5. бхиккхунӣсам̣йуттам̣
1. а̄л̣авика̄суттаван̣н̣ана̄
162. бхиккхунӣсам̣йуттасса пат̣хаме а̄л̣авика̄ти а̄л̣авийам̣ джа̄та̄ а̄л̣авинагаратойева ча никкхамма паббаджита̄. андхавананти кассапасамма̄самбуддхасса четийе навакамматтха̄йа дханам̣ сама̄дапетва̄ а̄гаччхантасса йасодхарасса на̄ма дхаммабха̄н̣акасса арийапуггаласса аккхӣни уппа̄т̣етва̄ таттхева аккхибхедаппаттехи пан̃чахи чорасатехи нивуттхатта̄ тато пат̣т̣ха̄йа ‘‘андхавана’’нти сан̇кхам̣ гатам̣ ванам̣. там̣ кира са̄ваттхито даккхин̣апассе га̄вутаматте хоти ра̄джа̄раккха̄йа гуттам̣. таттха павивекака̄ма̄ бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча гаччханти. тасма̄ айампи ка̄йавивекаттхинӣ йена там̣ ванам̣, тенупасан̇ками. ниссаран̣анти нибба̄нам̣. пан̃н̃а̄йа̄ти паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ена. на твам̣ джа̄на̄си там̣ паданти твам̣ етам̣ нибба̄нападам̣ ва̄ нибба̄нага̄мимаггападам̣ ва̄ на джа̄на̄си. саттисӯлӯпама̄ти винивиджджханаттхена саттисӯласадиса̄. кхандха̄сам̣ адхикут̣т̣ана̄ти кхандха̄ тесам̣ адхикут̣т̣анабхан̣д̣ика̄. пат̣хамам̣.
2. сома̄суттаван̣н̣ана̄
163. дутийе т̣ха̄нанти арахаттам̣. дурабхисамбхаванти дуппасахам̣. дван̇гулапан̃н̃а̄йа̄ти париттапан̃н̃а̄йа. йасма̄ ва̄ двӣхи ан̇гулехи каппа̄сават̣т̣им̣ гахетва̄ суттам̣ кантанти, тасма̄ иттхӣ ‘‘дван̇гулапан̃н̃а̄’’ти вуччати. н̃а̄н̣амхи ваттама̄намхӣти пхаласама̄паттин̃а̄н̣е паваттама̄не. дхаммам̣ випассатоти чатусаччадхаммам̣ випассантасса, пуббабха̄ге ва̄ випассана̄йа а̄рамман̣абхӯтам̣ кхандхапан̃чакамева. кин̃чи ва̄ пана ан̃н̃асмӣти ан̃н̃ам̣ ва̄ кин̃чи ‘‘ахам̣ асмӣ’’ти тан̣ха̄ма̄надит̣т̣хивасена йасса сийа̄. дутийам̣.
3. киса̄готамӣсуттаван̣н̣ана̄
164. татийе киса̄готамӣти аппамам̣салохитата̄йа киса̄, готамӣти панасса̄ на̄мам̣. пуббе кира са̄ваттхийам̣ екасмим̣ куле асӣтикот̣идханам̣ саббам̣ ан̇га̄ра̄ва джа̄там̣. кут̣умбико ан̇га̄раджа̄та̄ни анӣхаритва̄ – ‘‘авассам̣ кочи пун̃н̃ава̄ бхависсати, тасса пун̃н̃ена пуна па̄катикам̣ бхависсатӣ’’ти суван̣н̣ахиран̃н̃асса ча̄т̣ийо пӯретва̄ а̄пан̣е т̣хапетва̄ самӣпе нисӣди. атхека̄ дуггатакуласса дхӣта̄ – ‘‘ад̣д̣хама̄сакам̣ гахетва̄ да̄руса̄кам̣ а̄харисса̄мӣ’’ти вӣтхим̣ гата̄ там̣ дисва̄ кут̣умбикам̣ а̄ха – ‘‘а̄пан̣е та̄ва дханам̣ еттакам̣, гехе киттакам̣ бхависсатӣ’’ти. ким̣ дисва̄ амма евам̣ катхесӣти? имам̣ хиран̃н̃асуван̣н̣анти. со ‘‘пун̃н̃аватӣ еса̄ бхависсатӣ’’ти тасса̄ васанат̣т̣ха̄нам̣ пуччхитва̄ а̄пан̣е бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ тасса̄ ма̄та̄питаро упасан̇камитва̄ евама̄ха – ‘‘амха̄кам̣ гехе вайаппатто да̄рако аттхи, тассетам̣ да̄рикам̣ детха̄’’ти. ким̣ са̄ми дуггатехи саддхим̣ кел̣им̣ каросӣти? миттасантхаво на̄ма дуггатехипи саддхим̣ хоти, детха нам̣, кут̣умбаса̄минӣ бхависсатӣти нам̣ гахетва̄ гхарам̣ а̄неси. са̄ сам̣ва̄саманва̄йа путтам̣ виджа̄та̄. путто падаса̄ а̄хин̣д̣анака̄ле ка̄ламака̄си. са̄ дуггатакуле уппаджджитва̄ маха̄кулам̣ гантва̄пи ‘‘путтавина̄сам̣ патта̄мхӣ’’ти уппаннабалавасока̄ путтасса сарӣракиччам̣ ва̄ретва̄ там̣ матакал̣еварам̣ а̄да̄йа нагаре виппалапантӣ чарати.
екадивасам̣ махатийа̄ буддхавӣтхийа̄ дасабаласса сантикам̣ гантва̄ – ‘‘путтасса ме арогабха̄ваттха̄йа бхесаджджам̣ детха бхагава̄’’ти а̄ха. гаччха са̄ваттхим̣ а̄хин̣д̣итва̄ йасмим̣ гехе матапуббо наттхи, тато сиддхаттхакам̣ а̄хара, путтасса те бхесаджджам̣ бхависсатӣти. са̄ нагарам̣ пависитва̄ дхурагехато пат̣т̣ха̄йа бхагавата̄ вуттанайена гантва̄ сиддхаттхакам̣ йа̄чантӣ гхаре гхаре, ‘‘куто твам̣ еварӯпам̣ гхарам̣ пассиссасӣ’’ти вутта̄ катипайа̄ни геха̄ни а̄хин̣д̣итва̄ – ‘‘саббесампи кира̄йам̣ дхаммата̄, на майхам̣ путтассева̄’’ти са̄ла̄йам̣ чхавам̣ чхад̣д̣етва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. саттха̄ ‘‘имам̣ пабба̄джетӯ’’ти бхиккхуниупассайам̣ песеси. са̄ кхураггейева арахаттам̣ па̄пун̣и. имам̣ тхерим̣ сандха̄йа ‘‘атха кхо киса̄готамӣ’’ти вуттам̣.
екама̄сӣти ека̄ а̄си. рудаммукхӣти рудама̄намукхӣ вийа. аччантам̣ матапутта̄мхӣти еттха антам̣ атӣтам̣ аччантам̣, бха̄ванапум̣сакаметам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ путтамаран̣ам̣ антам̣ атӣтам̣ хоти, евам̣ матапутта̄ ахам̣, ида̄ни мама пуна путтамаран̣ам̣ на̄ма наттхи. пуриса̄ етадантика̄ти пуриса̄пи ме етадантика̄ва. йо ме путтамаран̣асса анто, пуриса̄нампи ме есеванто, абхабба̄ ахам̣ ида̄ни пурисам̣ гавеситунти. саббаттха вихата̄ нандӣти саббесу кхандха̄йатанадха̄тубхавайонигатит̣хитинива̄сесу мама тан̣ха̄нандӣ вихата̄. тамоккхандхоти авиджджа̄ккхандхо. пада̄литоти н̃а̄н̣ена бхинно. татийам̣.
4. виджайа̄суттаван̣н̣ана̄
165. чатуттхе пан̃чан̇гикена̄ти а̄татам̣ витатам̣ а̄татавитатам̣ гханам̣ сусиранти евам̣ пан̃чан̇гасаманна̄гатена. ниййа̄тайа̄ми туйхева̄ти саббе туйхам̣йева деми. на̄хам̣ тенаттхика̄ти на̄хам̣ тена аттхика̄. пӯтика̄йена̄ти суван̣н̣аван̣н̣опи ка̄йо ниччам̣ уггхаритапаггхаритат̣т̣хена пӯтика̄йова, тасма̄ евама̄ха. бхинданена̄ти бхиджджанасабха̄вена. пабхан̇гуна̄ти чун̣н̣авичун̣н̣ам̣ а̄паджджанадхаммена. ат̣т̣ӣйа̄мӣти ат̣т̣а̄ пӣл̣ита̄ хоми. хара̄йа̄мӣти ладжджа̄ми. санта̄ сама̄паттӣти ат̣т̣хавидха̄ локийасама̄патти а̄рамман̣асантата̄йа ан̇гасантата̄йа ча санта̄ти вутта̄. саббаттха̄ти саббесу рӯпа̄рӯпабхавесу, тесам̣ двиннам̣ бхава̄нам̣ гахитатта̄ гахите ка̄мабхаве ат̣т̣хасу ча сама̄паттӣсӯти етесу саббесу т̣ха̄несу майхам̣ авиджджа̄тамо вихатоти вадати. чатуттхам̣.
5. уппалаван̣н̣а̄суттаван̣н̣ана̄
166. пан̃чаме супуппхитагганти аггато пат̣т̣ха̄йа сут̣т̣ху пуппхитам̣ са̄ларуккхам̣. на чаттхи те дутийа̄ ван̣н̣адха̄тӯти тава ван̣н̣адха̄тусадиса̄ дутийа̄ ван̣н̣адха̄ту наттхи, тайа̄ садиса̄ ан̃н̃а̄ бхиккхунӣ наттхӣти вадати. идха̄гата̄ та̄дисика̄ бхавеййунти йатха̄ твам̣ идха̄гата̄ кин̃чи сантхавам̣ ва̄ синехам̣ ва̄ на лабхаси, евамевам̣ тепи тайа̄ва садиса̄ бхавеййум̣. пакхумантарика̄йанти двиннам̣ аккхӣнам̣ маджджхе на̄савам̣сепи тит̣т̣хантим̣ мам̣ на пассаси. васӣбхӯтамхӣти васӣбхӯта̄ асми. пан̃чамам̣.
6. ча̄ла̄суттаван̣н̣ана̄
167. чхат̣т̣хе ко ну там̣ идама̄дапайӣти ко ну мандабуддхи ба̄ло там̣ евам̣ га̄ха̄песи? париклесанти ан̃н̃ампи на̄наппака̄рам̣ упаддавам̣. ида̄ни йам̣ ма̄ро а̄ха – ‘‘ко ну там̣ идама̄дапайӣ’’ти, там̣ маддантӣ – ‘‘на мам̣ андхаба̄ло а̄дапеси, локе пана аггапуггало саттха̄ дхаммам̣ десесӣ’’ти дассетум̣, буддхотиа̄дима̄ха. таттха сачче нивесайӣти параматтхасачче нибба̄не нивесеси. ниродхам̣ аппаджа̄нанта̄ти ниродхасаччам̣ аджа̄нанта̄. чхат̣т̣хам̣.
7. упача̄ла̄суттаван̣н̣ана̄
168. саттаме енти ма̄равасам̣ пуна̄ти пунаппунам̣ маран̣ама̄ракилесама̄радевапуттама̄ра̄нам̣ васам̣ а̄гаччханти. падхӯпитоти санта̄пито. агати йаттха ма̄расса̄ти йаттха туйхам̣ ма̄расса агати. таттха̄ти тасмим̣ нибба̄не. саттамам̣.
8. сӣсупача̄ла̄суттаван̣н̣ана̄
169. ат̣т̣хаме саман̣ӣ вийа диссасӣти саман̣исадиса̄ диссаси. кимива чараси момӯха̄ти ким̣ ка̄ран̣а̄ момӯха̄ вийа чараси? ито бахиддха̄ти имамха̄ са̄сана̄ бахи. па̄сам̣ д̣ентӣти па̄сан̣д̣а̄, сатта̄нам̣ читтесу дит̣т̣хипа̄сам̣ кхипантӣти аттхо. са̄санам̣ пана па̄се мочети, тасма̄ па̄сан̣д̣оти на вуччати, ито бахиддха̄йева па̄сан̣д̣а̄ хонти. пасӣдантӣти сам̣сӣданти лагганти.
ида̄ни ‘‘кам̣ ну уддисса мун̣д̣а̄сӣ’’ти пан̃хам̣ катхентӣ аттхи сакйакуле джа̄тотиа̄дима̄ха. таттха сабба̄бхибхӯти сабба̄ни кхандха̄йатанадха̄тубхавайонигатиа̄дӣни абхибхавитва̄ т̣хито. маран̣ама̄ра̄дайо нуди нӣхарӣти ма̄ранудо. саббаттхамапара̄джитоти саббесу ра̄га̄дӣсу ва̄ ма̄райуддхе ва̄ аджито. саббаттха муттоти саббесу кхандха̄дӣсу мутто. аситоти тан̣ха̄дит̣т̣хиниссайена аниссито. саббакаммаккхайам̣ паттоти саббакаммаккхайасан̇кха̄там̣ арахаттам̣ патто. упадхисан̇кхайети упадхисан̇кхайасан̇кха̄те нибба̄не а̄рамман̣ато вимутто. ат̣т̣хамам̣.
9. села̄суттаван̣н̣ана̄
170. наваме кенидам̣ пакатанти кена идам̣ катам̣. бимбанти аттабха̄вам̣ сандха̄йа вадати. агханти дуккхапатит̣т̣ха̄натта̄ аттабха̄вамева вадати. хетубхан̇га̄ти хетуниродхена паччайавекаллена. навамам̣.
10. ваджира̄суттаван̣н̣ана̄
171. дасаме найидха саттупалаббхатӣти имасмим̣ суддхасан̇кха̄рапун̃дже параматтхато сатто на̄ма на упалаббхати. кхандхесу сантесӯти пан̃часу кхандхесу виджджама̄несу тена тена̄ка̄рена ваваттхитесу. саммутӣти саттоти саман̃н̃а̄маттамева хоти. дуккханти пан̃чаккхандхадуккхам̣. на̄н̃н̃атра дуккха̄ти т̣хапетва̄ дуккхам̣ ан̃н̃о нева самбхоти на нируджджхатӣти. дасамам̣.
ити са̄раттхаппака̄синийа̄
сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа
бхиккхунӣсам̣йуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.