘майаметам̣ джа̄на̄ма, майаметам̣ пасса̄ма, йаттха ва̄ брахма̄, йена ва̄ брахма̄, йахим̣ ва̄ брахма̄’’ти. тева тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘йам̣ на джа̄на̄ма, йам̣ на пасса̄ма, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десема – айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’’ти.

533. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, нану евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти.

‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, те вата, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йам̣ на джа̄нанти, йам̣ на пассанти, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десессанти – ‘‘айамева уджумагго, айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико, ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

джанападакалйа̄н̣ӣупама̄

534. ‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, пурисо евам̣ вадеййа – ‘‘ахам̣ йа̄ имасмим̣ джанападе джанападакалйа̄н̣ӣ, там̣ иччха̄ми, там̣ ка̄мемӣ’’ти. таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ джанападакалйа̄н̣им̣ иччхаси ка̄меси, джа̄на̄си там̣ джанападакалйа̄н̣им̣ – кхаттийӣ ва̄ бра̄хман̣ӣ ва̄ вессӣ ва̄ суддӣ ва̄’’ти? ити пут̣т̣хо ‘‘но’’ти вадеййа.

‘‘таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ джанападакалйа̄н̣им̣ иччхаси ка̄меси, джа̄на̄си там̣ джанападакалйа̄н̣им̣ – евам̣на̄ма̄ евам̣готта̄ти ва̄, дӣгха̄ ва̄ расса̄ ва̄ маджджхима̄ ва̄ ка̄л̣ӣ ва̄ са̄ма̄ ва̄ ман̇гураччхавӣ ва̄ти, амукасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ нагаре ва̄’’ти? ити пут̣т̣хо ‘но’ти вадеййа. таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси, там̣ твам̣ иччхаси ка̄месӣ’’ти? ити пут̣т̣хо ‘‘а̄ма̄’’ти вадеййа.

535. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, нану евам̣ санте тасса пурисасса аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тасса пурисасса аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти.

536. ‘‘евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, на кира тевиджджехи бра̄хман̣ехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо, напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ а̄чарийехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо, напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ йа̄ва саттама̄ а̄чарийа̄махайугехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. йепи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ пуббака̄ исайо манта̄нам̣ катта̄ро манта̄нам̣ паватта̄ро, йесамидам̣ етарахи тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ пора̄н̣ам̣ мантападам̣ гӣтам̣ павуттам̣ самихитам̣, тадануга̄йанти, таданубха̄санти, бха̄ситаманубха̄санти, ва̄читаманува̄ченти, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хако ва̄мако ва̄мадево весса̄митто йаматагги ан̇гӣрасо бха̄радва̄джо ва̄сет̣т̣хо кассапо бхагу, тепи на евама̄хам̣су – ‘‘майаметам̣ джа̄на̄ма, майаметам̣ пасса̄ма, йаттха ва̄ брахма̄, йена ва̄ брахма̄, йахим̣ ва̄ брахма̄’’ти. тева тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘йам̣ на джа̄на̄ма, йам̣ на пасса̄ма, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десема – айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’’ти.

537. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, нану евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти.

‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, те вата, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йам̣ на джа̄нанти, йам̣ на пассанти, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десессанти – айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄ти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

ниссен̣ӣупама̄

538. ‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, пурисо ча̄тумаха̄патхе ниссен̣им̣ кареййа – па̄са̄дасса а̄рохан̣а̄йа. таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘‘амбхо пуриса, йасса твам̣ [йам̣ твам̣ (сйа̄.)] па̄са̄дасса а̄рохан̣а̄йа ниссен̣им̣ кароси, джа̄на̄си там̣ па̄са̄дам̣ – пураттхима̄йа ва̄ диса̄йа даккхин̣а̄йа ва̄ диса̄йа паччхима̄йа ва̄ диса̄йа уттара̄йа ва̄ диса̄йа уччо ва̄ нӣчо ва̄ маджджхимо ва̄’’ти? ити пут̣т̣хо ‘‘но’’ти вадеййа.

‘‘таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ на джа̄на̄си, на пассаси, тасса твам̣ па̄са̄дасса а̄рохан̣а̄йа ниссен̣им̣ каросӣ’’ти? ити пут̣т̣хо ‘‘а̄ма̄’’ти вадеййа.

539. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, нану евам̣ санте тасса пурисасса аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тасса пурисасса аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти.

540. ‘‘евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, на кира тевиджджехи бра̄хман̣ехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо, напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ а̄чарийехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо, напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо, напи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ йа̄ва саттама̄ а̄чарийа̄махайугехи брахма̄ саккхидит̣т̣хо. йепи кира тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ пуббака̄ исайо манта̄нам̣ катта̄ро манта̄нам̣ паватта̄ро, йесамидам̣ етарахи тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ пора̄н̣ам̣ мантападам̣ гӣтам̣ павуттам̣ самихитам̣, тадануга̄йанти, таданубха̄санти, бха̄ситаманубха̄санти, ва̄читаманува̄ченти, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хако ва̄мако ва̄мадево весса̄митто йаматагги ан̇гӣрасо бха̄радва̄джо ва̄сет̣т̣хо кассапо бхагу, тепи на евама̄хам̣су – майаметам̣ джа̄на̄ма, майаметам̣ пасса̄ма, йаттха ва̄ брахма̄, йена ва̄ брахма̄, йахим̣ ва̄ брахма̄ти. тева тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘йам̣ на джа̄на̄ма, йам̣ на пасса̄ма, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десема, айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасахабйата̄йа̄’’ти.

541. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, нану евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти.

‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха. те вата, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йам̣ на джа̄нанти, йам̣ на пассанти, тасса сахабйата̄йа маггам̣ десессанти. айамева уджумагго айаман̃джаса̄йано ниййа̄нико ниййа̄ти таккарасса брахмасабйата̄йа̄ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

ачираватӣнадӣупама̄

542. ‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, айам̣ ачираватӣ надӣ пӯра̄ удакасса саматиттика̄ ка̄капеййа̄. атха пурисо а̄гаччхеййа па̄раттхико па̄рагавесӣ па̄рага̄мӣ па̄рам̣ таритука̄мо. со ориме тӣре т̣хито па̄римам̣ тӣрам̣ авхеййа – ‘‘ехи па̄ра̄па̄рам̣, ехи па̄ра̄па̄ра’’нти.

543. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, апи ну тасса пурисасса авха̄йанахету ва̄ а̄йа̄чанахету ва̄ паттханахету ва̄ абхинанданахету ва̄ ачираватийа̄ надийа̄ па̄римам̣ тӣрам̣ оримам̣ тӣрам̣ а̄гаччхеййа̄’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

544. ‘‘евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йе дхамма̄ бра̄хман̣ака̄рака̄ те дхамме паха̄йа ваттама̄на̄, йе дхамма̄ абра̄хман̣ака̄рака̄ те дхамме сама̄да̄йа ваттама̄на̄ евама̄хам̣су – ‘‘индамавхайа̄ма, сомамавхайа̄ма, варун̣амавхайа̄ма, ӣса̄намавхайа̄ма, паджа̄патимавхайа̄ма, брахмамавхайа̄ма, махиддхимавхайа̄ма, йамамавхайа̄ма̄’’ти.

‘‘те вата, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йе дхамма̄ бра̄хман̣ака̄рака̄ те дхамме паха̄йа ваттама̄на̄, йе дхамма̄ абра̄хман̣ака̄рака̄ те дхамме сама̄да̄йа ваттама̄на̄ авха̄йанахету ва̄ а̄йа̄чанахету ва̄ паттханахету ва̄ абхинанданахету ва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахма̄нам̣ сахабйӯпага̄ бхависсантӣ’’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

545. ‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, айам̣ ачираватӣ надӣ пӯра̄ удакасса саматиттика̄ ка̄капеййа̄. атха пурисо а̄гаччхеййа па̄раттхико па̄рагавесӣ па̄рага̄мӣ па̄рам̣ таритука̄мо. со ориме тӣре дал̣ха̄йа андуйа̄ паччха̄ба̄хам̣ га̄л̣хабандханам̣ баддхо.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, апи ну со пурисо ачираватийа̄ надийа̄ орима̄ тӣра̄ па̄римам̣ тӣрам̣ гаччхеййа̄’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

546. ‘‘евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, пан̃чиме ка̄магун̣а̄ арийасса винайе андӯтипи вуччанти, бандханантипи вуччанти. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄. сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄.

‘‘име кхо, ва̄сет̣т̣ха, пан̃ча ка̄магун̣а̄ арийасса винайе андӯтипи вуччанти, бандханантипи вуччанти. име кхо ва̄сет̣т̣ха пан̃ча ка̄магун̣е тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ гадхита̄ муччхита̄ аджджхопанна̄ ана̄дӣнавадасса̄вино аниссаран̣апан̃н̃а̄ парибхун̃джанти. те вата, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йе дхамма̄ бра̄хман̣ака̄рака̄, те дхамме паха̄йа ваттама̄на̄, йе дхамма̄ абра̄хман̣ака̄рака̄, те дхамме сама̄да̄йа ваттама̄на̄ пан̃ча ка̄магун̣е гадхита̄ муччхита̄ аджджхопанна̄ ана̄дӣнавадасса̄вино аниссаран̣апан̃н̃а̄ парибхун̃джанта̄ ка̄мандубандханабаддха̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахма̄нам̣ сахабйӯпага̄ бхависсантӣ’’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

547. ‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, айам̣ ачираватӣ надӣ пӯра̄ удакасса саматиттика̄ ка̄капеййа̄. атха пурисо а̄гаччхеййа па̄раттхико па̄рагавесӣ па̄рага̄мӣ па̄рам̣ таритука̄мо. со ориме тӣре сасӣсам̣ па̄рупитва̄ нипаджджеййа.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, апи ну со пурисо ачираватийа̄ надийа̄ орима̄ тӣра̄ па̄римам̣ тӣрам̣ гаччхеййа̄’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’.

548. ‘‘евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, пан̃чиме нӣваран̣а̄ арийасса винайе а̄варан̣а̄типи вуччанти, нӣваран̣а̄типи вуччанти, она̄хана̄типи вуччанти, парийона̄хана̄типи вуччанти. катаме пан̃ча? ка̄маччханданӣваран̣ам̣, бйа̄па̄данӣваран̣ам̣, тхинамиддханӣваран̣ам̣, уддхаччакуккуччанӣваран̣ам̣, вичикиччха̄нӣваран̣ам̣. име кхо, ва̄сет̣т̣ха, пан̃ча нӣваран̣а̄ арийасса винайе а̄варан̣а̄типи вуччанти, нӣваран̣а̄типи вуччанти, она̄хана̄типи вуччанти, парийона̄хана̄типи вуччанти.

549. ‘‘имехи кхо, ва̄сет̣т̣ха, пан̃чахи нӣваран̣ехи тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ а̄вут̣а̄ нивут̣а̄ онаддха̄ [опхут̣а̄ (сӣ. ка.), опхута̄ (сйа̄.)] парийонаддха̄. те вата, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ йе дхамма̄ бра̄хман̣ака̄рака̄ те дхамме паха̄йа ваттама̄на̄, йе дхамма̄ абра̄хман̣ака̄рака̄ те дхамме сама̄да̄йа ваттама̄на̄ пан̃чахи нӣваран̣ехи а̄вут̣а̄ нивут̣а̄ онаддха̄ парийонаддха̄ [парийонаддха̄, те (сйа̄. ка.)] ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахма̄нам̣ сахабйӯпага̄ бхависсантӣ’’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

сам̣санданакатха̄

550. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, кинти те сутам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣, сапариггахо ва̄ брахма̄ апариггахо ва̄’’ти? ‘‘апариггахо, бхо готама’’. ‘‘саверачитто ва̄ аверачитто ва̄’’ти? ‘‘аверачитто, бхо готама’’. ‘‘сабйа̄паджджачитто ва̄ абйа̄паджджачитто ва̄’’ти? ‘‘абйа̄паджджачитто, бхо готама’’. ‘‘сам̣килит̣т̣хачитто ва̄ асам̣килит̣т̣хачитто ва̄’’ти? ‘‘асам̣килит̣т̣хачитто, бхо готама’’. ‘‘васаваттӣ ва̄ авасаваттӣ ва̄’’ти? ‘‘васаваттӣ, бхо готама’’.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, сапариггаха̄ ва̄ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ апариггаха̄ ва̄’’ти? ‘‘сапариггаха̄, бхо готама’’. ‘‘саверачитта̄ ва̄ аверачитта̄ ва̄’’ти? ‘‘саверачитта̄, бхо готама’’. ‘‘сабйа̄паджджачитта̄ ва̄ абйа̄паджджачитта̄ ва̄’’ти? ‘‘сабйа̄паджджачитта̄, бхо готама’’. ‘‘сам̣килит̣т̣хачитта̄ ва̄ асам̣килит̣т̣хачитта̄ ва̄’’ти? ‘‘сам̣килит̣т̣хачитта̄, бхо готама’’. ‘‘васаваттӣ ва̄ авасаваттӣ ва̄’’ти? ‘‘авасаваттӣ, бхо готама’’.

551. ‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, сапариггаха̄ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ апариггахо брахма̄. апи ну кхо сапариггаха̄нам̣ тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ апариггахена брахмуна̄ саддхим̣ сам̣сандати саметӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’. ‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, те вата, ва̄сет̣т̣ха, сапариггаха̄ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апариггахасса брахмуно сахабйӯпага̄ бхависсантӣ’’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, саверачитта̄ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄, аверачитто брахма̄…пе… сабйа̄паджджачитта̄ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ абйа̄паджджачитто брахма̄… сам̣килит̣т̣хачитта̄ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ асам̣килит̣т̣хачитто брахма̄… авасаваттӣ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ васаваттӣ брахма̄, апи ну кхо авасаваттӣнам̣ тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ васаваттина̄ брахмуна̄ саддхим̣ сам̣сандати саметӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’. ‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, те вата, ва̄сет̣т̣ха, авасаваттӣ тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ васаваттисса брахмуно сахабйӯпага̄ бхависсантӣ’’ти, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.

552. ‘‘идха кхо пана те, ва̄сет̣т̣ха, тевиджджа̄ бра̄хман̣а̄ а̄сӣдитва̄ [а̄диситва̄ (ка.)] сам̣сӣданти, сам̣сӣдитва̄ виса̄рам̣ [виса̄дам̣ (сӣ. пӣ.), висаттам̣ (сйа̄.)] па̄пун̣анти, суккхатарам̣ [суккхатаран̣ам̣ (ка.)] ман̃н̃е таранти. тасма̄ идам̣ тевиджджа̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ тевиджджа̄ирин̣антипи вуччати, тевиджджа̄виванантипи вуччати, тевиджджа̄бйасанантипи вуччатӣ’’ти.

553. евам̣ вутте, ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, саман̣о готамо брахма̄нам̣ сахабйата̄йа маггам̣ джа̄на̄тӣ’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха. а̄санне ито манаса̄кат̣ам̣, на ито дӯре манаса̄кат̣а’’нти? ‘‘евам̣, бхо готама, а̄санне ито манаса̄кат̣ам̣, на ито дӯре манаса̄кат̣а’’нти.

554. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, идхасса пурисо манаса̄кат̣е джа̄тасам̣ваддхо. таменам̣ манаса̄кат̣ато та̄вадева авасат̣ам̣ манаса̄кат̣асса маггам̣ пуччхеййум̣. сийа̄ ну кхо, ва̄сет̣т̣ха, тасса пурисасса манаса̄кат̣е джа̄тасам̣ваддхасса манаса̄кат̣асса маггам̣ пут̣т̣хасса дандха̄йитаттам̣ ва̄ виттха̄йитаттам̣ ва̄’’ти? ‘‘но хидам̣, бхо готама’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘аму хи, бхо готама, пурисо манаса̄кат̣е джа̄тасам̣ваддхо, тасса сабба̄нева манаса̄кат̣асса магга̄ни сувидита̄нӣ’’ти.

‘‘сийа̄ кхо, ва̄сет̣т̣ха, тасса пурисасса манаса̄кат̣е джа̄тасам̣ваддхасса манаса̄кат̣асса маггам̣ пут̣т̣хасса дандха̄йитаттам̣ ва̄ виттха̄йитаттам̣ ва̄, на твева татха̄гатасса брахмалоке ва̄ брахмалокага̄минийа̄ ва̄ пат̣ипада̄йа пут̣т̣хасса дандха̄йитаттам̣ ва̄ виттха̄йитаттам̣ ва̄. брахма̄нам̣ ча̄хам̣, ва̄сет̣т̣ха, паджа̄на̄ми брахмалокан̃ча брахмалокага̄минин̃ча пат̣ипадам̣, йатха̄ пат̣ипанно ча брахмалокам̣ упапанно, тан̃ча паджа̄на̄мӣ’’ти.

555. евам̣ вутте, ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, саман̣о готамо брахма̄нам̣ сахабйата̄йа маггам̣ десетӣ’’ти. ‘‘са̄дху но бхавам̣ готамо брахма̄нам̣ сахабйата̄йа маггам̣ десету уллумпату бхавам̣ готамо бра̄хман̣им̣ паджа’’нти. ‘‘тена хи, ва̄сет̣т̣ха, сун̣а̄хи; са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣ бхо’’ти кхо ва̄сет̣т̣хо ма̄н̣аво бхагавато паччассоси.

брахмалокамаггадесана̄

556. бхагава̄ етадавоча – ‘‘идха, ва̄сет̣т̣ха, татха̄гато локе уппаджджати арахам̣, самма̄самбуддхо…пе… (йатха̄ 190-212 ануччхедесу евам̣ виттха̄ретаббам̣). евам̣ кхо, ва̄сет̣т̣ха, бхиккху сӣласампанно хоти…пе… тассиме пан̃ча нӣваран̣е пахӣне аттани саманупассато па̄моджджам̣ джа̄йати, памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведети, сукхино читтам̣ сама̄дхийати.

‘‘со метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати. татха̄ дутийам̣. татха̄ татийам̣. татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати.

‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, балава̄ сан̇кхадхамо аппакасиренева чатуддиса̄ вин̃н̃а̄пеййа; евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, евам̣ бха̄вита̄йа метта̄йа четовимуттийа̄ йам̣ пама̄н̣акатам̣ каммам̣ на там̣ татра̄васиссати, на там̣ татра̄ватит̣т̣хати. айампи кхо, ва̄сет̣т̣ха, брахма̄нам̣ сахабйата̄йа магго.

‘‘пуна чапарам̣, ва̄сет̣т̣ха, бхиккху карун̣а̄сахагатена четаса̄…пе… мудита̄сахагатена четаса̄…пе… упеккха̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати. татха̄ дутийам̣. татха̄ татийам̣. татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ упеккха̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати.

‘‘сеййатха̄пи, ва̄сет̣т̣ха, балава̄ сан̇кхадхамо аппакасиренева чатуддиса̄ вин̃н̃а̄пеййа. евамева кхо, ва̄сет̣т̣ха, евам̣ бха̄вита̄йа упеккха̄йа четовимуттийа̄ йам̣ пама̄н̣акатам̣ каммам̣ на там̣ татра̄васиссати, на там̣ татра̄ватит̣т̣хати. айам̣ кхо, ва̄сет̣т̣ха, брахма̄нам̣ сахабйата̄йа магго.

557. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ва̄сет̣т̣ха, евам̣виха̄рӣ бхиккху сапариггахо ва̄ апариггахо ва̄’’ти? ‘‘апариггахо, бхо готама’’. ‘‘саверачитто ва̄ аверачитто ва̄’’ти? ‘‘аверачитто, бхо готама’’. ‘‘сабйа̄паджджачитто ва̄ абйа̄паджджачитто ва̄’’ти? ‘‘абйа̄паджджачитто, бхо готама’’. ‘‘сам̣килит̣т̣хачитто ва̄ асам̣килит̣т̣хачитто ва̄’’ти? ‘‘асам̣килит̣т̣хачитто, бхо готама’’. ‘‘васаваттӣ ва̄ авасаваттӣ ва̄’’ти? ‘‘васаваттӣ, бхо готама’’.

‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, апариггахо бхиккху, апариггахо брахма̄. апи ну кхо апариггахасса бхиккхуно апариггахена брахмуна̄ саддхим̣ сам̣сандати саметӣ’’ти? ‘‘евам̣, бхо готама’’. ‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, со вата ва̄сет̣т̣ха апариггахо бхиккху ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апариггахасса брахмуно сахабйӯпаго бхависсатӣ’’ти, т̣ха̄наметам̣ виджджати.

558. ‘‘ити кира, ва̄сет̣т̣ха, аверачитто бхиккху, аверачитто брахма̄…пе… абйа̄паджджачитто бхиккху, абйа̄паджджачитто брахма̄… асам̣килит̣т̣хачитто бхиккху, асам̣килит̣т̣хачитто брахма̄… васаваттӣ бхиккху, васаваттӣ брахма̄, апи ну кхо васаваттисса бхиккхуно васаваттина̄ брахмуна̄ саддхим̣ сам̣сандати саметӣ’’ти? ‘‘евам̣, бхо готама’’. ‘‘са̄дху, ва̄сет̣т̣ха, со вата, ва̄сет̣т̣ха, васаваттӣ бхиккху ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ васаваттисса брахмуно сахабйӯпаго бхависсатӣти, т̣ха̄наметам̣ виджджатӣ’’ти.

559. евам̣ вутте, ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄ ма̄н̣ава̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти. евамевам̣ бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. ете майам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ма, дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄саке но бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упете саран̣ам̣ гате’’ти.

тевиджджасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ терасамам̣.