1. пат̣хамавагго
1. ат̣т̣хисуттаван̣н̣ана̄
202. лаккхан̣асам̣йутте йва̄йам̣ а̄йасма̄ ча лаккхан̣оти лаккхан̣аттхеро вутто, еса джат̣иласахассаббхантаре ехибхиккхӯпасампада̄йа упасампанно а̄диттапарийа̄йа̄васа̄не арахаттам̣ патто еко маха̄са̄вакоти ведитаббо. йасма̄ панеса лаккхан̣асампаннена сабба̄ка̄рапарипӯрена брахмасамена аттабха̄вена саманна̄гато, тасма̄ ‘‘лаккхан̣о’’ти сан̇кхам̣ гато. маха̄моггалла̄но пана паббаджитадивасато саттаме дивасе арахаттам̣ патто дутийо аггаса̄вако.
ситам̣ па̄тва̄ка̄сӣти мандахаситам̣ па̄туака̄си, пака̄сайи дассесӣти вуттам̣ хоти. ким̣ пана дисва̄ тхеро ситам̣ па̄тва̄ка̄сӣти? упари па̄л̣ийам̣ а̄гатам̣ ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ екам̣ петалоке ниббаттам̣ саттам̣ дисва̄. тан̃ча кхо диббена чаккхуна̄, на паса̄дачаккхуна̄. паса̄дачаккхусса хи ете аттабха̄ва̄ на а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти. еварӯпам̣ пана аттабха̄вам̣ дисва̄ ка̄рун̃н̃е каттаббе касма̄ ситам̣ па̄тва̄ка̄сӣти? аттано ча буддхан̃а̄н̣асса ча сампаттим̣ самануссаран̣ато. тан̃хи дисва̄ тхеро ‘‘адит̣т̣хасаччена на̄ма пуггалена пат̣илабхитабба̄ еварӯпа̄ аттабха̄ва̄ мутто ахам̣, ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме’’ти аттано ча сампаттим̣ ануссаритва̄ – ‘‘ахо буддхасса бхагавато н̃а̄н̣асампатти, ‘йо каммавипа̄ко, бхиккхаве, ачинтеййо на чинтетаббо’ти десеси, паччаккхам̣ вата катва̄ буддха̄ десенти, суппат̣ивиддха̄ буддха̄нам̣ дхаммадха̄тӯ’’ти евам̣ буддхан̃а̄н̣асампаттин̃ча ануссаритва̄ ситам̣ па̄тва̄ка̄сӣти.
атха лаккхан̣аттхеро касма̄ на аддаса, кимасса диббачаккху наттхӣти? но наттхи, маха̄моггалла̄но пана а̄вадждженто аддаса, итаро пана ана̄ваджджанена на аддаса. йасма̄ пана кхӣн̣а̄сава̄ на̄ма на ака̄ран̣а̄ ситам̣ каронти, тасма̄ там̣ лаккхан̣аттхеро пуччхи ко ну кхо, а̄вусо моггалла̄на, хету, ко паччайо ситасса па̄тукамма̄йа̄ти? тхеро пана йасма̄ йехи айам̣ упапатти са̄мам̣ адит̣т̣ха̄, те дуссаддха̄пайа̄ хонти, тасма̄ бхагавантам̣ саккхим̣ катва̄ бйа̄ка̄тука̄мата̄йа ака̄ло кхо, а̄вусотиа̄дима̄ха. тато бхагавато сантике пут̣т̣хо идха̄хам̣, а̄вусотиа̄дина̄ найена бйа̄ка̄си.
таттха ат̣т̣хикасан̇кхаликанти сетам̣ ниммам̣салохитам̣ ат̣т̣хисан̇гха̄там̣. гиджджха̄пи ка̄ка̄пи кулала̄пӣти етепи йаккхагиджджха̄ чева йаккхака̄ка̄ ча йаккхакулала̄ ча паччетабба̄. па̄катика̄нам̣ пана гиджджха̄дӣнам̣ а̄па̄тхампи етам̣ рӯпам̣ на̄гаччхати. анупатитва̄ анупатитва̄ти анубандхитва̄ анубандхитва̄. витудентӣти асидха̄рӯпамехи тикхин̣ехи лохатун̣д̣акехи виджджхитва̄ виджджхитва̄ ито чито ча чаранти гаччханти. са̄ судам̣ ат̣т̣ассарам̣ каротӣти еттха суданти нипа̄то, са̄ ат̣т̣хикасан̇кхалика̄ ат̣т̣ассарам̣ а̄турассарам̣ каротӣти аттхо. акусалавипа̄ка̄нубхаванаттхам̣ кира йоджанаппама̄н̣а̄пи та̄диса̄ аттабха̄ва̄ ниббаттанти, паса̄дуссада̄ ча хонти паккаган̣д̣асадиса̄. тасма̄ са̄ ат̣т̣хикасан̇кхалика̄ балававедана̄тура̄ та̄дисам̣ саддамака̄сӣти.
еван̃ча пана ватва̄ пуна а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но ‘‘ват̣т̣ага̄мисатта̄ на̄ма еварӯпа̄ аттабха̄ва̄ на муччантӣ’’ти саттесу ка̄рун̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаннам̣ дхаммасам̣вегам̣ дассенто тасса майхам̣, а̄вусо, етадахоси аччхарийам̣ вата бхотиа̄дима̄ха. тато бхагава̄ тхерасса а̄нубха̄вам̣ пака̄сенто чаккхубхӯта̄ вата, бхиккхаве, са̄вака̄ вихарантӣтиа̄дима̄ха. таттха чаккху бхӯтам̣ джа̄там̣ уппаннам̣ етесанти чаккхубхӯта̄, бхӯтачаккхука̄ уппанначаккхука̄ чаккхум̣ уппа̄детва̄ вихарантӣти аттхо. дутийападепи есева найо. йатра хи на̄ма̄ти еттха йатра̄ти ка̄ран̣авачанам̣. татра̄йам̣ аттхайоджана̄ – йасма̄ на̄ма са̄вакопи еварӯпам̣ н̃ассати ва̄ даккхати ва̄ саккхим̣ ва̄ кариссати, тасма̄ авочумха – ‘‘чаккхубхӯта̄ вата, бхиккхаве, са̄вака̄ вихаранти, н̃а̄н̣абхӯта̄ вата, бхиккхаве, са̄вака̄ вихарантӣ’’ти. пуббева ме со, бхиккхаве, сатто дит̣т̣хоти бодхиман̣д̣е саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣апат̣иведхена аппама̄н̣есу чаккава̄л̣есу аппама̄н̣е саттаника̄йе бхавагатийонит̣хитинива̄се ча паччаккхам̣ каронтена майа̄ пуббева со сатто дит̣т̣хоти вадати.
гогха̄такоти га̄во вадхитва̄ ат̣т̣хито мам̣сам̣ мочетва̄ виккин̣итва̄ джӣвикам̣ каппанакасатто. тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄ти тасса на̄на̄четана̄хи а̄йӯхитасса апара̄парийакаммасса. татра хи йа̄йа четана̄йа нараке пат̣исандхи джанита̄, тасса̄ випа̄ке париккхӣн̣е авасесакаммам̣ ва̄ камманимиттам̣ ва̄ а̄рамман̣ам̣ катва̄ пуна пета̄дӣсу пат̣исандхи ниббаттати, тасма̄ са̄ пат̣исандхи каммасабха̄гата̄йа а̄рамман̣асабха̄гата̄йа ва̄ ‘‘тассева каммасса випа̄ка̄васесо’’ти вуччати. айан̃ча сатто евам̣ уппанно. тена̄ха – ‘‘тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄’’ти. тасса кира нарака̄ чаванака̄ле ниммам̣саката̄нам̣ гуннам̣ ат̣т̣хира̄сийева нимиттам̣ ахоси. со пат̣иччханнампи там̣ каммам̣ вин̃н̃ӯнам̣ па̄кат̣ам̣ вийа каронто ат̣т̣хисан̇кхаликапето джа̄то. пат̣хамам̣.
2. песисуттаван̣н̣ана̄
203. мам̣сапесиваттхусмим̣ гогха̄такоти гомам̣сапесийо катва̄ суккха̄петва̄ валлӯравиккайена анека̄ни васса̄ни джӣвикам̣ каппеси, тенасса нарака̄ чаванака̄ле мам̣сапесийева нимиттам̣ ахоси. со мам̣сапесипето джа̄то. дутийам̣.
3. пин̣д̣асуттаван̣н̣ана̄
204. мам̣сапин̣д̣аваттхусмим̣ са̄кун̣икоти сакун̣е гахетва̄ виккин̣анака̄ле ниппаккхачамме мам̣сапин̣д̣аматте катва̄ виккин̣анто джӣвикам̣ каппеси, тенасса нарака̄ чаванака̄ле мам̣сапин̣д̣ова нимиттам̣ ахоси. со мам̣сапин̣д̣апето джа̄то. татийам̣.
4. ниччхависуттаван̣н̣ана̄
205. ниччхавиваттхусмим̣ тасса ораббхикасса ел̣аке вадхитва̄ вадхитва̄ ниччамме катва̄ каппитаджӣвикасса пуриманайенева ниччаммам̣ ел̣акасарӣрам̣ нимиттам̣ ахоси. со ниччхавипето джа̄то. чатуттхам̣.
5. асиломасуттаван̣н̣ана̄
206. асиломаваттхусмим̣ со сӯкарико дӣгхараттам̣ нива̄папут̣т̣хе сӯкаре асина̄ вадхитва̄ вадхитва̄ дӣгхараттам̣ джӣвикам̣ каппеси, тасса уккхитта̄сикабха̄вова нимиттам̣ ахоси. тасма̄ асиломапето джа̄то. пан̃чамам̣.
6. саттисуттаван̣н̣ана̄
207. саттиломаваттхусмим̣ со ма̄гавико екам̣ миган̃ча саттин̃ча гахетва̄ ванам̣ гантва̄ тасса мигасса самӣпам̣ а̄гата̄гате миге саттийа̄ виджджхитва̄ ма̄реси, тасса саттийа̄ виджджханакабха̄войева нимиттам̣ ахоси. тасма̄ саттиломапето джа̄то. чхат̣т̣хам̣.
7. усуломасуттаван̣н̣ана̄
208. усуломаваттхусмим̣ ка̄ран̣икоти ра̄джа̄пара̄дхике анека̄хи ка̄ран̣а̄хи пӣл̣етва̄ аваса̄не кан̣д̣ена виджджхитва̄ ма̄ран̣акапурисо. со кира ‘‘амукасмим̣ падесе виддхо маратӣ’’ти н̃атва̄ва виджджхати. тассевам̣ джӣвикам̣ каппетва̄ нараке уппаннасса тато пакка̄васесена идхӯпапаттика̄ле усуна̄ виджджханабха̄войева нимиттам̣ ахоси. тасма̄ усуломапето джа̄то. саттамам̣.
8. сӯчиломасуттаван̣н̣ана̄
209. сӯчиломаваттхусмим̣ сӯтоти ассадамако. годамакотипи вадантийева. тасса патодасӯчийа̄ виджджханабха̄войева нимиттам̣ ахоси. тасма̄ сӯчиломапето джа̄то. ат̣т̣хамам̣.
9. дутийасӯчиломасуттаван̣н̣ана̄
210. дутийе сӯчиломаваттхусмим̣ сӯчакоти песун̃н̃ака̄рако. со кира мануссе ан̃н̃аман̃н̃ан̃ча бхинди, ра̄джакуле ча ‘‘имасса имам̣ на̄ма аттхи, имина̄ идам̣ на̄ма ката’’нти сӯчетва̄ сӯчетва̄ анайабйасанам̣ па̄песи. тасма̄ йатха̄ тена сӯчетва̄ манусса̄ бхинна̄, татха̄ сӯчӣхи бхеданадуккхам̣ паччанубхотум̣ каммамева нимиттам̣ катва̄ сӯчиломапето джа̄то. навамам̣.
10. кумбхан̣д̣асуттаван̣н̣ана̄
211. ан̣д̣абха̄риваттхусмим̣ га̄макӯт̣акоти виниччхайа̄маччо. тасса каммасабха̄гата̄йа кумбхаматта̄ маха̄гхат̣аппама̄н̣а̄ ан̣д̣а̄ ахесум̣. со хи йасма̄ рахо пат̣иччханне т̣ха̄не лан̃джам̣ гахетва̄ кӯт̣авиниччхайена па̄кат̣ам̣ досам̣ каронто са̄мике асса̄мике ака̄си, тасма̄сса рахассам̣ ан̇гам̣ па̄кат̣ам̣ ниббаттам̣. йасма̄ дан̣д̣ам̣ пат̣т̣хапенто паресам̣ асайхам̣ бха̄рам̣ а̄ропеси, тасма̄сса рахассам̣ ан̇гам̣ асайхабха̄ро хутва̄ ниббаттам̣. йасма̄ йасмим̣ т̣ха̄не т̣хитена самена бхавитаббам̣, тасмим̣ т̣хатва̄ висамо ахоси, тасма̄сса рахассан̇ге висама̄ нисаджджа̄ва ахосӣти. дасамам̣.
пат̣хамо вагго.