(21) 1. кимилавагго
1. кимиласуттам̣
201. екам̣ самайам̣ бхагава̄ кимила̄йам̣ [кимбила̄йам̣ (сӣ. пӣ.) а. ни. 6.40; 7.59] вихарати вел̣уване. атха кхо а̄йасма̄ кимило [кимбило (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ кимило бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бханте, хету ко паччайо, йена татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хотӣ’’ти? ‘‘идха, кимила, татха̄гате париниббуте бхиккхӯ бхиккхунийо упа̄сака̄ упа̄сика̄йо саттхари ага̄рава̄ вихаранти аппатисса̄, дхамме ага̄рава̄ вихаранти аппатисса̄, сан̇гхе ага̄рава̄ вихаранти аппатисса̄, сиккха̄йа ага̄рава̄ вихаранти аппатисса̄, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ага̄рава̄ вихаранти аппатисса̄. айам̣ кхо, кимила, хету айам̣ паччайо, йена татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хотӣ’’ти.
‘‘ко пана, бханте, хету ко паччайо, йена татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’ти? ‘‘идха, кимила, татха̄гате париниббуте бхиккхӯ бхиккхунийо упа̄сака̄ упа̄сика̄йо саттхари сага̄рава̄ вихаранти саппатисса̄, дхамме сага̄рава̄ вихаранти саппатисса̄, сан̇гхе сага̄рава̄ вихаранти саппатисса̄, сиккха̄йа сага̄рава̄ вихаранти саппатисса̄, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сага̄рава̄ вихаранти саппатисса̄. айам̣ кхо, кимила, хету айам̣ паччайо, йена татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’ти. пат̣хамам̣.
2. дхаммассаванасуттам̣
202. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄нисам̣са̄ дхаммассаване. катаме пан̃ча? ассутам̣ сун̣а̄ти, сутам̣ парийода̄пети, кан̇кхам̣ витарати [виханати (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)], дит̣т̣хим̣ уджум̣ кароти, читтамасса пасӣдати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄нисам̣са̄ дхаммассаване’’ти. дутийам̣.
3. асса̄джа̄нӣйасуттам̣
203. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро [бхаддо (пӣ.)] асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘катамехи пан̃чахи? аджджавена, джавена, маддавена, кхантийа̄, сораччена – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантвева сан̇кхам̣ гаччхати. ‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса.
‘‘катамехи пан̃чахи? аджджавена, джавена, маддавена, кхантийа̄, сораччена – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. татийам̣.
4. баласуттам̣
204. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, бала̄ни. катама̄ни пан̃ча? саддха̄балам̣, хирибалам̣, оттаппабалам̣, вӣрийабалам̣, пан̃н̃а̄балам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча бала̄нӣ’’ти. чатуттхам̣.
5. четокхиласуттам̣
205. [а. ни. 9.71; ма. ни. 1.185; дӣ. ни. 3.319] ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, четокхила̄. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккху саттхари кан̇кхати вичикиччхати на̄дхимуччати на сампасӣдати. йо со, бхиккхаве, бхиккху саттхари кан̇кхати вичикиччхати на̄дхимуччати на сампасӣдати, тасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа. йасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа, айам̣ пат̣хамо четокхило.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху дхамме кан̇кхати…пе… сан̇гхе кан̇кхати…пе… сиккха̄йа кан̇кхати…пе… сабрахмача̄рӣсу купито хоти анаттамано а̄хатачитто кхиладжа̄то. йо со, бхиккхаве, бхиккху сабрахмача̄рӣсу купито хоти анаттамано а̄хатачитто кхиладжа̄то, тасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа. йасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа, айам̣ пан̃чамо четокхило. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча четокхила̄’’ти. пан̃чамам̣.
6. винибандхасуттам̣
206. [а. ни. 9.72; дӣ. ни. 3.320] ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, четасовинибандха̄ [четовинибаддха̄ (са̄раттхадӣпанӣт̣ӣка̄йам̣)]. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккху ка̄месу авӣтара̄го [авигатара̄го (ка.)] хоти авигатаччхандо авигатапемо авигатапипа̄со авигатапарил̣а̄хо авигататан̣хо. йо со, бхиккхаве, бхиккху ка̄месу авӣтара̄го хоти авигатаччхандо авигатапемо авигатапипа̄со авигатапарил̣а̄хо авигататан̣хо, тасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа. йасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа, айам̣ пат̣хамо четасовинибандхо.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху ка̄йе авӣтара̄го хоти…пе… рӯпе авӣтара̄го хоти…пе… йа̄вадаттхам̣ удара̄вадехакам̣ бхун̃джитва̄ сеййасукхам̣ пассасукхам̣ миддхасукхам̣ ануйутто вихарати…пе… ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ пан̣идха̄йа брахмачарийам̣ чарати – ‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄’ти. йо со, бхиккхаве, бхиккху ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ пан̣идха̄йа брахмачарийам̣ чарати – ‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄’ти, тасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа. йасса читтам̣ на намати а̄таппа̄йа ануйога̄йа са̄тачча̄йа падха̄на̄йа, айам̣ пан̃чамо четасовинибандхо. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча четасовинибандха̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. йа̄гусуттам̣
207. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄нисам̣са̄ йа̄гуйа̄. катаме пан̃ча? кхуддам̣ [кхудам̣ (сӣ. пӣ.) кхудха̄ти сакката̄нуломам̣. маха̄ва. 282] пат̣иханати, пипа̄сам̣ пат̣ивинети, ва̄там̣ ануломети, ваттхим̣ содхети, а̄ма̄васесам̣ па̄чети. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄нисам̣са̄ йа̄гуйа̄’’ти. саттамам̣.
8. дантакат̣т̣хасуттам̣
208. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄дӣнава̄ дантакат̣т̣хасса акха̄дане. катаме пан̃ча? ачаккхуссам̣, мукхам̣ дуггандхам̣ хоти, расахаран̣ийо на висуджджханти, питтам̣ семхам̣ бхаттам̣ парийонандхати [парийонаддханти (сӣ. пӣ.), парийонаддхати (сйа̄. кам̣. ка.) чӯл̣ава. 282 пасситаббам̣], бхаттамасса наччха̄дети. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄дӣнава̄ дантакат̣т̣хасса акха̄дане.
‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄нисам̣са̄ дантакат̣т̣хасса кха̄дане. катаме пан̃ча? чаккхуссам̣, мукхам̣ на дуггандхам̣ хоти, расахаран̣ийо висуджджханти, питтам̣ семхам̣ бхаттам̣ на парийонандхати, бхаттамасса чха̄дети. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄нисам̣са̄ дантакат̣т̣хасса кха̄дане’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. гӣтассарасуттам̣
209. [чӯл̣ава. 249] ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄дӣнава̄ а̄йатакена гӣтассарена дхаммам̣ бхан̣антасса. катаме пан̃ча? аттана̄пи тасмим̣ саре са̄раджджати, парепи тасмим̣ саре са̄раджджанти, гахапатика̄пи уджджха̄йанти – ‘йатхева майам̣ га̄йа̄ма, евамевам̣ кхо саман̣а̄ сакйапуттийа̄ га̄йантӣ’ти, саракуттимпи ника̄майама̄насса сама̄дхисса бхан̇го хоти, паччхима̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄дӣнава̄ а̄йатакена гӣтассарена дхаммам̣ бхан̣антасса̄’’ти. навамам̣.
10. мут̣т̣хассатисуттам̣
210. [маха̄ва. 353] ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄дӣнава̄ мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса ниддам̣ оккамайато. катаме пан̃ча? дуккхам̣ супати, дуккхам̣ пат̣ибуджджхати, па̄пакам̣ супинам̣ пассати, девата̄ на раккханти, асучи муччати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄дӣнава̄ мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса ниддам̣ оккамайато.
‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄нисам̣са̄ упат̣т̣хитассатисса сампаджа̄насса ниддам̣ оккамайато. катаме пан̃ча? сукхам̣ супати, сукхам̣ пат̣ибуджджхати, на па̄пакам̣ супинам̣ пассати, девата̄ раккханти, асучи на муччати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄нисам̣са̄ упат̣т̣хитассатисса сампаджа̄насса ниддам̣ оккамайато’’ти. дасамам̣.
кимилавагго пат̣хамо.