21. саччикат̣т̣хасабха̄га̄нуйого
208. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. пуггало сан̇кхатоти? на хевам̣ ваттаббе…пе… пуггало асан̇кхатоти? на хевам̣ ваттаббе…пе… пуггало нева сан̇кхато на̄сан̇кхатоти? на хевам̣ ваттаббе.
209. пуггало нева сан̇кхато на̄сан̇кхатоти? а̄манта̄. сан̇кхатан̃ча асан̇кхатан̃ча т̣хапетва̄ аттхан̃н̃а̄ татийа̄ кот̣ӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
210. сан̇кхатан̃ча асан̇кхатан̃ча т̣хапетва̄ аттхан̃н̃а̄ татийа̄ кот̣ӣти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘двема̄, бхиккхаве, дха̄туйо. катама̄ две? сан̇кхата̄ ча дха̄ту асан̇кхата̄ ча дха̄ту. има̄ кхо, бхиккхаве, две дха̄туйо’’ти [ма. ни. 1.125, а̄лапанаматтамева на̄нам̣]! аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘сан̇кхатан̃ча асан̇кхатан̃ча т̣хапетва̄ аттхан̃н̃а̄ татийа̄ кот̣ӣ’’ти.
211. пуггало нева сан̇кхато на̄сан̇кхатоти? а̄манта̄. ан̃н̃ам̣ сан̇кхатам̣, ан̃н̃ам̣ асан̇кхатам̣, ан̃н̃о пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
212. кхандха̄ сан̇кхата̄, нибба̄нам̣ асан̇кхатам̣, пуггало нева сан̇кхато на̄сан̇кхатоти? а̄манта̄. ан̃н̃е кхандха̄, ан̃н̃ам̣ нибба̄нам̣, ан̃н̃о пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
213. рӯпам̣ сан̇кхатам̣, нибба̄нам̣ асан̇кхатам̣, пуггало нева сан̇кхато на̄сан̇кхатоти? а̄манта̄. ан̃н̃ам̣ рӯпам̣, ан̃н̃ам̣ нибба̄нам̣, ан̃н̃о пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ сан̇кхатам̣, нибба̄нам̣ асан̇кхатам̣, пуггало нева сан̇кхато на̄сан̇кхатоти? а̄манта̄. ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, ан̃н̃ам̣ нибба̄нам̣, ан̃н̃о пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
214. пуггаласса уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? а̄манта̄. пуггало сан̇кхатоти? на хевам̣ ваттаббе…пе… вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, сан̇кхатасса сан̇кхаталаккхан̣а̄ни. сан̇кхата̄нам̣, бхиккхаве, дхамма̄нам̣ [катама̄ни тӣн̣и (а. ни. 3.47)] уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хита̄нам̣ ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти [а. ни. 3.47]. пуггаласса уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати; тена хи пуггало сан̇кхатоти.
215. пуггаласса на уппа̄до пан̃н̃а̄йати, на вайо пан̃н̃а̄йати, на т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? а̄манта̄. пуггало асан̇кхатоти? на хевам̣ ваттаббе…пе… вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, асан̇кхатасса асан̇кхаталаккхан̣а̄ни. асан̇кхата̄нам̣, бхиккхаве, дхамма̄нам̣ на уппа̄до пан̃н̃а̄йати, на вайо пан̃н̃а̄йати, на т̣хита̄нам̣ ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти [а. ни. 3.48]. пуггаласса на уппа̄до пан̃н̃а̄йати, на вайо пан̃н̃а̄йати, на т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати; тена хи пуггало асан̇кхатоти.
216. париниббуто пуггало аттхаттхамхи, наттхаттхамхӣти? аттхаттхамхӣти. париниббуто пуггало сассатоти? на хевам̣ ваттаббе…пе… наттхаттхамхӣти. париниббуто пуггало уччхинноти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
217. пуггало ким̣ нисса̄йа тит̣т̣хатӣти? бхавам̣ нисса̄йа тит̣т̣хатӣти. бхаво аниччо сан̇кхато пат̣иччасамуппанно кхайадхаммо вайадхаммо вира̄гадхаммо ниродхадхаммо випарин̣а̄мадхаммоти? а̄манта̄. пуггалопи аниччо сан̇кхато пат̣иччасамуппанно кхайадхаммо вайадхаммо вира̄гадхаммо ниродхадхаммо випарин̣а̄мадхаммоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
218. на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти? а̄манта̄. нану аттхи кочи сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄тӣти? а̄манта̄. хан̃чи аттхи кочи сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄ти, тена вата ре ваттаббе – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
219. на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти? а̄манта̄. нану аттхи кочи дуккхам̣ веданам̣ ведийама̄но…пе… адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄тӣти? а̄манта̄. хан̃чи аттхи кочи адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄ти, тена вата ре ваттаббе – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
220. аттхи кочи сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄тӣти катва̄ тена ча ка̄ран̣ена пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. йо сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄ти, свева пуггало; йо сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти на паджа̄на̄ти, на со пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
йо дуккхам̣ веданам̣ ведийама̄но…пе… йо адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄ти, свева пуггало; йо адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти на паджа̄на̄ти, на со пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
221. аттхи кочи сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄тӣти катва̄ тена ча ка̄ран̣ена пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. ан̃н̃а̄ сукха̄ ведана̄, ан̃н̃о сукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘сукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄тӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе… ан̃н̃а̄ дуккха̄ ведана̄…пе… ан̃н̃а̄ адуккхамасукха̄ ведана̄, ан̃н̃о адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийама̄но ‘‘адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийа̄мӣ’’ти паджа̄на̄тӣти? на хевам̣ ваттаббе …пе….
222. на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти? а̄манта̄. нану аттхи кочи ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихаратӣти? а̄манта̄. хан̃чи аттхи кочи ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати, тена вата ре ваттаббе – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
223. на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти? а̄манта̄. нану аттхи кочи ведана̄су…пе… читте… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихаратӣти? а̄манта̄. хан̃чи аттхи кочи дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати, тена вата ре ваттаббе – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
224. аттхи кочи ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихаратӣти катва̄ тена ча ка̄ран̣ена пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. йо ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати, свева пуггало; йо на ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати, на со пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
йо ведана̄су…пе… читте… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати, свева пуггало; йо на дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати, на со пуггалоти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
225. аттхи кочи ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихаратӣти катва̄ тена ча ка̄ран̣ена пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. ан̃н̃о ка̄йо, ан̃н̃о ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихаратӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе… ан̃н̃а̄ ведана̄… ан̃н̃ам̣ читтам̣… ан̃н̃е дхамма̄, ан̃н̃о дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихаратӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
226. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану вуттам̣ бхагавата̄ –
‘‘сун̃н̃ато локам̣ авеккхассу, могхара̄джа сада̄ сато;
атта̄нудит̣т̣хим̣ ӯхачча [охачча (сйа̄.), ухачча (ка.)], евам̣ маччутаро сийа̄;
евам̣ локам̣ авеккхантам̣, маччура̄джа̄ на пассатӣ’’ти [су. ни. 1125; чӯл̣ани. 88 могхара̄джама̄н̣авапуччха̄ниддеса].
аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
227. пуггало авеккхатӣти? а̄манта̄. саха рӯпена авеккхати, вина̄ рӯпена авеккхатӣти? саха рӯпена авеккхатӣти. там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣранти? на хевам̣ ваттаббе…пе… вина̄ рӯпена авеккхатӣти, ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣранти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
228. пуггало авеккхатӣти? а̄манта̄. аббхантарагато авеккхати, бахиддха̄ никкхамитва̄ авеккхатӣти? аббхантарагато авеккхатӣти. там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣранти? на хевам̣ ваттаббе…пе… бахиддха̄ никкхамитва̄ авеккхатӣти, ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣранти? на хевам̣ ваттаббе…пе….
229. на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘аттхи пуггало аттахита̄йа пат̣ипанно’’ти. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти.
230. на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘екапуггало, бхиккхаве, локе уппаджджама̄но уппаджджати бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’’нти [а. ни. 1.162-169]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти.
231. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘саббе дхамма̄ анатта̄’’ти [ма. ни. 1.356; дха. па. 279 дхаммападе]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
232. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘дуккхамева уппаджджама̄нам̣ уппаджджати, дуккхамева [дуккхам̣ (сам̣. ни. 2.15)] нируджджхама̄нам̣ нируджджхатӣти на кан̇кхати на вичикиччхати, апараппаччайан̃н̃а̄н̣амевасса еттха хоти. етта̄вата̄ кхо, качча̄на, самма̄дит̣т̣хи хотӣ’’ти [сам̣. ни. 2.15]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
233. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану ваджира̄ бхиккхунӣ ма̄рам̣ па̄пимантам̣ етадавоча –
‘‘кинну саттоти паччеси, ма̄ра дит̣т̣хигатам̣ ну те;
суддхасан̇кха̄рапун̃джойам̣, найидха саттупалаббхати.
‘‘йатха̄ хи [йатха̄пи (бахӯсу)] ан̇гасамбха̄ра̄, хоти саддо ратхо ити;
евам̣ кхандхесу сантесу, хоти саттоти саммути [саммати (сйа̄. кам̣.)].
‘‘дуккхамева хи самбхоти, дуккхам̣ тит̣т̣хати вети ча;
на̄н̃н̃атра дуккха̄ самбхоти, на̄н̃н̃ам̣ дуккха̄ нируджджхатӣ’’ти [сам̣. ни. 1.171].
аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
234. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘‘сун̃н̃о локо сун̃н̃о локо’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, ‘сун̃н̃о локо’ти вуччатӣ’’ти? ‘‘йасма̄ кхо, а̄нанда, сун̃н̃ам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄, тасма̄ ‘сун̃н̃о локо’ти вуччати. кин̃ча̄нанда, сун̃н̃ам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄? чаккхум̣ кхо, а̄нанда, сун̃н̃ам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄, рӯпа̄ сун̃н̃а̄…пе… чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ сун̃н̃ам̣… чаккхусампхассо сун̃н̃о… йампидам̣ чаккхусампхассапаччайа̄ уппаджджати ведайитам̣ сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, тампи сун̃н̃ам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄, сотам̣ сун̃н̃ам̣…пе… садда̄ сун̃н̃а̄… гха̄нам̣ сун̃н̃ам̣… гандха̄ сун̃н̃а̄… дживха̄ сун̃н̃а̄… раса̄ сун̃н̃а̄… ка̄йо сун̃н̃о… пхот̣т̣хабба̄ сун̃н̃а̄… мано сун̃н̃о… дхамма̄ сун̃н̃а̄… мановин̃н̃а̄н̣ам̣ сун̃н̃ам̣… маносампхассо сун̃н̃о… йампидам̣ маносампхассапаччайа̄ уппаджджати ведайитам̣ сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, тампи сун̃н̃ам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄. йасма̄ кхо, а̄нанда, сун̃н̃ам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄, тасма̄ ‘сун̃н̃о локо’ти вуччатӣ’’ти [сам̣. ни. 4.85]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
235. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘аттани ва̄, бхиккхаве, сати ‘аттанийам̣ ме’ти асса̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘аттанийе ва̄, бхиккхаве, сати ‘атта̄ ме’ти асса̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘аттани ча, бхиккхаве, аттанийе ча саччато тхетато анупалаббхийама̄не [анупалаббхама̄не (ма. ни. 1.244)] йампидам̣ [йамидам̣ (сйа̄.) йампитам̣ (ма. ни. 1.244)] дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ со локо со атта̄ со печча бхависса̄ми ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣти – ‘нанва̄йам̣, бхиккхаве, кевало парипӯро ба̄ладхаммо’’’ти? ‘‘кин̃хи но сийа̄, бханте, кевало хи, бханте, парипӯро ба̄ладхаммо’’ти [ма. ни. 1.244]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
236. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘тайо ме, сенийа, саттха̄ро санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме тайо? идха, сенийа, екаччо саттха̄ дит̣т̣хева дхамме атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети, абхисампара̄йан̃ча атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети.
‘‘идха пана, сенийа, екаччо саттха̄ дит̣т̣хева хи кхо дхамме атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети, но ча кхо абхисампара̄йам̣ атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети.
‘‘идха пана, сенийа, екаччо саттха̄ дит̣т̣хе чева дхамме атта̄нам̣ саччато тхетато на пан̃н̃а̄пети, абхисампара̄йан̃ча атта̄нам̣ саччато тхетато на пан̃н̃а̄пети.
‘‘татра, сенийа, йва̄йам̣ саттха̄ дит̣т̣хе чева дхамме атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети, абхисампара̄йан̃ча атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети – айам̣ вуччати, сенийа, саттха̄ сассатава̄до.
‘‘татра, сенийа, йва̄йам̣ саттха̄ дит̣т̣хева хи кхо дхамме атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети, но ча кхо абхисампара̄йам̣ атта̄нам̣ саччато тхетато пан̃н̃а̄пети – айам̣ вуччати, сенийа, саттха̄ уччхедава̄до.
‘‘татра, сенийа, йва̄йам̣ саттха̄ дит̣т̣хе чева дхамме атта̄нам̣ саччато тхетато на пан̃н̃а̄пети, абхисампара̄йан̃ча атта̄нам̣ саччато тхетато на пан̃н̃а̄пети – айам̣ вуччати, сенийа, саттха̄ самма̄самбуддхо. име кхо, сенийа, тайо саттха̄ро санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти [пу. па. 131 пуггалапан̃н̃аттийам̣, аттхато екам̣]. аттхева суттантоти? а̄манта̄. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
237. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘саппикумбхо’’ти? а̄манта̄. аттхи кочи сапписса кумбхам̣ каротӣти? на хевам̣ ваттаббе…пе… тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти.
238. пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄ти? а̄манта̄. нану бхагава̄ саччава̄дӣ ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ татхава̄дӣ авитатхава̄дӣ анан̃н̃атхава̄дӣти? а̄манта̄. вуттам̣ бхагавата̄ – ‘‘телакумбхо… мадхукумбхо… пха̄н̣итакумбхо… кхӣракумбхо… удакакумбхо… па̄нӣйатха̄лакам̣… па̄нӣйакосакам̣… па̄нӣйасара̄вакам̣… ниччабхаттам̣… дхувайа̄гӯ’’ти? а̄манта̄. аттхи ка̄чи йа̄гу ничча̄ дхува̄ сассата̄ авипарин̣а̄мадхамма̄ти? на хевам̣ ваттаббе.…пе…. тена хи на ваттаббам̣ – ‘‘пуггало упалаббхати саччикат̣т̣хапараматтхена̄’’ти. (сам̣кхиттам̣)
ат̣т̣хаканиггахапеййа̄ла̄, сандха̄ванийа̄ упа̄да̄йа;
читтена пан̃чамам̣ калйа̄н̣ам̣, иддхисутта̄харан̣ена ат̣т̣хамам̣.
саччикат̣т̣хасабха̄га̄нуйого.
пуггалакатха̄ нит̣т̣хита̄.