10. кусаланиддесо

292. катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе ка̄ма̄вачарам̣ кусалам̣ читтам̣ уппаннам̣ хоти соманассасахагатам̣ н̃а̄н̣асампайуттам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄ садда̄рамман̣ам̣ ва̄ гандха̄рамман̣ам̣ ва̄ раса̄рамман̣ам̣ ва̄ пхот̣т̣хабба̄рамман̣ам̣ ва̄ дхамма̄рамман̣ам̣ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

293. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо, амохо.

таттха катамо алобхо? йо алобхо алуббхана̄ алуббхитаттам̣ аса̄ра̄го аса̄раджджана̄ аса̄раджджитаттам̣ анабхиджджха̄ алобхо кусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘алобхо’’.

таттха катамо адосо? йо адосо адуссана̄ адусситаттам̣ абйа̄па̄до абйа̄паджджо адосо кусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘адосо’’.

таттха катамо амохо? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи – айам̣ вуччати ‘‘амохо’’. име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’.

таттха катамам̣ сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣…пе… на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣…пе… чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо…пе… пхассапаччайа̄ ведана̄…пе… айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’.

таттха катамо ведана̄паччайа̄ паса̄до? йа̄ саддха̄ саддахана̄ окаппана̄ абхиппаса̄до – айам̣ вуччати ‘‘ведана̄паччайа̄ паса̄до’’.

таттха катамо паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо? йо читтасса адхимоккхо адхимуччана̄ тададхимуттата̄ – айам̣ вуччати ‘‘паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо’’.

таттха катамо адхимоккхапаччайа̄ бхаво? т̣хапетва̄ адхимоккхам̣, ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо вин̃н̃а̄н̣аккхандхо – айам̣ вуччати ‘‘адхимоккхапаччайа̄ бхаво’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

294. катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе ка̄ма̄вачарам̣ кусалам̣ читтам̣ уппаннам̣ хоти соманассасахагатам̣ н̃а̄н̣асампайуттам̣ сасан̇кха̄рена рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄…пе… соманассасахагатам̣ н̃а̄н̣авиппайуттам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄…пе… соманассасахагатам̣ н̃а̄н̣авиппайуттам̣ сасан̇кха̄рена рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄ садда̄рамман̣ам̣ ва̄ гандха̄рамман̣ам̣ ва̄ раса̄рамман̣ам̣ ва̄ пхот̣т̣хабба̄рамман̣ам̣ ва̄ дхамма̄рамман̣ам̣ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

295. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо.

таттха катамо алобхо? йо алобхо алуббхана̄ алуббхитаттам̣ аса̄ра̄го аса̄раджджана̄ аса̄раджджитаттам̣ анабхиджджха̄ алобхо кусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘алобхо’’.

таттха катамо адосо? йо адосо адуссана̄ адусситаттам̣ абйа̄па̄до абйа̄паджджо адосо кусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘адосо’’. име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’.

таттха катама̄ пхассапаччайа̄ ведана̄? йам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

296. катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе ка̄ма̄вачарам̣ кусалам̣ читтам̣ уппаннам̣ хоти упеккха̄сахагатам̣ н̃а̄н̣асампайуттам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄…пе… упеккха̄сахагатам̣ н̃а̄н̣асампайуттам̣ сасан̇кха̄рена рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄ садда̄рамман̣ам̣ ва̄ гандха̄рамман̣ам̣ ва̄ раса̄рамман̣ам̣ ва̄ пхот̣т̣хабба̄рамман̣ам̣ ва̄ дхамма̄рамман̣ам̣ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

297. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо, амохо – име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… айам̣ вуччати – ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’.

таттха катама̄ пхассапаччайа̄ ведана̄? йам̣ четасикам̣ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ четосампхассаджам̣ адуккхамасукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе ка̄ма̄вачарам̣ кусалам̣ читтам̣ уппаннам̣ хоти упеккха̄сахагатам̣ н̃а̄н̣авиппайуттам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄…пе… упеккха̄сахагатам̣ н̃а̄н̣авиппайуттам̣ сасан̇кха̄рена рӯпа̄рамман̣ам̣ ва̄ садда̄рамман̣ам̣ ва̄ гандха̄рамман̣ам̣ ва̄ раса̄рамман̣ам̣ ва̄ пхот̣т̣хабба̄рамман̣ам̣ ва̄ дхамма̄рамман̣ам̣ ва̄ йам̣ йам̣ ва̄ пана̄раббха, тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

299. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо – име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

300. катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе рӯпӯпапаттийа̄ маггам̣ бха̄вети вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати патхавӣкасин̣ам̣ [пат̣хавӣкасин̣ам̣ (сӣ. сйа̄.)], тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

301. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо, амохо – име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

302. катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе арӯпӯпапаттийа̄ маггам̣ бха̄вети саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄сахагатам̣ сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

303. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо, амохо – име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’.

таттха катама̄ пхассапаччайа̄ ведана̄? йам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’…пе… тена вуччати ‘‘еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣ’’ти.

304. катаме дхамма̄ кусала̄? йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄мам̣, на̄мапаччайа̄ чхат̣т̣ха̄йатанам̣, чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ паса̄до, паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо, адхимоккхапаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. еваметесам̣ дхамма̄нам̣ самудайо хоти.

305. таттха катаме кусаламӯла̄? алобхо, адосо, амохо.

таттха катамо алобхо…пе… адосо…пе… амохо? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘амохо’’. име вуччанти ‘‘кусаламӯла̄’’.

таттха катамо кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро? йа̄ четана̄ сан̃четана̄ сан̃четайитаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘кусаламӯлапаччайа̄ сан̇кха̄ро’’…пе… айам̣ вуччати ‘‘чхат̣т̣ха̄йатанапаччайа̄ пхассо’’.

таттха катама̄ пхассапаччайа̄ ведана̄? йам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’.

таттха катамо ведана̄паччайа̄ паса̄до? йа̄ саддха̄ саддахана̄ окаппана̄ абхиппаса̄до – айам̣ вуччати ‘‘ведана̄паччайа̄ паса̄до’’.

таттха катамо паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо? йо читтасса адхимоккхо адхимуччана̄ тададхимуттата̄ – айам̣ вуччати ‘‘паса̄дапаччайа̄ адхимоккхо’’.

таттха катамо адхимоккхапаччайа̄ бхаво? т̣хапетва̄ адхимоккхам̣, ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо вин̃н̃а̄н̣аккхандхо – айам̣ вуччати ‘‘адхимоккхапаччайа̄ бхаво’’…пе… айам̣ вуччати ‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣’’.

еваметесам̣ дхамма̄нам̣ самудайо хотӣти. еваметесам̣ дхамма̄нам̣ сан̇гати хоти, сама̄гамо хоти, самодха̄нам̣ хоти, па̄тубха̄во хоти. тена вуччати ‘‘еваметесам̣ дхамма̄нам̣ самудайо хотӣ’’ти.

кусаланиддесо.