৩. ততিযভাণৰারো
৪২৩. তেন খো পন সমযেন উপসম্পন্নাযো দিস্সন্তি – অনিমিত্তাপি, নিমিত্তমত্তাপি, অলোহিতাপি, ধুৰলোহিতাপি, ধুৰচোল়াপি, পগ্ঘরন্তীপি, সিখরিণীপি, ইত্থিপণ্ডকাপি, ৰেপুরিসিকাপি, সম্ভিন্নাপি, উভতোব্যঞ্জনাপি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, উপসম্পাদেন্তিযা চতুৰীসতি অন্তরাযিকে ধম্মে পুচ্ছিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, পুচ্ছিতব্বা – ‘নসি অনিমিত্তা, নসি নিমিত্তমত্তা, নসি অলোহিতা, নসি ধুৰলোহিতা, নসি ধুৰচোল়া, নসি পগ্ঘরন্তী, নসি সিখরণী [সিখরিণী (সী. স্যা.)], নসি ইত্থিপণ্ডকা, নসি ৰেপুরিসিকা, নসি সম্ভিন্না, নসি উভতোব্যঞ্জনা? সন্তি তে এৰরূপা আবাধা – কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, অপমারো? মনুস্সাসি, ইত্থীসি, ভুজিস্সাসি, অণণাসি, নসি রাজভটী? অনুঞ্ঞাতাসি মাতাপিতূহি, সামিকেন? পরিপুণ্ণৰীসতিৰস্সাসি, পরিপুণ্ণং তে পত্তচীৰরং, কিন্নামাসি, কানামা তে পৰত্তিনী’’তি?
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ভিক্খুনীনং অন্তরাযিকে ধম্মে পুচ্ছন্তি. উপসম্পদাপেক্খাযো ৰিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৰিস্সজ্জেতুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, একতোউপসম্পন্নায ভিক্খুনিসঙ্ঘে ৰিসুদ্ধায ভিক্খুসঙ্ঘে উপসম্পাদেতু’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অননুসিট্ঠা উপসম্পদাপেক্খাযো অন্তরাযিকে ধম্মে পুচ্ছন্তি. উপসম্পদাপেক্খাযো ৰিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৰিস্সজ্জেতুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঠমং অনুসাসিত্ৰা পচ্ছা অন্তরাযিকে ধম্মে পুচ্ছিতু’’ন্তি.
তত্থেৰ সঙ্ঘমজ্ঝে অনুসাসন্তি. উপসম্পদাপেক্খাযো তথেৰ ৰিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৰিস্সজ্জেতুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, একমন্তং অনুসাসিত্ৰা সঙ্ঘমজ্ঝে অন্তরাযিকে ধম্মে পুচ্ছিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, অনুসাসিতব্বা.
৪২৪. ‘‘পঠমং উপজ্ঝং গাহাপেতব্বা. উপজ্ঝং গাহাপেত্ৰা পত্তচীৰরং আচিক্খিতব্বং – ‘অযং তে পত্তো, অযং সঙ্ঘাটি, অযং উত্তরাসঙ্গো, অযং অন্তরৰাসকো, ইদং সংকচ্চিকং [সঙ্কচ্ছিকং (স্যা.)], অযং উদকসাটিকা; গচ্ছ অমুম্হি ওকাসে তিট্ঠাহী’’তি.
বালা অব্যত্তা অনুসাসন্তি. দুরনুসিট্ঠা উপসম্পদাপেক্খাযো ৰিত্থাযন্তি, মঙ্কূ হোন্তি, ন সক্কোন্তি ৰিস্সজ্জেতুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, বালায অব্যত্তায অনুসাসিতব্বা. যা অনুসাসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায অনুসাসিতু’’ন্তি.
অসম্মতা অনুসাসন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, অসম্মতায অনুসাসিতব্বা. যা অনুসাসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, সম্মতায অনুসাসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সম্মন্নিতব্বা – অত্তনা ৰা অত্তানং সম্মন্নিতব্বং, পরায ৰা পরা সম্মন্নিতব্বা.
‘‘কথঞ্চ অত্তনাৰ [অত্তনা ৰা (ক.)] অত্তানং সম্মন্নিতব্বং? ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো – ‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামং অনুসাসেয্য’ন্তি. এৰং অত্তনাৰ অত্তানং সম্মন্নিতব্বং.
‘‘কথঞ্চ পরায [পরায ৰা (ক.)] পরা সম্মন্নিতব্বা? ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো – ‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামং অনুসাসেয্যা’তি. এৰং পরায পরা সম্মন্নিতব্বা.
‘‘তায সম্মতায ভিক্খুনিযা উপসম্পদাপেক্খং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযা – ‘সুণসি ইত্থন্নামে. অযং তে সচ্চকালো, ভূতকালো. যং জাতং তং সঙ্ঘমজ্ঝে পুচ্ছন্তে সন্তং অত্থীতি ৰত্তব্বং, অসন্তং নত্থীতি ৰত্তব্বং. মা খো ৰিত্থাযি [ৰিত্থাসি (ক.)], মা খো মঙ্কু অহোসি. এৰং তং পুচ্ছিস্সন্তি – নসি অনিমিত্তা, নসি নিমিত্তমত্তা, নসি অলোহিতা, নসি ধুৰলোহিতা, নসি ধুৰচোল়া, নসি পগ্ঘরন্তী, নসি সিখরিণী, নসি ইত্থিপণ্ডকা, নসি ৰেপুরিসিকা, নসি সম্ভিন্না, নসি উভতোব্যঞ্জনা? সন্তি তে এৰরূপা আবাধা – কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, অপমারো? মনুস্সাসি, ইত্থীসি, ভুজিস্সাসি, অণণাসি, নসি রাজভটী? অনুঞ্ঞাতাসি মাতাপিতূহি, সামিকেন? পরিপুণ্ণৰীসতিৰস্সাসি, পরিপুণ্ণং তে পত্তচীৰরং, কিন্নামাসি, কানামা তে পৰত্তিনী’তি?
‘‘একতো আগচ্ছন্তি. ন একতো আগন্তব্বং. অনুসাসিকায পঠমতরং আগন্ত্ৰা সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো – ‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. অনুসিট্ঠা সা মযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামা আগচ্ছেয্যা’তি. ‘আগচ্ছাহী’তি ৰত্তব্বা.
‘‘একংসং উত্তরাসঙ্গং কারাপেত্ৰা ভিক্খুনীনং পাদে ৰন্দাপেত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৰা উপসম্পদং যাচাপেতব্বা – ‘সঙ্ঘং, অয্যে, উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যে, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. দুতিযম্পি, অয্যে, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যে, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. ততিযম্পি, অয্যে, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যে, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং অন্তরাযিকে ধম্মে পুচ্ছেয্যন্তি.
‘‘সুণসি ইত্থন্নামে. অযং তে সচ্চকালো, ভূতকালো. যং জাতং তং পুচ্ছামি সন্তং অত্থীতি ৰত্তব্বং, অসন্তং নত্থীতি ৰত্তব্বং. নসি অনিমিত্তা…পে… কিন্নামাসি, কানামা তে পৰত্তিনীতি. ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৪২৫. ‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. পরিসুদ্ধা অন্তরাযিকেহি ধম্মেহি, পরিপুণ্ণস্সা পত্তচীৰরং. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেয্য ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. পরিসুদ্ধা অন্তরাযিকেহি ধম্মেহি, পরিপুণ্ণস্সা পত্তচীৰরং. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. পরিসুদ্ধা অন্তরাযিকেহি ধম্মেহি, পরিপুণ্ণস্সা পত্তচীৰরং. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘উপসম্পন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায পৰত্তিনিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামীতি.
‘‘তাৰদেৰ তং আদায ভিক্খুসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং কারাপেত্ৰা ভিক্খূনং পাদে ৰন্দাপেত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৰা উপসম্পদং যাচাপেতব্বা – ‘অহং, অয্যা, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা; সঙ্ঘং, অয্যা, উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. অহং, অয্যা, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. দুতিযম্পি, অয্যা, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. অহং, অয্যা, ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. ততিযম্পি, অয্যা, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচামি. উল্লুম্পতু মং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেয্য, ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘উপসম্পন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামীতি.
‘‘তাৰদেৰ ছাযা মেতব্বা, উতুপ্পমাণং আচিক্খিতব্বং, দিৰসভাগো আচিক্খিতব্বো, সঙ্গীতি আচিক্খিতব্বা, ভিক্খুনিযো ৰত্তব্বা – ইমিস্সা তযো চ নিস্সযে, অট্ঠ চ অকরণীযানি আচিক্খেয্যাথা’’তি.
৪২৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভত্তগ্গে আসনং সংকসাযন্তিযো কালং ৰীতিনামেসুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৰুড্ঢং, অৰসেসানং যথাগতিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো – ভগৰতা অনুঞ্ঞাতং অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৰুড্ঢং, অৰসেসানং যথাগতিকন্তি – সব্বত্থ অট্ঠেৰ ভিক্খুনিযো যথাৰুড্ঢং পটিবাহন্তি, অৰসেসাযো যথাগতিকং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ভত্তগ্গে অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৰুড্ঢং, অৰসেসানং যথাগতিকং; অঞ্ঞত্থ সব্বত্থ যথাৰুড্ঢং [অঞ্ঞত্থ যথাৰুড্ঢং (স্যা.)] ন পটিবাহিতব্বং. যা পটিবাহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
৪২৭. [পাচি. ১০৫০ আদযো] তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ন পৰারেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা ন পৰারেতব্বং. যা ন পৰারেয্য, যথাধম্মো কারেতব্বো’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অত্তনা পৰারেত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘং ন পৰারেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা অত্তনা পৰারেত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘো ন পৰারেতব্বো. যা ন পৰারেয্য, যথাধম্মো কারেতব্বো’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভিক্খূহি সদ্ধিং একতো পৰারেন্তিযো কোলাহলং অকংসু. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা ভিক্খূহি সদ্ধিং একতো পৰারেতব্বং. যা পৰারেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পুরেভত্তং পৰারেন্তিযো কালং ৰীতিনামেসুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পচ্ছাভত্তং [ভিক্খৰে ভিক্খুনিযা পচ্ছাভত্তং (স্যা. কং.)] পৰারেতু’’ন্তি. পচ্ছাভত্তং পৰারেন্তিযো ৰিকালে [ৰিকালং (ক.)] অহেসুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, অজ্জতনা ভিক্খুনিসঙ্ঘং [অজ্জতনা (সী.), অজ্জতনায (ক.)] পৰারেত্ৰা অপরজ্জু ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতু’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন সব্বো ভিক্খুনিসঙ্ঘো পৰারেন্তো কোলাহলং অকাসি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, একং ভিক্খুনিং ব্যত্তং পটিবলং সম্মন্নিতুং – ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সম্মন্নিতব্বা. পঠমং ভিক্খুনী যাচিতব্বা, যাচিত্ৰা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নেয্য ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতুং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতুং. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সম্মুতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতুং, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘সম্মতা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতুং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামীতি.
‘‘তায সম্মতায ভিক্খুনিযা ভিক্খুনিসঙ্ঘং আদায ভিক্খুসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘ভিক্খুনীসঙ্ঘো, অয্যা, ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতি – দিট্ঠেন ৰা, সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা. ৰদতু [ৰদতু মং (ক.)], অয্যা, ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সতি. দুতিযম্পি, অয্যা…পে… ততিযম্পি, অয্যা, ভিক্খুনিসঙ্ঘো ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতি – দিট্ঠেন ৰা, সুতেন ৰা, পরিসঙ্কায ৰা. ৰদতু, অয্যা, ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সতী’’তি.
৪২৮. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং উপোসথং ঠপেন্তি, পৰারণং ঠপেন্তি, সৰচনীযং করোন্তি, অনুৰাদং পট্ঠপেন্তি, ওকাসং কারেন্তি, চোদেন্তি, সারেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা ভিক্খুস্স উপোসথো ঠপেতব্বো; ঠপিতোপি অট্ঠপিতো; ঠপেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন পৰারণা ঠপেতব্বা; ঠপিতাপি অট্ঠপিতা; ঠপেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন সৰচনীযং কাতব্বং; কতম্পি অকতং; করোন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন অনুৰাদো পট্ঠপেতব্বো; পট্ঠপিতোপি অপ্পট্ঠপিতো; পট্ঠপেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন ওকাসো কারেতব্বো; কারিতোপি অকারিতো; কারেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন চোদেতব্বো; চোদিতোপি অচোদিতো; চোদেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ন সারেতব্বো; সারিতোপি অসারিতো; সারেন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ভিক্খুনীনং উপোসথং ঠপেন্তি, পৰারণং ঠপেন্তি, সৰচনীযং করোন্তি, অনুৰাদং পট্ঠপেন্তি, ওকাসং কারেন্তি, চোদেন্তি, সারেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে ভিক্খুনা ভিক্খুনিযা উপোসথং ঠপেতুং; ঠপিতোপি সুট্ঠপিতো; ঠপেন্তস্স অনাপত্তি. পৰারণং ঠপেতুং; ঠপিতাপি সুট্ঠপিতা; ঠপেন্তস্স অনাপত্তি. সৰচনীযং কাতুং; কতম্পি সুকতং; করোন্তস্স অনাপত্তি. অনুৰাদং পট্ঠপেতুং; পট্ঠপিতোপি সুপ্পট্ঠপিতো; পট্ঠপেন্তস্স অনাপত্তি. ওকাসং কারেতুং; কারিতোপি সুকারিতো; কারেন্তস্স অনাপত্তি. চোদেতুং; চোদিতাপি সুচোদিতা; চোদেন্তস্স অনাপত্তি. সারেতুং; সারিতাপি সুসারিতা; সারেন্তস্স অনাপত্তী’’তি.
৪২৯. [পাচি. ১১৮৪] তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো যানেন যাযন্তি – ইত্থিযুত্তেনপি পুরিসন্তরেন, পুরিসযুত্তেনপি ইত্থন্তরেন. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি…পে… ‘‘সেয্যথাপি গঙ্গামহিযাযা’’তি [গঙ্গামহিযাতি (সী.)]. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা যানেন যাযিতব্বং. যা যাযেয্য, যথাধম্মো কারেতব্বো’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী গিলানা হোতি, ন সক্কোতি পদসা গন্তুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, গিলানায যান’’ন্তি. অথ খো ভিক্খুনীনং এতদহোসি – ‘‘ইত্থিযুত্তং নু খো, পুরিসযুত্তং নু খো’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ইত্থিযুত্তং পুরিসযুত্তং হত্থৰট্টক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরিস্সা ভিক্খুনিযা যানুগ্ঘাতেন বাল়্হতরং অফাসু অহোসি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সিৰিকং পাটঙ্কি’’ন্তি.
৪৩০. তেন খো পন সমযেন অড্ঢকাসী গণিকা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোতি. সা চ সাৰত্থিং গন্তুকামা হোতি – ‘ভগৰতো সন্তিকে উপসম্পজ্জিস্সামী’তি. অস্সোসুং খো ধুত্তা – ‘অড্ঢকাসী কির গণিকা সাৰত্থিং গন্তুকামা’তি. তে মগ্গে পরিযুট্ঠিংসু. অস্সোসি খো অড্ঢকাসী গণিকা – ‘ধুত্তা কির মগ্গে পরিযুট্ঠিতা’তি. ভগৰতো সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অহঞ্হি উপসম্পজ্জিতুকামা; কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, দূতেনপি উপসম্পাদেতু’’ন্তি.
ভিক্খুদূতেন উপসম্পাদেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুদূতেন উপসম্পাদেতব্বা. যো উপসম্পাদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি. সিক্খমানদূতেন উপসম্পাদেন্তি…পে… সামণেরদূতেন উপসম্পাদেন্তি…পে… সামণেরিদূতেন উপসম্পাদেন্তি…পে… বালায অব্যত্তায দূতেন উপসম্পাদেন্তি. ‘‘ন, ভিক্খৰে, বালায অব্যত্তায দূতেন উপসম্পাদেতব্বা. যো উপসম্পাদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায দূতেন উপসম্পাদেতুন্তি.
‘‘তায দূতায ভিক্খুনিযা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘ইত্থন্নামা, অয্যা, ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৰ অন্তরাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা, অয্যা, সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি. উল্লুম্পতু তং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. ইত্থন্নামা, অয্যা, ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৰ অন্তরাযেন ন আগচ্ছতি. দুতিযম্পি, অয্যা, ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি. উল্লুম্পতু তং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায. ইত্থন্নামা, অয্যা, ইত্থন্নামায অয্যায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৰ অন্তরাযেন ন আগচ্ছতি. ততিযম্পি, অয্যা, ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি. উল্লুম্পতু তং, অয্যা, সঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৰ অন্তরাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেয্য ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৰ অন্তরাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায উপসম্পদাপেক্খা. একতোউপসম্পন্না ভিক্খুনিসঙ্ঘে, ৰিসুদ্ধা. সা কেনচিদেৰ অন্তরাযেন ন আগচ্ছতি. ইত্থন্নামা সঙ্ঘং উপসম্পদং যাচতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং উপসম্পাদেতি ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামায উপসম্পদা ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘উপসম্পন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ইত্থন্নামায পৰত্তিনিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামীতি.
‘‘তাৰদেৰ ছাযা মেতব্বা, উতুপ্পমাণং আচিক্খিতব্বং, দিৰসভাগো আচিক্খিতব্বো, সঙ্গীতি আচিক্খিতব্বা, ভিক্খুনিযো ৰত্তব্বা – তস্সা তযো চ নিস্সযে, অট্ঠ চ অকরণীযানি আচিক্খেয্যাথা’’তি.
৪৩১. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অরঞ্ঞে ৰিহরন্তি. ধুত্তা দূসেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং, আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা অরঞ্ঞে ৰত্থব্বং. যা ৰসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরেন উপাসকেন ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স উদ্দোসিতো দিন্নো হোতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, উদ্দোসিত’’ন্তি. উদ্দোসিতো ন সম্মতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, উপস্সয’’ন্তি. উপস্সযো ন সম্মতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, নৰকম্ম’’ন্তি. নৰকম্মং ন সম্মতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পুগ্গলিকম্পি কাতু’’ন্তি.
৪৩২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ইত্থী সন্নিসিন্নগব্ভা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোতি. তস্সা পব্বজিতায গব্ভো ৰুট্ঠাতি. অথ খো তস্সা ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘কথং নু খো মযা ইমস্মিং দারকে পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পোসেতুং, যাৰ সো দারকো ৰিঞ্ঞুতং পাপুণাতী’’তি.
অথ খো তস্সা ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘মযা চ ন লব্ভা একিকায ৰত্থুং, অঞ্ঞায চ ভিক্খুনিযা ন লব্ভা দারকেন সহ ৰত্থুং, কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, একং ভিক্খুনিং সম্মন্নিত্ৰা তস্সা ভিক্খুনিযা দুতিযং দাতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সম্মন্নিতব্বা. পঠমং ভিক্খুনী যাচিতব্বা, যাচিত্ৰা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নেয্য ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সম্মুতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযায, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘সম্মতা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.
অথ খো তস্সা দুতিযিকায ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘কথং নু খো মযা ইমস্মিং দারকে পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ঠপেত্ৰা সাগারং যথা অঞ্ঞস্মিং পুরিসে পটিপজ্জন্তি [পটিপজ্জতি (স্যা.)] এৰং তস্মিং দারকে পটিপজ্জিতু’’ন্তি.
৪৩৩. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী গরুধম্মং অজ্ঝাপন্না হোতি মানত্তচারিনী. অথ খো তস্সা ভিক্খুনিযা এতদহোসি – ‘‘মযা চ ন লব্ভা একিকায ৰত্থুং, অঞ্ঞায চ ভিক্খুনিযা ন লব্ভা সহ মযা ৰত্থুং, কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, একং ভিক্খুনিং সম্মন্নিত্ৰা তস্সা ভিক্খুনিযা দুতিযং দাতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সম্মন্নিতব্বা. পঠমং ভিক্খুনী যাচিতব্বা, যাচিত্ৰা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নেয্য ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সম্মন্নতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযং. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সম্মুতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযায, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.
‘‘সম্মতা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা দুতিযা. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.
৪৩৪. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী সিক্খং পচ্চক্খায ৰিব্ভমি. সা পুন পচ্চাগন্ত্ৰা ভিক্খুনিযো উপসম্পদং যাচি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা সিক্খাপচ্চক্খানং; যদেৰ সা ৰিব্ভন্তা তদেৰ সা অভিক্খুনী’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী সকাৰাসা তিত্থাযতনং সঙ্কমি. সা পুন পচ্চাগন্ত্ৰা ভিক্খুনিযো উপসম্পদং যাচি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘যা সা, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী সকাৰাসা তিত্থাযতনং সঙ্কন্তা, সা আগতা ন উপসম্পাদেতব্বা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পুরিসেহি অভিৰাদনং, কেসচ্ছেদনং, নখচ্ছেদনং, ৰণপ্পটিকম্মং, কুক্কুচ্চাযন্তা ন সাদিযন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সাদিতু’’ন্তি [সাদিযিতুং (ক.)].
৪৩৫. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পল্লঙ্কেন নিসীদন্তি পণ্হীসম্ফস্সং সাদিযন্তী [সাদিযন্তা (ক.)]. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা পল্লঙ্কেন নিসীদিতব্বং. যা নিসীদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী গিলানা হোতি. তস্সা ৰিনা পল্লঙ্কেন ন ফাসু হোতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা অড্ঢপল্লঙ্ক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ৰচ্চকুটিযা ৰচ্চং করোন্তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো তত্থেৰ গব্ভং পাতেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা ৰচ্চকুটিযা ৰচ্চো কাতব্বো. যা করেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, হেট্ঠা ৰিৰটে উপরিপটিচ্ছন্নে ৰচ্চং কাতু’’ন্তি.
৪৩৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো চুণ্ণেন নহাযন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি…পে… সেয্যথাপি গিহিনী কামভোগিনিযোতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা চুণ্ণেন নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, কুক্কুসং মত্তিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো ৰাসিতকায মত্তিকায নহাযন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি…পে… সেয্যথাপি গিহিনী কামভোগিনিযোতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা ৰাসিতকায মত্তিকায নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, পকতিমত্তিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো জন্তাঘরে নহাযন্তিযো কোলাহলং অকংসু. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা জন্তাঘরে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পটিসোতে নহাযন্তি ধারাসম্ফস্সং সাদিযন্তী. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা পটিসোতে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অতিত্থে নহাযন্তি. ধুত্তা দূসেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা অতিত্থে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো পুরিসতিত্থে নহাযন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি…পে… সেয্যথাপি গিহিনী কামভোগিনিযোতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযা পুরিসতিত্থে নহাযিতব্বং. যা নহাযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, মহিলাতিত্থে নহাযিতু’’ন্তি.
ততিযভাণৰারো নিট্ঠিতো.
ভিক্খুনিক্খন্ধকো দসমো.
ইমস্মিং খন্ধকে ৰত্থূ একসতং.
তস্সুদ্দানং –
পব্বজ্জং গোতমী যাচি, নানুঞ্ঞাসি তথাগতো;
কপিলৰত্থু ৰেসালিং, অগমাসি ৰিনাযকো.
রজোকিণ্ণেন কোট্ঠকে, আনন্দস্স পৰেদযি;
ভব্বোতি নযতো যাচি, মাতাতি পোসিকাতি চ.
ৰস্সসতং তদহু চ, অভিক্খুপচ্চাসীসনা;
পৰারণা গরুধম্মা, দ্ৰে ৰস্সা অনক্কোসনা.
ওৰটো চ অট্ঠ ধম্মা, যাৰজীৰানুৰত্তনা;
গরুধম্মপটিগ্গাহো সাৰস্সা উপসম্পদা.
ৰস্সসহস্সং পঞ্চেৰ, কুম্ভথেনকসেতট্টি;
মঞ্জিট্ঠিকউপমাহি, এৰং সদ্ধম্মহিংসনা.
আল়িং বন্ধেয্য পাএৰ, পুন সদ্ধম্মসণ্ঠিতি;
উপসম্পাদেতুং অয্যা, যথাৰুড্ঢাভিৰাদনা.
ন করিস্সন্তি কিমেৰ, সাধারণাসাধারণং;
ওৰাদং পাতিমোক্খঞ্চ, কেন নু খো উপস্সযং.
ন জানন্তি চ আচিক্খি, ন করোন্তি চ ভিক্খুহি;
পটিগ্গহেতুং ভিক্খূহি, ভিক্খুনীহি পটিগ্গহো.
আচিক্খি কম্মং ভিক্খূহি, উজ্ঝাযন্তি ভিক্খুনীহি ৰা;
আচিক্খিতুং ভণ্ডনঞ্চ, রোপেত্ৰা উপ্পলায চ.
সাৰত্থিযা কদ্দমোদ, অৰন্দি কায ঊরু চ;
অঙ্গজাতঞ্চ ওভাসং, সম্পযোজেন্তি ৰগ্গিকা.
অৰন্দিযো দণ্ডকম্মং, ভিক্খুনিযো তথা পুন;
আৰরণঞ্চ ওৰাদং, কপ্পতি নু খো পক্কমি.
বালা ৰত্থুৰিনিচ্ছযা, ওৰাদং সঙ্ঘো পঞ্চহি;
দুৰে তিস্সো ন গণ্হন্তি, বালা গিলানগমিকং.
আরঞ্ঞিকো নারোচেন্তি, ন পচ্চাগচ্ছন্তি চ;
দীঘং ৰিলীৰচম্মঞ্চ, দুস্সা চ ৰেণিৰট্টি চ;
চোল়ৰেণি চ ৰট্টি চ, সুত্তৰেণি চ ৰট্টিকা.
অট্ঠিল্লং গোহনুকেন, হত্থকোচ্ছং পাদং তথা;
ঊরুং মুখং দন্তমংসং, আলিম্পোমদ্দচুণ্ণনা.
লঞ্ছেন্তি অঙ্গরাগঞ্চ, মুখরাগং তথা দুৰে;
অৰঙ্গং ৰিসেসোলোকো, সালোকেন নচ্চেন চ [সালোকে সনচ্চেন চ (সী.), সালোকেন সনচ্চনং (স্যা.)].
ৰেসী পানাগারং সূনং, আপণং ৰড্ঢি ৰণিজ্জা;
দাসং দাসিং কম্মকরং, কম্মকারিং উপট্ঠয্যুং.
তিরচ্ছানহরীতকি, সন্ধারযন্তি নমতকং;
নীলং পীতং লোহিতকং, মঞ্জিট্ঠকণ্হচীৰরা.
মহারঙ্গমহানামঅচ্ছিন্না দীঘমেৰ চ;
পুপ্ফফলকঞ্চুকঞ্চ, তিরীটকঞ্চ ধারযুং.
ভিক্খুনী সিক্খমানায, সামণেরায অচ্চযে;
নিয্যাদিতে পরিক্খারে, ভিক্খুনিযোৰ ইস্সরা.
ভিক্খুস্স সামণেরস্স, উপাসকস্সুপাসিকা;
অঞ্ঞেসঞ্চ পরিক্খারে, নিয্যাতে ভিক্খুইস্সরা.
মল্লী গব্ভং পত্তমূলং, ব্যঞ্জনং আমিসেন চ;
উস্সন্নঞ্চ বাল়্হতরং, সন্নিধিকতমামিসং.
ভিক্খূনং যাদিসং ভোট্ঠং [হেট্ঠা (সী.), হেট্ঠং (স্যা.), ভুত্তি (ক.)], ভিক্খুনীনং তথা করে;
সেনাসনং উতুনিযো, মক্খীযতি পটাণি চ.
ছিজ্জন্তি সব্বকালঞ্চ, অনিমিত্তাপি দিস্সরে;
নিমিত্তা লোহিতা চেৰ, তথেৰ ধুৰলোহিতা.
ধুৰচোল়পগ্ঘরন্তী, সিখরণিত্থিপণ্ডকা;
ৰেপুরিসী চ সম্ভিন্না, উভতোব্যঞ্জনাপি চ.
অনিমিত্তাদিতো কত্ৰা, যাৰ উভতোব্যঞ্জনা;
এতং পেয্যালতো হেট্ঠা, কুট্ঠং গণ্ডো কিলাসো চ.
সোসাপমারো মানুসী, ইত্থীসি ভুজিস্সাসি চ;
অণণা ন রাজভটী, অনুঞ্ঞাতা চ ৰীসতি.
পরিপুণ্ণা চ কিন্নামা, কানামা তে পৰত্তিনী;
চতুৰীসন্তরাযানং, পুচ্ছিত্ৰা উপসম্পদা.
ৰিত্থাযন্তি অননুসিট্ঠা, সঙ্ঘমজ্ঝে তথেৰ চ;
উপজ্ঝাগাহ সঙ্ঘাটি, উত্তরন্তরৰাসকো.
সঙ্কচ্চুদকসাটি চ, আচিক্খিত্ৰান পেসযে;
বালা অসম্মতেকতো, যাচে পুচ্ছন্তরাযিকা.
একতোউপসম্পন্না, ভিক্খুসঙ্ঘে তথা পুন;
ছাযা উতু দিৰসা চ, সঙ্গীতি তযো নিস্সযে.
অট্ঠ অকরণীযানি, কালং সব্বত্থ অট্ঠেৰ;
ন পৰারেন্তি ভিক্খুনী, ভিক্খুসঙ্ঘং তথেৰ চ.
কোলাহলং পুরেভত্তং, ৰিকালে চ কোলাহলং;
উপোসথং পৰারণং, সৰচনীযানুৰাদনং.
ওকাসং চোদে সারেন্তি, পটিক্খিত্তং মহেসিনা;
তথেৰ ভিক্খু ভিক্খুনী, অনুঞ্ঞাতং মহেসিনা.
যানং গিলানযুত্তঞ্চ, যানুগ্ঘাতড্ঢকাসিকা;
ভিক্খু সিক্খা সামণের, সামণেরী চ বালায.
অরঞ্ঞে উপাসকেন, উদ্দোসিতো উপস্সযং;
ন সম্মতি নৰকম্মং, নিসিন্নগব্ভএকিকা.
সাগারঞ্চ গরুধম্মং, পচ্চক্খায চ সঙ্কমি;
অভিৰাদনকেসা চ, নখা চ ৰণকম্মনা.