(21) 1. караджака̄йавагго
1. пат̣хаманирайасаггасуттам̣
211. ‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе. катамехи дасахи? идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти луддо лохитапа̄н̣и хатапахате нивит̣т̣хо адайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтесу [наттхеттха па̄т̣хабхедо].
‘‘адинна̄да̄йӣ хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ га̄магатам̣ ва̄ аран̃н̃агатам̣ ва̄, там̣ адиннам̣ тхеййасан̇кха̄там̣ а̄да̄та̄ хоти.
‘‘ка̄месу миччха̄ча̄рӣ хоти. йа̄ та̄ ма̄тураккхита̄ питураккхита̄ ма̄та̄питураккхита̄ бха̄тураккхита̄ бхагинираккхита̄ н̃а̄тираккхита̄ готтараккхита̄ дхаммараккхита̄ саса̄мика̄ сапаридан̣д̣а̄ антамасо ма̄ла̄гул̣апариккхитта̄пи, татха̄рӯпа̄су ча̄риттам̣ а̄паджджита̄ хоти.
‘‘муса̄ва̄дӣ хоти. сабхаггато ва̄ парисаггато ва̄ н̃а̄тимаджджхагато ва̄ пӯгамаджджхагато ва̄ ра̄джакуламаджджхагато ва̄ абхинӣто саккхипут̣т̣хо – ‘ехамбхо пуриса, йам̣ джа̄на̄си там̣ вадехӣ’ти, со аджа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘джа̄на̄мӣ’ти, джа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘на джа̄на̄мӣ’ти, апассам̣ ва̄ а̄ха ‘пасса̄мӣ’ти, пассам̣ ва̄ а̄ха ‘на пасса̄мӣ’ти. ити аттахету ва̄ парахету ва̄ а̄мисакин̃чиккхахету ва̄ сампаджа̄намуса̄ бха̄сита̄ хоти.
‘‘писун̣ава̄чо хоти – ито сутва̄ амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа. ити самагга̄нам̣ ва̄ бхетта̄ бхинна̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ вагга̄ра̄мо ваггарато вагганандӣ, ваггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘пхарусава̄чо хоти – йа̄ са̄ ва̄ча̄ ан̣д̣ака̄ каккаса̄ паракат̣ука̄ пара̄бхисаджджанӣ кодхаса̄манта̄ асама̄дхисам̣ваттаника̄, татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘сампхаппала̄пӣ хоти ака̄лава̄дӣ абхӯтава̄дӣ анаттхава̄дӣ адхаммава̄дӣ авинайава̄дӣ, анидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти ака̄лена анападесам̣ апарийантаватим̣ анаттхасам̣хитам̣.
‘‘абхиджджха̄лу хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ там̣ абхиджджха̄та̄ хоти – ‘ахо вата йам̣ парасса там̣ мама асса̄’ти.
‘‘бйа̄панначитто хоти падут̣т̣хаманасан̇каппо – ‘име сатта̄ хан̃н̃анту ва̄ баджджханту ва̄ уччхиджджанту ва̄ винассанту ва̄ ма̄ ва̄ ахесу’нти.
‘‘миччха̄дит̣т̣хико хоти випарӣтадассано – ‘наттхи диннам̣, наттхи йит̣т̣хам̣, наттхи хутам̣, наттхи сукатадуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко, наттхи айам̣ локо, наттхи паро локо, наттхи ма̄та̄, наттхи пита̄, наттхи сатта̄ опапа̄тика̄, наттхи локе саман̣абра̄хман̣а̄ саммаггата̄ самма̄пат̣ипанна̄ йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе.
‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге. катамехи дасахи? идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти нихитадан̣д̣о нихитасаттхо ладжджӣ дайа̄панно, саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати.
‘‘адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ га̄магатам̣ ва̄ аран̃н̃агатам̣ ва̄, на там̣ адиннам̣ тхеййасан̇кха̄там̣ а̄да̄та̄ хоти.
‘‘ка̄месумиччха̄ча̄рам̣ паха̄йа ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти. йа̄ та̄ ма̄тураккхита̄…пе… антамасо ма̄ла̄гул̣апариккхитта̄пи, татха̄рӯпа̄су на ча̄риттам̣ а̄паджджита̄ хоти.
‘‘муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти. сабхаггато ва̄ парисаггато ва̄ н̃а̄тимаджджхагато ва̄ пӯгамаджджхагато ва̄ ра̄джакуламаджджхагато ва̄ абхинӣто саккхипут̣т̣хо – ‘ехамбхо пуриса, йам̣ джа̄на̄си там̣ вадехӣ’ти, со аджа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘на джа̄на̄мӣ’ти, джа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘джа̄на̄мӣ’ти, апассам̣ ва̄ а̄ха ‘на пасса̄мӣ’ти, пассам̣ ва̄ а̄ха ‘пасса̄мӣ’ти. ити аттахету ва̄ парахету ва̄ а̄мисакин̃чиккхахету ва̄ на сампаджа̄намуса̄ бха̄сита̄ хоти.
‘‘писун̣ава̄чам̣ паха̄йа писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти – на ито сутва̄ амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа. ити бхинна̄нам̣ ва̄ сандха̄та̄ сахита̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ самагга̄ра̄мо самаггарато самагганандӣ, самаггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘пхарусава̄чам̣ паха̄йа пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти. йа̄ са̄ ва̄ча̄ нела̄ кан̣н̣асукха̄ пеманӣйа̄ хадайан̇гама̄ порӣ бахуджанаканта̄ бахуджанамана̄па̄, татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘сампхаппала̄пам̣ паха̄йа сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ, аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ, нидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти ка̄лена са̄падесам̣ парийантаватим̣ аттхасам̣хитам̣.
‘‘анабхиджджха̄лу хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ там̣ анабхиджджха̄та̄ хоти – ‘ахо вата йам̣ парасса там̣ мама асса̄’ти.
‘‘абйа̄панначитто хоти аппадут̣т̣хаманасан̇каппо – ‘име сатта̄ авера̄ хонту абйа̄паджджа̄ анӣгха̄, сукхӣ атта̄нам̣ парихарантӯ’ти.
‘‘самма̄дит̣т̣хико хоти авипарӣтадассано – ‘аттхи диннам̣, аттхи йит̣т̣хам̣, аттхи хутам̣, аттхи сукат̣адуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко, аттхи айам̣ локо, аттхи паро локо, аттхи ма̄та̄, аттхи пита̄, аттхи сатта̄ опапа̄тика̄, аттхи локе саман̣абра̄хман̣а̄ саммаггата̄ самма̄пат̣ипанна̄ йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге’’ти. пат̣хамам̣.
2. дутийанирайасаггасуттам̣
212. ‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе. катамехи дасахи? идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти луддо лохитапа̄н̣и хатапахате нивит̣т̣хо адайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтесу.
‘‘адинна̄да̄йӣ хоти… ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти… муса̄ва̄дӣ хоти… писун̣ава̄чо хоти… пхарусава̄чо хоти … сампхаппала̄пӣ хоти… абхиджджха̄лу хоти… бйа̄панначитто хоти… миччха̄дит̣т̣хико хоти випарӣтадассано – ‘наттхи диннам̣…пе… сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе.
‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге. катамехи дасахи? идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти нихитадан̣д̣о нихитасаттхо ладжджӣ дайа̄панно, саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати.
‘‘адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти… ка̄месумиччха̄ча̄рам̣ паха̄йа ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти… муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти… писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти… пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти… сампхаппала̄пам̣ паха̄йа сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти… анабхиджджха̄лу хоти… абйа̄панначитто хоти… самма̄дит̣т̣хико хоти авипарӣтадассано – ‘аттхи диннам̣…пе… йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге’’ти. дутийам̣.
3. ма̄туга̄масуттам̣
213. ‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе. катамехи дасахи? па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти…пе… адинна̄да̄йӣ хоти… ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти… муса̄ва̄дӣ хоти… писун̣ава̄чо хоти… пхарусава̄чо хоти… сампхаппала̄пӣ хоти… абхиджджха̄лу хоти… бйа̄панначитто хоти… миччха̄дит̣т̣хико хоти…. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе.
‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге. катамехи дасахи? па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти…пе… адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти… ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти… муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти… писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти… пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти… сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти… анабхиджджха̄лу хоти… абйа̄панначитто хоти… самма̄дит̣т̣хико хоти… имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге’’ти. татийам̣.
4. упа̄сика̄суттам̣
214. ‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ йатха̄бхатам̣ никкхитта̄ евам̣ нирайе. катамехи дасахи? па̄н̣а̄типа̄тинӣ хоти…пе… миччха̄дит̣т̣хика̄ хоти…. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ йатха̄бхатам̣ никкхитта̄ евам̣ нирайе.
‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ йатха̄бхатам̣ никкхитта̄ евам̣ сагге. катамехи дасахи? па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирата̄ хоти…пе… самма̄дит̣т̣хика̄ хоти…. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ йатха̄бхатам̣ никкхитта̄ евам̣ сагге’’. чатуттхам̣.
5. виса̄радасуттам̣
215. ‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ ависа̄рада̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати. катамехи дасахи? па̄н̣а̄типа̄тинӣ хоти… адинна̄да̄йинӣ хоти… ка̄месумиччха̄ча̄ринӣ хоти… муса̄ва̄динӣ хоти… писун̣а̄ва̄ча̄ хоти… пхарусава̄ча̄ хоти… сампхаппала̄пинӣ хоти… абхиджджха̄лунӣ хоти… бйа̄панначитта̄ хоти… миччха̄дит̣т̣хика̄ хоти…. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ ависа̄рада̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати.
‘‘дасахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ виса̄рада̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати. катамехи дасахи? па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирата̄ хоти… адинна̄да̄на̄ пат̣ивирата̄ хоти… ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирата̄ хоти… муса̄ва̄да̄ пат̣ивирата̄ хоти… писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирата̄ хоти… пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирата̄ хоти… сампхаппала̄па̄ пат̣ивирата̄ хоти… анабхиджджха̄лунӣ хоти… абйа̄панначитта̄ хоти… самма̄дит̣т̣хика̄ хоти…. имехи кхо, бхиккхаве, дасахи дхаммехи саманна̄гата̄ упа̄сика̄ виса̄рада̄ ага̄рам̣ аджджха̄васатӣ’’ти. пан̃чамам̣.
6. сам̣саппанӣйасуттам̣
216. ‘‘сам̣саппанӣйапарийа̄йам̣ во, бхиккхаве, дхаммапарийа̄йам̣ десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘катамо ча, бхиккхаве, сам̣саппанӣйапарийа̄йо дхаммапарийа̄йо? каммассака̄, бхиккхаве, сатта̄ каммада̄йа̄да̄ каммайонӣ каммабандхӯ каммапат̣исаран̣а̄, йам̣ каммам̣ каронти – калйа̄н̣ам̣ ва̄ па̄пакам̣ ва̄ – тасса да̄йа̄да̄ бхаванти.
‘‘идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти луддо лохитапа̄н̣и хатапахате нивит̣т̣хо, адайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтесу. со сам̣саппати ка̄йена, сам̣саппати ва̄ча̄йа, сам̣саппати манаса̄. тасса джимхам̣ ка̄йакаммам̣ хоти, джимхам̣ вачӣкаммам̣, джимхам̣ манокаммам̣, джимха̄ гати, джимхупапатти.
‘‘джимхагатикасса кхо пана̄хам̣, бхиккхаве, джимхупапаттикасса двиннам̣ гатӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ гатим̣ вада̄ми – йе ва̄ екантадуккха̄ нирайа̄ йа̄ ва̄ сам̣саппаджа̄тика̄ тираччха̄найони. катама̄ ча са̄, бхиккхаве, сам̣саппаджа̄тика̄ тираччха̄найони? ахи виччхика̄ сатападӣ накула̄ бил̣а̄ра̄ мӯсика̄ улӯка̄, йе ва̄ панан̃н̃епи кечи тираччха̄найоника̄ сатта̄ мануссе дисва̄ сам̣саппанти. ити кхо, бхиккхаве, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти. йам̣ кароти тена упападжджати. упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евамахам̣, бхиккхаве, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо адинна̄да̄йӣ хоти…пе… ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти… муса̄ва̄дӣ хоти… писун̣ава̄чо хоти… пхарусава̄чо хоти… сампхаппала̄пӣ хоти… абхиджджха̄лу хоти… бйа̄панначитто хоти… миччха̄дит̣т̣хико хоти випарӣтадассано – ‘наттхи диннам̣…пе… сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. со сам̣саппати ка̄йена, сам̣саппати ва̄ча̄йа, сам̣саппати манаса̄. тасса джимхам̣ ка̄йакаммам̣ хоти, джимхам̣ вачӣкаммам̣, джимхам̣ манокаммам̣, джимха̄ гати, джимхупапатти.
‘‘джимхагатикасса кхо пана̄хам̣, бхиккхаве, джимхупапаттикасса двиннам̣ гатӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ гатим̣ вада̄ми – йе ва̄ екантадуккха̄ нирайа̄ йа̄ ва̄ сам̣саппаджа̄тика̄ тираччха̄найони. катама̄ ча са̄, бхиккхаве, сам̣саппаджа̄тика̄ тираччха̄найони? ахи виччхика̄ сатападӣ накула̄ бил̣а̄ра̄ мӯсика̄ улӯка̄, йе ва̄ панан̃н̃епи кечи тираччха̄найоника̄ сатта̄ мануссе дисва̄ сам̣саппанти. ити кхо, бхиккхаве, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти, йам̣ кароти тена упападжджати. упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евамахам̣, бхиккхаве, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми. каммассака̄, бхиккхаве, сатта̄ каммада̄йа̄да̄ каммайонӣ каммабандхӯ каммапат̣исаран̣а̄, йам̣ каммам̣ каронти – калйа̄н̣ам̣ ва̄ па̄пакам̣ ва̄ – тасса да̄йа̄да̄ бхаванти.
‘‘идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти нихитадан̣д̣о нихитасаттхо, ладжджӣ дайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати. со на сам̣саппати ка̄йена, на сам̣саппати ва̄ча̄йа, на сам̣саппати манаса̄. тасса уджу ка̄йакаммам̣ хоти, уджу вачӣкаммам̣, уджу манокаммам̣, уджу гати, уджупапатти.
‘‘уджугатикасса кхо пана̄хам̣, бхиккхаве, уджупапаттикасса двиннам̣ гатӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ гатим̣ вада̄ми – йе ва̄ екантасукха̄ сагга̄ йа̄ни ва̄ пана та̄ни учча̄кула̄ни кхаттийамаха̄са̄лакула̄ни ва̄ бра̄хман̣амаха̄са̄лакула̄ни ва̄ гахапатимаха̄са̄лакула̄ни ва̄ ад̣д̣ха̄ни махаддхана̄ни маха̄бхога̄ни пахӯтаджа̄тарӯпараджата̄ни пахӯтавиттӯпакаран̣а̄ни пахӯтадханадхан̃н̃а̄ни. ити кхо, бхиккхаве, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти. йам̣ кароти тена упападжджати. упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евамахам̣, бхиккхаве, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти…пе… ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти… муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти… писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти… пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти… сампхаппала̄пам̣ паха̄йа сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти… анабхиджджха̄лу хоти… абйа̄панначитто хоти… самма̄дит̣т̣хико хоти авипарӣтадассано – ‘аттхи диннам̣…пе… йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. со на сам̣саппати ка̄йена, на сам̣саппати ва̄ча̄йа, на сам̣саппати манаса̄. тасса уджу ка̄йакаммам̣ хоти, уджу вачӣкаммам̣, уджу манокаммам̣, уджу гати, уджупапатти.
‘‘уджугатикасса кхо пана ахам̣, бхиккхаве, уджупапаттикасса двиннам̣ гатӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ гатим̣ вада̄ми – йе ва̄ екантасукха̄ сагга̄ йа̄ни ва̄ пана та̄ни учча̄кула̄ни кхаттийамаха̄са̄лакула̄ни ва̄ бра̄хман̣амаха̄са̄лакула̄ни ва̄ гахапатимаха̄са̄лакула̄ни ва̄ ад̣д̣ха̄ни махаддхана̄ни маха̄бхога̄ни пахӯтаджа̄тарӯпараджата̄ни пахӯтавиттӯпакаран̣а̄ни пахӯтадханадхан̃н̃а̄ни. ити кхо, бхиккхаве, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти. йам̣ кароти тена упападжджати. упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евамахам̣, бхиккхаве, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми.
‘‘каммассака̄, бхиккхаве, сатта̄ каммада̄йа̄да̄ каммайонӣ каммабандхӯ каммапат̣исаран̣а̄, йам̣ каммам̣ каронти – калйа̄н̣ам̣ ва̄ па̄пакам̣ ва̄ – тасса да̄йа̄да̄ бхаванти. айам̣ кхо со, бхиккхаве, сам̣саппанӣйапарийа̄йо дхаммапарийа̄йо’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. пат̣хамасан̃четаникасуттам̣
217. ‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ [аппат̣исам̣видитва̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] бйантӣбха̄вам̣ вада̄ми. тан̃ча кхо дит̣т̣хева дхамме упападждже ва̄ [упападжджам̣ ва̄ (ка.) а. ни. 6.63 пасситаббам̣, упападжджа ва̄ (ма. ни. 3.303)] апаре ва̄ парийа̄йе. на твева̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ дуккхассантакирийам̣ вада̄ми.
‘‘татра, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ [акусалам̣ сан̃четаникам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣ (ка.)] хоти; чатуббидха̄ вачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти; тивидха̄ манокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти луддо лохитапа̄н̣и хатапахате нивит̣т̣хо адайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтесу.
‘‘адинна̄да̄йӣ хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ га̄магатам̣ ва̄ аран̃н̃агатам̣ ва̄, там̣ адиннам̣ тхеййасан̇кха̄там̣ а̄да̄та̄ хоти.
‘‘ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти. йа̄ та̄ ма̄тураккхита̄…пе… антамасо ма̄ла̄гул̣апариккхитта̄пи, татха̄рӯпа̄су ча̄риттам̣ а̄паджджита̄ хоти. евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо муса̄ва̄дӣ хоти. сабхаггато ва̄ парисаггато ва̄ н̃а̄тимаджджхагато ва̄ пӯгамаджджхагато ва̄ ра̄джакуламаджджхагато ва̄ абхинӣто саккхипут̣т̣хо ‘ехамбхо пуриса, йам̣ джа̄на̄си там̣ вадехӣ’ти, со аджа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘джа̄на̄мӣ’ти, джа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘на джа̄на̄мӣ’ти, апассам̣ ва̄ а̄ха ‘пасса̄мӣ’ти, пассам̣ ва̄ а̄ха ‘на пасса̄мӣ’ти, ити аттахету ва̄ парахету ва̄ а̄мисакин̃чиккхахету ва̄ сампаджа̄намуса̄ бха̄сита̄ хоти.
‘‘писун̣ава̄чо хоти. ито сутва̄ амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа. ити самагга̄нам̣ ва̄ бхетта̄ бхинна̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ вагга̄ра̄мо ваггарато вагганандӣ, ваггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘пхарусава̄чо хоти. йа̄ са̄ ва̄ча̄ ан̣д̣ака̄ каккаса̄ паракат̣ука̄ пара̄бхисаджджанӣ кодхаса̄манта̄. асама̄дхисам̣ваттаника̄, татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘сампхаппала̄пӣ хоти ака̄лава̄дӣ абхӯтава̄дӣ анаттхава̄дӣ адхаммава̄дӣ авинайава̄дӣ, анидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти ака̄лена анападесам̣ апарийантаватим̣ анаттхасам̣хитам̣. евам̣ кхо, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо абхиджджха̄лу хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣, там̣ абхиджджха̄та̄ хоти – ‘ахо вата, йам̣ парасса там̣ мама асса̄’ти.
‘‘бйа̄панначитто хоти падут̣т̣хаманасан̇каппо – ‘име сатта̄ хан̃н̃анту ва̄ баджджханту ва̄ уччхиджджанту ва̄ винассанту ва̄ ма̄ ва̄ ахесу’нти.
миччха̄дит̣т̣хико хоти випарӣтадассано – ‘наттхи диннам̣…пе. … йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘тивидха ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету [… сан̃четаникахету (ка.)] ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти; чатуббидхавачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти; тивидхаманокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, апан̣н̣ако ман̣и уддхам̣кхитто йена йенева патит̣т̣ха̄ти суппатит̣т̣хитам̣йева патит̣т̣ха̄ти; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тивидхака̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄ сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти; чатуббидхавачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄ сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти; тивидхаманокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄ сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣти.
‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ бйантӣбха̄вам̣ вада̄ми, тан̃ча кхо дит̣т̣хева дхамме упападждже ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе. на твева̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ дуккхассантакирийам̣ вада̄ми.
‘‘татра, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти; чатуббидха̄ вачӣкаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти; тивидха̄ манокаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти нихитадан̣д̣о нихитасаттхо ладжджӣ дайа̄панно, саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати…пе….
‘‘адинна̄да̄нам̣ паха̄йа, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ га̄магатам̣ ва̄ аран̃н̃агатам̣ ва̄, на там̣ адиннам̣ тхеййасан̇кха̄там̣ а̄да̄та̄ хоти.
‘‘ка̄месумиччха̄ча̄рам̣ паха̄йа, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти. йа̄ та̄ ма̄тураккхита̄ …пе… антамасо ма̄ла̄гул̣апариккхитта̄пи, татха̄рӯпа̄су на ча̄риттам̣ а̄паджджита̄ хоти. евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти. сабхаггато ва̄ парисаггато ва̄ н̃а̄тимаджджхагато ва̄ пӯгамаджджхагато ва̄ ра̄джакуламаджджхагато ва̄ абхинӣто саккхипут̣т̣хо ‘ехамбхо пуриса, йам̣ джа̄на̄си там̣ вадехӣ’ти, со аджа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘на джа̄на̄мӣ’ти, джа̄нам̣ ва̄ а̄ха ‘джа̄на̄мӣ’ти, апассам̣ ва̄ а̄ха ‘на пасса̄мӣ’ти, пассам̣ ва̄ а̄ха ‘пасса̄мӣ’ти, ити аттахету ва̄ парахету ва̄ а̄мисакин̃чиккхахету ва̄ на сампаджа̄намуса̄ бха̄сита̄ хоти.
‘‘писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти – на ито сутва̄ амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ на имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа. ити бхинна̄нам̣ ва̄ сандха̄та̄ сахита̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ самагга̄ра̄мо самаггарато самагганандим̣, самаггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти. йа̄ са̄ ва̄ча̄ нела̄ кан̣н̣асукха̄ пеманӣйа̄ хадайан̇гама̄ порӣ бахуджанаканта̄ бахуджанамана̄па̄, татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти.
‘‘сампхаппала̄пам̣ паха̄йа, сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ, нидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти ка̄лена са̄падесам̣ парийантаватим̣ аттхасам̣хитам̣. евам̣ кхо, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо анабхиджджха̄лу хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ там̣ анабхиджджха̄та̄ хоти – ‘ахо вата, йам̣ парасса там̣ мамасса̄’ти.
‘‘абйа̄панначитто хоти аппадут̣т̣хаманасан̇каппо – ‘име сатта̄ авера̄ хонту абйа̄паджджа̄ анӣгха̄, сукхӣ атта̄нам̣ парихарантӯ’ти.
‘‘самма̄дит̣т̣хико хоти авипарӣтадассано – ‘аттхи диннам̣, аттхи йит̣т̣хам̣…пе… йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘тивидхака̄йакаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти; чатуббидхавачӣкаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти; тивидхаманокаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, апан̣н̣ако ман̣и уддхам̣кхитто йена йенева патит̣т̣ха̄ти суппатит̣т̣хитам̣йева патит̣т̣ха̄ти; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тивидхака̄йакаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄ сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти; чатуббидхавачӣкаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄ сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти; тивидхаманокаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄ сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти. на̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ бйантӣбха̄вам̣ вада̄ми. тан̃ча кхо дит̣т̣хева дхамме упападждже ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе. на твева̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ дуккхассантакирийам̣ вада̄мӣ’’ти. саттамам̣. [ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ат̣т̣хамасуттампи еттхева парийа̄паннам̣ вийа сам̣ван̣н̣ана̄ диссати]
8. дутийасан̃четаникасуттам̣
218. ‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ бйантӣбха̄вам̣ вада̄ми, тан̃ча кхо дит̣т̣хева дхамме упападждже ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе. на твева̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ дуккхассантакирийам̣ вада̄ми.
‘‘татра, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти; чатуббидха̄ вачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти; тивидха̄ манокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄ дуккхудрайа̄ дуккхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘тивидха ка̄йакаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти, чатуббидхавачӣкамманта…пе… тивидхаманокаммантасандосабйа̄патти акусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти.
‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ бйантӣбха̄вам̣ вада̄ми, тан̃ча кхо дит̣т̣хева дхамме упападждже ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе. на твева̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ дуккхассантакирийам̣ вада̄ми.
‘‘татра кхо, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти; чатуббидха̄ вачӣкаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти; тивидха̄ манокаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ ка̄йакаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бхиккхаве, чатуббидха̄ вачӣкаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бхиккхаве, тивидха̄ манокаммантасампатти кусаласан̃четаника̄ сукхудрайа̄ сукхавипа̄ка̄ хоти.
‘‘тивидхака̄йакаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти; чатуббидхавачӣкаммантасампатти…пе… тивидхаманокаммантасампаттикусаласан̃четаника̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти…пе…. [упападжджанти. (сйа̄. ка.) татха̄ сати ‘‘на̄хам̣ бхиккхаве сан̃четаника̄на’’ мичча̄дина̄ вуччама̄навачанена саха екасуттанти гахетаббам̣. пеййа̄лена пана пуримасутте вийа нигаманам̣ дасситам̣] ат̣т̣хамам̣.
9. караджака̄йасуттам̣
219. ‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ бйантӣбха̄вам̣ вада̄ми, тан̃ча кхо дит̣т̣хева дхамме упападждже ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе. на твева̄хам̣, бхиккхаве, сан̃четаника̄нам̣ камма̄нам̣ ката̄нам̣ упачита̄нам̣ аппат̣исам̣ведитва̄ дуккхассантакирийам̣ вада̄ми.
‘‘са кхо со, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ вигата̄бхиджджхо вигатабйа̄па̄до асаммӯл̣хо сампаджа̄но пат̣иссато метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣ [чатуттхим̣ (?)]. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати.
‘‘со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘пуббе кхо ме идам̣ читтам̣ париттам̣ ахоси абха̄витам̣, етарахи пана ме идам̣ читтам̣ аппама̄н̣ам̣ субха̄витам̣. йам̣ кхо пана кин̃чи пама̄н̣акатам̣ каммам̣, на там̣ татра̄васиссати на там̣ татра̄ватит̣т̣хатӣ’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, дахаратагге че со айам̣ [че айам̣ (сйа̄.)] кума̄ро меттам̣ четовимуттим̣ бха̄веййа, апи ну кхо [апи ну со (?)] па̄пакаммам̣ кареййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘акаронтам̣ кхо пана па̄пакаммам̣ апи ну кхо дуккхам̣ пхусеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. акаронтан̃хи, бханте, па̄пакаммам̣ куто дуккхам̣ пхусиссатӣ’’ти!
‘‘бха̄ветабба̄ кхо пана̄йам̣, бхиккхаве, метта̄четовимутти иттхийа̄ ва̄ пурисена ва̄. иттхийа̄ ва̄, бхиккхаве, пурисасса ва̄ на̄йам̣ ка̄йо а̄да̄йа гаманӣйо. читтантаро айам̣, бхиккхаве, маччо. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йам̣ кхо ме идам̣ кин̃чи пуббе имина̄ караджака̄йена па̄пакаммам̣ катам̣, саббам̣ там̣ идха веданӣйам̣; на там̣ анугам̣ бхависсатӣ’ти. евам̣ бха̄вита̄ кхо, бхиккхаве, метта̄ четовимутти ана̄га̄мита̄йа сам̣ваттати, идха пан̃н̃асса бхиккхуно уттари [уттарим̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] вимуттим̣ аппат̣ивиджджхато.
‘‘карун̣а̄сахагатена четаса̄… мудита̄сахагатена четаса̄… упеккха̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ упеккха̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати.
‘‘со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘пуббе кхо ме идам̣ читтам̣ париттам̣ ахоси абха̄витам̣, етарахи пана ме идам̣ читтам̣ аппама̄н̣ам̣ субха̄витам̣. йам̣ кхо пана кин̃чи пама̄н̣акатам̣ каммам̣, на там̣ татра̄васиссати на там̣ татра̄ватит̣т̣хатӣ’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, дахаратагге че со айам̣ кума̄ро упеккхам̣ четовимуттим̣ бха̄веййа, апи ну кхо па̄пакаммам̣ кареййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘акаронтам̣ кхо пана па̄пакаммам̣ апи ну кхо дуккхам̣ пхусеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. акаронтан̃хи, бханте, па̄пакаммам̣ куто дуккхам̣ пхусиссатӣ’’ти!
‘‘бха̄ветабба̄ кхо пана̄йам̣, бхиккхаве, упеккха̄ четовимутти иттхийа̄ ва̄ пурисена ва̄. иттхийа̄ ва̄, бхиккхаве, пурисасса ва̄ на̄йам̣ ка̄йо а̄да̄йа гаманӣйо. читтантаро айам̣, бхиккхаве, маччо. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йам̣ кхо ме идам̣ кин̃чи пуббе имина̄ караджака̄йена па̄пакаммам̣ катам̣, саббам̣ там̣ идха веданӣйам̣; на там̣ анугам̣ бхависсатӣ’ти. евам̣ бха̄вита̄ кхо, бхиккхаве, упеккха̄ четовимутти ана̄га̄мита̄йа сам̣ваттати, идха пан̃н̃асса бхиккхуно уттари вимуттим̣ аппат̣ивиджджхато’’ти. навамам̣.
10. адхаммачарийа̄суттам̣
220. [а. ни. 2.16] атха кхо ан̃н̃атаро бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету ко паччайо йенамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти? ‘‘адхаммачарийа̄висамачарийа̄хету кхо, бра̄хман̣а, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти.
‘‘ко пана, бхо готама, хету ко паччайо йенамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти? ‘‘дхаммачарийа̄самачарийа̄хету кхо, бра̄хман̣а, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти.
‘‘на кхо ахам̣ имасса бхото готамасса сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ми. са̄дху ме бхавам̣ готамо татха̄ дхаммам̣ десету йатха̄хам̣ имасса бхото готамасса сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄неййа’’нти. ‘‘тена хи, бра̄хман̣а, сун̣а̄хи, са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо со бра̄хман̣о бхагавато паччассоси. бхагава̄ етадавоча –
‘‘тивидха̄ кхо, бра̄хман̣а, ка̄йена адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти; чатуббидха̄ ва̄ча̄йа адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти; тивидха̄ манаса̄ адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бра̄хман̣а, тивидха̄ ка̄йена адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бра̄хман̣а, тивидха̄ ка̄йена адхаммачарийа̄ висамачарийа̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бра̄хман̣а, чатуббидха̄ ва̄ча̄йа адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бра̄хман̣а, чатуббидха̄ ва̄ча̄йа адхаммачарийа̄ висамачарийа̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бра̄хман̣а, тивидха̄ манаса̄ адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бра̄хман̣а, тивидха̄ манаса̄ адхаммачарийа̄висамачарийа̄ хоти. евам̣ адхаммачарийа̄висамачарийа̄хету кхо, бра̄хман̣а, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти.
‘‘тивидха̄ бра̄хман̣а, ка̄йена дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти; чатуббидха̄ ва̄ча̄йа дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти; тивидха̄ манаса̄ дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бра̄хман̣а, тивидха̄ ка̄йена дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бра̄хман̣а, тивидха̄ ка̄йена дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бра̄хман̣а, чатуббидха̄ ва̄ча̄йа дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бра̄хман̣а, чатуббидха̄ ва̄ча̄йа дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти.
‘‘катхан̃ча, бра̄хман̣а, тивидха̄ манаса̄ дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти…пе… евам̣ кхо, бра̄хман̣а, тивидха̄ манаса̄ дхаммачарийа̄самачарийа̄ хоти. евам̣ дхаммачарийа̄самачарийа̄хету кхо, бра̄хман̣а, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти.
‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. дасамам̣.
караджака̄йавагго пат̣хамо.