22. ба̄вӣсатимавагго

(208) 1. паринибба̄накатха̄

892. аттхи кин̃чи сам̣йоджанам̣ аппаха̄йа паринибба̄нанти? а̄манта̄. аттхи кин̃чи сакка̄йадит̣т̣хим̣ аппаха̄йа…пе… аноттаппам̣ аппаха̄йа паринибба̄нанти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

аттхи кин̃чи сам̣йоджанам̣ аппаха̄йа паринибба̄нанти? а̄манта̄. араха̄ сара̄го…пе… сакилесоти? на хевам̣ ваттаббе…пе… нану араха̄ нира̄го…пе… никкилесоти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ нира̄го…пе… никкилесо, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘аттхи кин̃чи сам̣йоджанам̣ аппаха̄йа паринибба̄на’’нти.

893. на ваттаббам̣ – ‘‘аттхи кин̃чи сам̣йоджанам̣ аппаха̄йа паринибба̄на’’нти? а̄манта̄. араха̄ саббам̣ буддхависайам̣ джа̄на̄тӣти? на хевам̣ ваттаббе. тена хи аттхи кин̃чи сам̣йоджанам̣ аппаха̄йа паринибба̄нанти.

паринибба̄накатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(209) 2. кусалачиттакатха̄

894. араха̄ кусалачитто паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. араха̄ пун̃н̃а̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаронто… а̄нен̃джа̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаронто… гатисам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… бхавасам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… иссарийасам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… адхипаччасам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… маха̄бхогасам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… маха̄парива̄расам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… девасобхагйасам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто… мануссасобхагйасам̣ваттанийам̣ каммам̣ каронто паринибба̄йатӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

араха̄ кусалачитто паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. араха̄ а̄чинанто апачинанто паджаханто упа̄дийанто висиненто уссиненто видхӯпенто сандхӯпенто паринибба̄йатӣти? на хевам̣ ваттаббе …пе… нану араха̄ нева̄чина̄ти на апачина̄ти апачинитва̄ т̣хитоти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ нева̄чина̄ти на апачина̄ти апачинитва̄ т̣хито, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ кусалачитто паринибба̄йатӣ’’ти. нану араха̄ нева паджахати на упа̄дийати паджахитва̄ т̣хито, нева висинети на уссинети висинетва̄ т̣хито; нану араха̄ нева видхӯпети на сандхӯпети видхӯпетва̄ т̣хитоти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ нева видхӯпети на сандхӯпети видхӯпетва̄ т̣хито, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ кусалачитто паринибба̄йатӣ’’ти.

895. на ваттаббам̣ – ‘‘араха̄ кусалачитто паринибба̄йатӣ’’ти? а̄манта̄. нану араха̄ упат̣т̣хитассати сато сампаджа̄но паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ упат̣т̣хитассати сато сампаджа̄но паринибба̄йати, тена вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ кусалачитто паринибба̄йатӣ’’ти.

кусалачиттакатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(210) 3. а̄нен̃джакатха̄

896. араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. нану араха̄ пакатичитте т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ пакатичитте т̣хито паринибба̄йати, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣ’’ти.

араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. араха̄ кирийамайе читте т̣хито паринибба̄йатӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе… нану араха̄ випа̄качитте т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ випа̄качитте т̣хито паринибба̄йати, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣ’’ти.

араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. араха̄ кирийа̄бйа̄кате читте т̣хито паринибба̄йатӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе… нану араха̄ випа̄ка̄бйа̄кате читте т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. хан̃чи араха̄ випа̄ка̄бйа̄кате читте т̣хито паринибба̄йати, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣ’’ти.

араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣти? а̄манта̄. нану бхагава̄ чатуттхаджджха̄на̄ вут̣т̣хахитва̄ саманантара̄ париниббутоти [дӣ. ни. 2.219]? а̄манта̄. хан̃чи бхагава̄ чатуттхаджджха̄на̄ вут̣т̣хахитва̄ саманантара̄ париниббуто, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йатӣ’’ти.

а̄нен̃джакатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(211) 4. дхамма̄бхисамайакатха̄

897. аттхи габбхасеййа̄йа дхамма̄бхисамайоти? а̄манта̄. аттхи габбхасеййа̄йа дхаммадесана̄, дхаммассаванам̣, дхаммаса̄каччха̄, парипуччха̄, сӣласама̄да̄нам̣, индрийесу гуттадва̄рата̄, бходжане маттан̃н̃ута̄, пуббаратта̄парараттам̣ джа̄гарийа̄нуйоготи? на хевам̣ ваттаббе…пе… наттхи габбхасеййа̄йа дхаммадесана̄, дхаммассаванам̣…пе… пуббаратта̄парараттам̣ джа̄гарийа̄нуйоготи? а̄манта̄. хан̃чи наттхи габбхасеййа̄йа дхаммадесана̄, дхаммассаванам̣…пе… пуббаратта̄парараттам̣ джа̄гарийа̄нуйого, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘аттхи габбхасеййа̄йа дхамма̄бхисамайо’’ти.

аттхи габбхасеййа̄йа дхамма̄бхисамайоти? а̄манта̄. нану две паччайа̄ самма̄дит̣т̣хийа̄ уппа̄да̄йа – парато ча гхосо, йонисо ча манасика̄роти? а̄манта̄. хан̃чи две паччайа̄ самма̄дит̣т̣хийа̄ уппа̄да̄йа – парато ча гхосо, йонисо ча манасика̄ро, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘аттхи габбхасеййа̄йа дхамма̄бхисамайо’’ти.

аттхи габбхасеййа̄йа дхамма̄бхисамайоти? а̄манта̄. суттасса паматтасса мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса дхамма̄бхисамайоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

дхамма̄бхисамайакатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(212-4) 5-7. тиссопикатха̄

898. аттхи габбхасеййа̄йа арахаттаппаттӣти? а̄манта̄. суттасса паматтасса мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса арахаттаппаттӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

899. аттхи супинагатасса дхамма̄бхисамайоти? а̄манта̄. суттасса паматтасса мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса дхамма̄бхисамайоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

900. аттхи супинагатасса арахаттаппаттӣти? а̄манта̄. суттасса паматтасса мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса арахаттаппаттӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

тиссопикатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(215) 8. абйа̄катакатха̄

901. саббам̣ супинагатасса читтам̣ абйа̄катанти? а̄манта̄. супинантена па̄н̣ам̣ ханеййа̄ти? а̄манта̄. хан̃чи супинантена па̄н̣ам̣ ханеййа, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘саббам̣ супинагатасса читтам̣ абйа̄ката’’нти.

супинантена адиннам̣ а̄дийеййа…пе… муса̄ бхан̣еййа, писун̣ам̣ бхан̣еййа, пхарусам̣ бхан̣еййа, сампхам̣ палапеййа, сандхим̣ чхиндеййа, ниллопам̣ хареййа, ека̄га̄рикам̣ кареййа, парипантхе тит̣т̣хеййа, парада̄рам̣ гаччхеййа, га̄магха̄такам̣ кареййа, нигамагха̄такам̣ кареййа, супинантена метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййа, супинагатасса асучи муччеййа, супинантена да̄нам̣ дадеййа, чӣварам̣ дадеййа, пин̣д̣апа̄там̣ дадеййа, сена̄санам̣ дадеййа, гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рам̣ дадеййа, кха̄данӣйам̣ дадеййа, бходжанӣйам̣ дадеййа, па̄нӣйам̣ дадеййа, четийам̣ вандеййа, четийе ма̄лам̣ а̄ропеййа, гандхам̣ а̄ропеййа, вилепанам̣ а̄ропеййа…пе… четийам̣ абхидаккхин̣ам̣ кареййа̄ти? а̄манта̄. хан̃чи супинантена четийам̣ абхидаккхин̣ам̣ кареййа, но ча вата ре ваттаббе – ‘‘саббам̣ супинагатасса читтам̣ абйа̄ката’’нти.

902. на ваттаббам̣ – ‘‘саббам̣ супинагатасса читтам̣ абйа̄ката’’нти? а̄манта̄. нану супинагатасса читтам̣ аббоха̄рийам̣ вуттам̣ бхагавата̄ти? а̄манта̄. хан̃чи супинагатасса читтам̣ аббоха̄рийам̣ вуттам̣ бхагавата̄, тена вата ре ваттаббе – ‘‘саббам̣ супинагатасса читтам̣ абйа̄ката’’нти.

абйа̄катакатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(216) 9. а̄севанапаччайакатха̄

903. наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘па̄н̣а̄типа̄то, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато нирайасам̣ваттанико тираччха̄найонисам̣ваттанико петтивисайасам̣ваттанико, йо саббалахусо па̄н̣а̄типа̄тасса випа̄ко мануссабхӯтасса аппа̄йукасам̣ваттанико хотӣ’’ти [а. ни. 8.40]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи аттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти.

наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘адинна̄да̄нам̣, бхиккхаве, а̄севитам̣ бха̄витам̣ бахулӣкатам̣ нирайасам̣ваттаникам̣ тираччха̄найонисам̣ваттаникам̣ петтивисайасам̣ваттаникам̣, йо саббалахусо адинна̄да̄насса випа̄ко мануссабхӯтасса бхогабйасанасам̣ваттанико хоти…пе… йо саббалахусо ка̄месумиччха̄ча̄расса випа̄ко мануссабхӯтасса сапаттаверасам̣ваттанико хоти…пе… йо саббалахусо муса̄ва̄дасса випа̄ко мануссабхӯтасса аббхӯтаббхаккха̄насам̣ваттанико хоти…пе… йо саббалахусо писун̣а̄йа ва̄ча̄йа випа̄ко мануссабхӯтасса миттехи бхеданасам̣ваттанико хоти…пе… йо саббалахусо пхаруса̄йа ва̄ча̄йа випа̄ко мануссабхӯтасса амана̄пасаддасам̣ваттанико хоти…пе… йо саббалахусо сампхаппала̄пасса випа̄ко мануссабхӯтасса ана̄деййава̄ча̄сам̣ваттанико хоти, сура̄мерайапа̄нам̣, бхиккхаве, а̄севитам̣…пе… йо саббалахусо сура̄мерайапа̄насса випа̄ко мануссабхӯтасса умматтакасам̣ваттанико хотӣ’’ти [а. ни. 8.40]! аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи аттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти.

904. наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘миччха̄дит̣т̣хи, бхиккхаве, а̄севита̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ нирайасам̣ваттаника̄ тираччха̄найонисам̣ваттаника̄ петтивисайасам̣ваттаника̄’’ти. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи аттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти.

наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘миччха̄сан̇каппо…пе… миччха̄сама̄дхи, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито…пе… петтивисайасам̣ваттанико’’ти! аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи аттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти.

905. наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘самма̄дит̣т̣хи, бхиккхаве, а̄севита̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ аматогадха̄ хоти аматапара̄йана̄ аматапарийоса̄на̄’’ти! аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи аттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти.

наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘самма̄сан̇каппо, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато…пе… самма̄сама̄дхи, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато аматогадхо хоти аматапара̄йано аматапарийоса̄но’’ти аттхева суттантоти, а̄манта̄. тена хи аттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄ти.

а̄севанапаччайакатха̄ нит̣т̣хита̄.

22. ба̄вӣсатимавагго

(217) 10. кхан̣икакатха̄

906. екачиттаккхан̣ика̄ саббе дхамма̄ти? а̄манта̄. читте маха̄патхавӣ сан̣т̣ха̄ти, маха̄самуддо сан̣т̣ха̄ти, синерупаббатара̄джа̄ сан̣т̣ха̄ти, а̄по сан̣т̣ха̄ти, теджо сан̣т̣ха̄ти, ва̄йо сан̣т̣ха̄ти, тин̣акат̣т̣хаванаппатайо сан̣т̣хахантӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе….

екачиттаккхан̣ика̄ саббе дхамма̄ти? а̄манта̄. чаккха̄йатанам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣ена сахаджа̄танти? на хевам̣ ваттаббе…пе… чаккха̄йатанам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣ена сахаджа̄танти? а̄манта̄. нану а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча – ‘‘аджджхаттикан̃чева, а̄вусо, чаккхум̣ апарибхиннам̣ хоти, ба̄хира̄ ча рӯпа̄ на а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, но ча таджджо саманна̄ха̄ро хоти, нева та̄ва таджджасса вин̃н̃а̄н̣абха̄гасса [вин̃н̃а̄н̣абха̄васса (бахӯсу)] па̄тубха̄во хоти. аджджхаттикан̃чева, а̄вусо, чаккхум̣ апарибхиннам̣ хоти, ба̄хира̄ ча рӯпа̄ а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, но ча таджджо саманна̄ха̄ро хоти, нева та̄ва таджджасса вин̃н̃а̄н̣абха̄гасса па̄тубха̄во хоти. йато ча кхо, а̄вусо, аджджхаттикан̃чева чаккхум̣ апарибхиннам̣ хоти, ба̄хира̄ ча рӯпа̄ а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, таджджо ча саманна̄ха̄ро хоти, евам̣ таджджасса вин̃н̃а̄н̣абха̄гасса па̄тубха̄во хотӣ’’ти [ма. ни. 1.306]! аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘чаккха̄йатанам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣ена сахаджа̄та’’нти.

сота̄йатанам̣…пе… гха̄на̄йатанам̣…пе… дживха̄йатанам̣…пе… ка̄йа̄йатанам̣ ка̄йавин̃н̃а̄н̣ена сахаджа̄танти? на хевам̣ ваттаббе…пе… ка̄йа̄йатанам̣ ка̄йавин̃н̃а̄н̣ена сахаджа̄танти? а̄манта̄. нану а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча – ‘‘аджджхаттико чева, а̄вусо, ка̄йо апарибхинно хоти, ба̄хира̄ ча пхот̣т̣хабба̄ на а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, но ча…пе… аджджхаттико чева, а̄вусо, ка̄йо апарибхинно хоти, ба̄хира̄ ча пхот̣т̣хабба̄ а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, но ча…пе… йато ча кхо, а̄вусо, аджджхаттико чева ка̄йо апарибхинно хоти, ба̄хира̄ ча пхот̣т̣хабба̄ а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, таджджо ча саманна̄ха̄ро хоти, евам̣ таджджасса вин̃н̃а̄н̣абха̄гасса па̄тубха̄во хотӣ’’ти [ма. ни. 1.306]! аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘ка̄йа̄йатанам̣ ка̄йавин̃н̃а̄н̣ена сахаджа̄та’’нти.

907. на ваттаббам̣ – ‘‘екачиттаккхан̣ика̄ саббе дхамма̄’’ти? а̄манта̄. саббе дхамма̄ ничча̄ дхува̄ сассата̄ авипарин̣а̄мадхамма̄ти? на хевам̣ ваттаббе. тена хи екачиттаккхан̣ика̄ саббе дхамма̄ти.

кхан̣икакатха̄ нит̣т̣хита̄.

ба̄вӣсатимавагго.

тассудда̄нам̣ –

аттхи кин̃чи сам̣йоджанам̣ аппаха̄йа паринибба̄нам̣, араха̄ кусалачитто паринибба̄йати, араха̄ а̄нен̃дже т̣хито паринибба̄йати, аттхи габбхасеййа̄йа дхамма̄бхисамайо, аттхи габбхасеййа̄йа арахаттаппатти, аттхи супинагатасса дхамма̄бхисамайо, аттхи супинагатасса арахаттаппатти, саббам̣ супинагатасса читтам̣ абйа̄катам̣, наттхи ка̄чи а̄севанапаччайата̄, екачиттаккхан̣ика̄ саббе дхамма̄ти.