1. абхидхаммабха̄джанӣйам̣
219. ба̄вӣсатиндрийа̄ни – чаккхундрийам̣, сотиндрийам̣, гха̄ниндрийам̣, дживхиндрийам̣, ка̄йиндрийам̣, маниндрийам̣, иттхиндрийам̣, пурисиндрийам̣, джӣвитиндрийам̣, сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣, саддхиндрийам̣, вӣрийиндрийам̣ [вирийиндрийам̣ (сӣ. сйа̄.)], сатиндрийам̣, сама̄дхиндрийам̣, пан̃н̃индрийам̣, анан̃н̃а̄тан̃н̃асса̄мӣтиндрийам̣, ан̃н̃индрийам̣, ан̃н̃а̄та̄виндрийам̣.
220. таттха катамам̣ чаккхундрийам̣? йам̣ чаккху чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – идам̣ вуччати ‘‘чаккхундрийам̣’’.
таттха катамам̣ сотиндрийам̣…пе… гха̄ниндрийам̣…пе… дживхиндрийам̣…пе… ка̄йиндрийам̣? йо ка̄йо чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – идам̣ вуччати ‘‘ка̄йиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ маниндрийам̣? екавидхена маниндрийам̣ – пхассасампайуттам̣. дувидхена маниндрийам̣ – аттхи сахетукам̣, аттхи ахетукам̣. тивидхена маниндрийам̣ – аттхи кусалам̣, аттхи акусалам̣, аттхи абйа̄катам̣. чатуббидхена маниндрийам̣ – аттхи ка̄ма̄вачарам̣, аттхи рӯпа̄вачарам̣, аттхи арӯпа̄вачарам̣, аттхи апарийа̄паннам̣. пан̃чавидхена маниндрийам̣ – аттхи сукхиндрийасампайуттам̣, аттхи дуккхиндрийасампайуттам̣, аттхи соманассиндрийасампайуттам̣, аттхи доманассиндрийасампайуттам̣, аттхи упеккхиндрийасампайуттам̣. чхаббидхена маниндрийам̣ – чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… мановин̃н̃а̄н̣ам̣. евам̣ чхаббидхена маниндрийам̣.
саттавидхена маниндрийам̣ – чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣, манодха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту. евам̣ саттавидхена маниндрийам̣.
ат̣т̣хавидхена маниндрийам̣ – чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣ аттхи сукхасахагатам̣, аттхи дуккхасахагатам̣, манодха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту. евам̣ ат̣т̣хавидхена маниндрийам̣.
нававидхена маниндрийам̣ – чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣, манодха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту аттхи кусала̄, аттхи акусала̄, аттхи абйа̄ката̄. евам̣ нававидхена маниндрийам̣.
дасавидхена маниндрийам̣ – чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣ аттхи сукхасахагатам̣, аттхи дуккхасахагатам̣, манодха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту аттхи кусала̄, аттхи акусала̄, аттхи абйа̄ката̄. евам̣ дасавидхена маниндрийам̣…пе… евам̣ бахувидхена маниндрийам̣. идам̣ вуччати ‘‘маниндрийам̣’’.
таттха катамам̣ иттхиндрийам̣? йам̣ иттхийа̄ иттхилин̇гам̣ иттхинимиттам̣ иттхикуттам̣ иттха̄каппо иттхаттам̣ иттхибха̄во – идам̣ вуччати ‘‘иттхиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ пурисиндрийам̣? йам̣ пурисасса пурисалин̇гам̣ пурисанимиттам̣ пурисакуттам̣ пуриса̄каппо пурисаттам̣ пурисабха̄во – идам̣ вуччати ‘‘пурисиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ джӣвитиндрийам̣? джӣвитиндрийам̣ дувидхена – аттхи рӯпаджӣвитиндрийам̣, аттхи арӯпаджӣвитиндрийам̣.
таттха катамам̣ рӯпаджӣвитиндрийам̣? йо тесам̣ рӯпӣнам̣ дхамма̄нам̣ а̄йу т̣хити йапана̄ йа̄пана̄ ирийана̄ ваттана̄ па̄лана̄ джӣвитам̣ джӣвитиндрийам̣ – идам̣ вуччати ‘‘рӯпаджӣвитиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ арӯпаджӣвитиндрийам̣? йо тесам̣ арӯпӣнам̣ дхамма̄нам̣ а̄йу т̣хити йапана̄ йа̄пана̄ ирийана̄ ваттана̄ па̄лана̄ джӣвитам̣ джӣвитиндрийам̣ – идам̣ вуччати ‘‘арӯпаджӣватиндрийам̣’’. идам̣ вуччати ‘‘джӣвитиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ сукхиндрийам̣? йам̣ ка̄йикам̣ са̄там̣ ка̄йикам̣ сукхам̣ ка̄йасампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ ка̄йасампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘сукхиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ дуккхиндрийам̣? йам̣ ка̄йикам̣ аса̄там̣ ка̄йикам̣ дуккхам̣ ка̄йасампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ ка̄йасампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ соманассиндрийам̣? йам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘соманассиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ доманассиндрийам̣? йам̣ четасикам̣ аса̄там̣ четасикам̣ дуккхам̣ четосампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘доманассиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ упеккхиндрийам̣? йам̣ четасикам̣ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ четосампхассаджам̣ адуккхамасукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘упеккхиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ саддхиндрийам̣? йа̄ саддха̄ саддахана̄ окаппана̄ абхиппаса̄до саддха̄ саддхиндрийам̣ саддха̄балам̣ – идам̣ вуччати ‘‘саддхиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ вӣрийиндрийам̣? йо четасико вӣрийа̄рамбхо никкамо параккамо уййа̄мо ва̄йа̄мо усса̄хо уссол̣хӣ тха̄мо т̣хити аситхилапараккамата̄ аниккхиттачхандата̄ аниккхиттадхурата̄ дхурасампагга̄хо вӣрийам̣ вӣрийиндрийам̣ вӣрийабалам̣ – идам̣ вуччати ‘‘вӣрийиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ сатиндрийам̣? йа̄ сати ануссати пат̣иссати сати саран̣ата̄ дха̄ран̣ата̄ апила̄паната̄ асаммуссаната̄ сати сатиндрийам̣ сатибалам̣ самма̄сати – идам̣ вуччати ‘‘сатиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ сама̄дхиндрийам̣? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити ават̣т̣хити ависа̄ха̄ро авиккхепо ависа̄хат̣ама̄насата̄ саматхо сама̄дхиндрийам̣ сама̄дхибалам̣ самма̄сама̄дхи – идам̣ вуччати ‘‘сама̄дхиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ пан̃н̃индрийам̣? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи – идам̣ вуччати ‘‘пан̃н̃индрийам̣’’.
таттха катамам̣ анан̃н̃а̄тан̃н̃асса̄мӣтиндрийам̣? йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ анан̃н̃а̄та̄нам̣ адит̣т̣ха̄нам̣ аппатта̄нам̣ авидита̄нам̣ асаччхиката̄нам̣ саччхикирийа̄йа пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – идам̣ вуччати ‘‘анан̃н̃а̄тан̃н̃асса̄мӣтиндрийам̣’’.
таттха катамам̣ ан̃н̃индрийам̣? йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ н̃а̄та̄нам̣ дит̣т̣ха̄нам̣ патта̄нам̣ видита̄нам̣ саччхиката̄нам̣ саччхикирийа̄йа пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – идам̣ вуччати ан̃н̃индрийам̣.
таттха катамам̣ ан̃н̃а̄та̄виндрийам̣? йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ ан̃н̃а̄та̄вӣнам̣ дит̣т̣ха̄нам̣ патта̄нам̣ видита̄нам̣ саччхиката̄нам̣ саччхикирийа̄йа пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – идам̣ вуччати ‘‘ан̃н̃а̄та̄виндрийам̣’’.
абхидхаммабха̄джанӣйам̣.