5. паччайачатуккам̣
248. катаме дхамма̄ акусала̄? йасмим̣ самайе акусалам̣ читтам̣ уппаннам̣ хоти соманассасахагатам̣ дит̣т̣хигатасампайуттам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄ садда̄рамман̣ам̣ ва̄ гандха̄рамман̣ам̣ ва̄ раса̄рамман̣ам̣ ва̄ пхот̣т̣хабба̄рамман̣ам̣ ва̄ дхамма̄рамман̣ам̣ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.
249. таттха катама̄ авиджджа̄? йам̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ адассанам̣…пе… авиджджа̄лан̇гӣ мохо акусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄’’.
таттха катамо авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ [четайитаттам̣ (сӣ. ка.)] – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро’’.
таттха катамам̣ сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣’’.
таттха катамам̣ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣’’.
таттха катамам̣ на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣’’.
таттха катамо чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо? йо пхассо пхусана̄ сампхусана̄ сампхуситаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’.
таттха катама̄ пхассапаччайа̄ ведана̄? йам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’.
таттха катама̄ ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄? йо ра̄го са̄ра̄го анунайо ануродхо нандӣ нандира̄го читтасса са̄ра̄го – айам̣ вуччати ‘‘ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄’’.
таттха катамам̣ тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣? йа̄ дит̣т̣хи дит̣т̣хигатам̣ дит̣т̣хигаханам̣ дит̣т̣хиканта̄ро дит̣т̣хивисӯка̄йикам̣ дит̣т̣хивиппхандитам̣ дит̣т̣хисам̣йоджанам̣ га̄хо патит̣т̣ха̄хо абхинивесо пара̄ма̄со куммагго миччха̄патхо миччхаттам̣ титтха̄йатанам̣ випарийа̄сагга̄хо [випарийесагга̄хо (бахӯсу)] – идам̣ вуччати ‘‘тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣’’.
таттха катамо упа̄да̄напаччайа̄ бхаво? т̣хапетва̄ упа̄да̄нам̣, ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо вин̃н̃а̄н̣аккхандхо – айам̣ вуччати ‘‘упа̄да̄напаччайа̄ бхаво’’.
таттха катама̄ бхавапаччайа̄ джа̄ти? йа̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ джа̄ти сан̃джа̄ти ниббатти абхиниббатти па̄тубха̄во – айам̣ вуччати ‘‘бхавапаччайа̄ джа̄ти’’.
таттха катамам̣ джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣? аттхи джара̄, аттхи маран̣ам̣. таттха катама̄ джара̄? йа̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ джара̄ джӣран̣ата̄ а̄йуно сам̣ха̄ни – айам̣ вуччати ‘‘джара̄’’. таттха катамам̣ маран̣ам̣? йо тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ кхайо вайо бхедо парибхедо аниччата̄ антарадха̄нам̣ – идам̣ вуччати ‘‘маран̣ам̣’’. ити айан̃ча джара̄, идан̃ча маран̣ам̣. идам̣ вуччати ‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣’’.
еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса сан̇гати хоти, сама̄гамо хоти, самодха̄нам̣ хоти, па̄тубха̄во хоти. тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.
250. тасмим̣ самайе авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.
251. таттха катама̄ авиджджа̄? йам̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ адассанам̣…пе… авиджджа̄лан̇гӣ мохо акусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄’’.
таттха катамо авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро’’.
таттха катамам̣ сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣’’.
таттха катамам̣ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣’’.
на̄мапаччайа̄ пхассоти. таттха катамам̣ на̄мам̣? т̣хапетва̄ пхассам̣, ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо вин̃н̃а̄н̣аккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘на̄мам̣’’.
таттха катамо на̄мапаччайа̄ пхассо? йо пхассо пхусана̄ сампхусана̄ сампхуситаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘на̄мапаччайа̄ пхассо’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.
тасмим̣ самайе авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.
253. таттха катама̄ авиджджа̄? йам̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ адассанам̣…пе… авиджджа̄лан̇гӣ мохо акусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄’’.
таттха катамо авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро’’.
таттха катамам̣ сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣’’.
таттха катамам̣ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣? аттхи на̄мам̣, аттхи рӯпам̣. таттха катамам̣ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘на̄мам̣’’. таттха катамам̣ рӯпам̣? чаккха̄йатанасса упачайо, сота̄йатанасса упачайо, гха̄на̄йатанасса упачайо, дживха̄йатанасса упачайо, ка̄йа̄йатанасса упачайо, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи рӯпам̣ читтаджам̣ читтахетукам̣ читтасамут̣т̣ха̄нам̣ – идам̣ вуччати ‘‘рӯпам̣’’. ити идан̃ча на̄мам̣, идан̃ча рӯпам̣. идам̣ вуччати ‘‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣’’.
на̄марӯпапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатананти. аттхи на̄мам̣, аттхи рӯпам̣. таттха катамам̣ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘на̄мам̣’’. таттха катамам̣ рӯпам̣? йам̣ рӯпам̣ нисса̄йа мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту ваттати – идам̣ вуччати ‘‘рӯпам̣’’. ити идан̃ча на̄мам̣, идан̃ча рӯпам̣. идам̣ вуччати ‘‘на̄марӯпам̣’’.
таттха катамам̣ на̄марӯпапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘на̄марӯпапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣’’.
таттха катамо чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо? йо пхассо пхусана̄ сампхусана̄ сампхуситаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.
254. тасмим̣ самайе авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.
255. таттха катама̄ авиджджа̄? йам̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ адассанам̣…пе… авиджджа̄лан̇гӣ мохо акусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄’’.
таттха катамо авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ро’’.
таттха катамам̣ сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣’’.
таттха катамам̣ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣? аттхи на̄мам̣, аттхи рӯпам̣. таттха катамам̣ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘на̄мам̣’’. таттха катамам̣ рӯпам̣? чаккха̄йатанасса упачайо, сота̄йатанасса упачайо, гха̄на̄йатанасса упачайо, дживха̄йатанасса упачайо, ка̄йа̄йатанасса упачайо, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи рӯпам̣ читтаджам̣ читтахетукам̣ читтасамут̣т̣ха̄нам̣ – идам̣ вуччати ‘‘рӯпам̣’’. ити идан̃ча на̄мам̣, идан̃ча рӯпам̣. идам̣ вуччати ‘‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣’’.
на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатананти. аттхи на̄мам̣, аттхи рӯпам̣. таттха катамам̣ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘на̄мам̣’’. таттха катамам̣ рӯпам̣? чатта̄ро ча маха̄бхӯта̄, йан̃ча рӯпам̣ нисса̄йа мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту ваттати – идам̣ вуччати ‘‘рӯпам̣’’. ити идан̃ча на̄мам̣, идан̃ча рӯпам̣. идам̣ вуччати ‘‘на̄марӯпам̣’’.
таттха катамам̣ на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣? чаккха̄йатанам̣, сота̄йатанам̣, гха̄на̄йатанам̣, дживха̄йатанам̣, ка̄йа̄йатанам̣, мана̄йатанам̣ – идам̣ вуччати ‘‘на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣’’.
таттха катамо чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо? йо пхассо пхусана̄ сампхусана̄ сампхуситаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.
паччайачатуккам̣.