14. акусаламӯлакавипа̄каниддесо

350. катаме дхамма̄ абйа̄ката̄? йасмим̣ самайе акусаласса каммасса кататта̄ упачитатта̄ випа̄кам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ уппаннам̣ хоти упеккха̄сахагатам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣, тасмим̣ самайе акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

351. таттха катамо акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

352. катаме дхамма̄ абйа̄ката̄? йасмим̣ самайе акусаласса каммасса кататта̄ упачитатта̄ випа̄кам̣ сотавин̃н̃а̄н̣ам̣ уппаннам̣ хоти упеккха̄сахагатам̣ садда̄рамман̣ам̣…пе… гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣ уппаннам̣ хоти упеккха̄сахагатам̣ гандха̄рамман̣ам̣…пе… дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣ уппаннам̣ хоти упеккха̄сахагатам̣ раса̄рамман̣ам̣…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣ уппаннам̣ хоти дуккхасахагатам̣ пхот̣т̣хабба̄рамман̣ам̣…пе… манодха̄ту уппанна̄ хоти упеккха̄сахагата̄ рӯпа̄рамман̣а̄ ва̄…пе… пхот̣т̣хабба̄рамман̣а̄ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

353. катаме дхамма̄ абйа̄ката̄? йасмим̣ самайе акусаласса каммасса кататта̄ упачитатта̄ випа̄ка̄ мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту уппанна̄ хоти упеккха̄сахагата̄ рӯпа̄рамман̣а̄ ва̄…пе… дхамма̄рамман̣а̄ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

354. таттха катамо акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘акусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’.

таттха катамам̣ сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣’’.

таттха катамам̣ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо – идам̣ вуччати ‘‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣’’.

таттха катамам̣ на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣’’.

таттха катамо чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо? йо пхассо пхусана̄ сампхусана̄ сампхуситаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’.

таттха катама̄ пхассапаччайа̄ ведана̄? йам̣ четасикам̣ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ четосампхассаджам̣ адуккхамасукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’.

таттха катамо ведана̄паччайа̄ адхимоккхо? йо читтасса адхимоккхо адхимуччана̄ тададхимуттата̄ – айам̣ вуччати ‘‘ведана̄паччайа̄ адхимоккхо’’.

таттха катамо адхимоккхапаччайа̄ бхаво? т̣хапетва̄ адхимоккхам̣, ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо вин̃н̃а̄н̣аккхандхо – айам̣ вуччати ‘‘адхимоккхапаччайа̄ бхаво’’.

таттха катама̄ бхавапаччайа̄ джа̄ти? йа̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ джа̄ти сан̃джа̄ти ниббатти абхиниббатти па̄тубха̄во – айам̣ вуччати ‘‘бхавапаччайа̄ джа̄ти’’.

таттха катамам̣ джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣? аттхи джара̄, аттхи маран̣ам̣. таттха катама̄ джара̄? йа̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ джара̄ джӣран̣ата̄ а̄йуно сам̣ха̄ни – айам̣ вуччати джара̄. таттха катамам̣ маран̣ам̣? йо тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ кхайо вайо бхедо парибхедо аниччата̄ антарадха̄нам̣ – идам̣ вуччати ‘‘маран̣ам̣’’. ити айан̃ча джара̄, идан̃ча маран̣ам̣. идам̣ вуччати ‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣’’.

еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса сан̇гати хоти, сама̄гамо хоти, самодха̄нам̣ хоти, па̄тубха̄во хоти. тена вуччати еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

акусаламӯлакавипа̄каниддесо.

абхидхаммабха̄джанӣйам̣.

пат̣иччасамуппа̄давибхан̇го [паччайа̄ка̄равибхан̇го (сӣ. сйа̄.)] нит̣т̣хито.