৪. পটিসারণীযকম্মং

৩৩. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সুধম্মো মচ্ছিকাসণ্ডে চিত্তস্স গহপতিনো আৰাসিকো হোতি, নৰকম্মিকো ধুৰভত্তিকো. যদা চিত্তো গহপতি সঙ্ঘং ৰা গণং ৰা পুগ্গলং ৰা নিমন্তেতুকামো হোতি তদা ন আযস্মন্তং সুধম্মং অনপলোকেত্ৰা সঙ্ঘং ৰা গণং ৰা পুগ্গলং ৰা নিমন্তেতি.

তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা থেরা ভিক্খূ, আযস্মা চ সারিপুত্তো, আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো, আযস্মা চ মহাকচ্চানো, আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো, আযস্মা চ মহাকপ্পিনো, আযস্মা চ মহাচুন্দো, আযস্মা চ অনুরুদ্ধো, আযস্মা চ রেৰতো, আযস্মা চ উপালি, আযস্মা চ আনন্দো, আযস্মা চ রাহুলো, কাসীসু চারিকং চরমানা যেন মচ্ছিকাসণ্ডো তদৰসরুং.

অস্সোসি খো চিত্তো গহপতি থেরা কির ভিক্খূ মচ্ছিকাসণ্ডং অনুপ্পত্তাতি. অথ খো চিত্তো গহপতি যেন থেরা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা থেরে ভিক্খূ অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো চিত্তং গহপতিং আযস্মা সারিপুত্তো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি.

অথ খো চিত্তো গহপতি আযস্মতা সারিপুত্তেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো থেরে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেন্তু মে, ভন্তে, থেরা স্ৰাতনায আগন্তুকভত্ত’’ন্তি. অধিৰাসেসুং খো থেরা ভিক্খূ [অধিৰাসেসুং খো তে থেরা ভিক্খূ (স্যা.)] তুণ্হীভাৰেন.

অথ খো চিত্তো গহপতি থেরানং ভিক্খূনং অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা থেরে ভিক্খূ অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা যেনাযস্মা সুধম্মো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং সুধম্মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং সুধম্মং এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেতু মে, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং থেরেহী’’তি. অথ খো আযস্মা সুধম্মো ‘পুব্বে খ্ৰাযং চিত্তো গহপতি যদা সঙ্ঘং ৰা গণং ৰা পুগ্গলং ৰা নিমন্তেতুকামো ন মং অনপলোকেত্ৰা সঙ্ঘং ৰা গণং ৰা পুগ্গলং ৰা নিমন্তেতি; সোদানি মং অনপলোকেত্ৰা থেরে ভিক্খূ নিমন্তেসি; দুট্ঠোদানাযং চিত্তো গহপতি অনপেক্খো ৰিরত্তরূপো মযী’তি চিত্তং গহপতিং এতদৰোচ – ‘‘অলং, গহপতি, নাধিৰাসেমী’’তি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং সুধম্মং এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেতু মে, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং থেরেহী’’তি. ‘‘অলং, গহপতি, নাধিৰাসেমী’’তি. অথ খো চিত্তো গহপতি ‘কিং মে করিস্সতি অয্যো সুধম্মো অধিৰাসেন্তো ৰা অনধিৰাসেন্তো ৰা’তি আযস্মন্তং সুধম্মং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি.

৩৪. অথ খো চিত্তো গহপতি তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন থেরানং ভিক্খূনং পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেসি. অথ খো আযস্মা সুধম্মো ‘যংনূনাহং চিত্তস্স গহপতিনো থেরানং ভিক্খূনং পটিযত্তং পস্সেয্য’ন্তি পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন চিত্তস্স গহপতিনো নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো চিত্তো গহপতি যেনাযস্মা সুধম্মো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং সুধম্মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো চিত্তং গহপতিং আযস্মা সুধম্মো এতদৰোচ – ‘‘পহূতং খো তে ইদং, গহপতি, খাদনীযং ভোজনীযং পটিযত্তং; একা চ খো ইধ নত্থি যদিদং তিলসঙ্গুল়িকা’’তি. ‘‘বহুম্হি ৰত, ভন্তে, রতনে বুদ্ধৰচনে [ভন্তে বুদ্ধৰচনে (স্যা.)] ৰিজ্জমানে অয্যেন সুধম্মেন যদেৰ কিঞ্চি ভাসিতং যদিদং তিলসঙ্গুল়িকাতি. ভূতপুব্বং, ভন্তে, দক্খিণাপথকা ৰাণিজা পুরত্থিমং জনপদং অগমংসু ৰাণিজ্জায. তে ততো কুক্কুটিং আনেসুং. অথ খো সা, ভন্তে, কুক্কুটী কাকেন সদ্ধিং সংৰাসং কপ্পেসি. সা পোতকং জনেসি. যদা খো সো, ভন্তে, কুক্কুটপোতকো কাকৰস্সং ৰস্সিতুকামো হোতি, কাককুক্কুটীতি ৰস্সতি; যদা কুক্কুটিৰস্সং ৰস্সিতুকামো হোতি, কুক্কুটিকাকাতি ৰস্সতি. এৰমেৰ খো, ভন্তে, বহুম্হি রতনে বুদ্ধৰচনে ৰিজ্জমানে অয্যেন সুধম্মেন যদেৰ কিঞ্চি ভাসিতং যদিদং তিলসংগুল়িকা’’তি. ‘‘অক্কোসসি মং ত্ৰং, গহপতি, পরিভাসসি মং ত্ৰং, গহপতি. এসো তে, গহপতি, আৰাসো, পক্কমিস্সামী’’তি. ‘‘নাহং, ভন্তে, অয্যং সুধম্মং অক্কোসামি, পরিভাসামি [ন পরিভাসামি (সী. স্যা.)]. ৰসতু, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো মচ্ছিকাসণ্ডে. রমণীযং অম্বাটকৰনং. অহং অয্যস্স সুধম্মস্স উস্সুক্কং করিস্সামি, চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারান’’ন্তি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো আযস্মা সুধম্মো চিত্তং গহপতিং এতদৰোচ – ‘‘অক্কোসসি মং ত্ৰং, গহপতি, পরিভাসসি মং ত্ৰং, গহপতি. এসো তে, গহপতি, আৰাসো, পক্কমিস্সামী’’তি. ‘‘কহং, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো গমিস্সতী’’তি? ‘‘সাৰত্থিং খো অহং, গহপতি, গমিস্সামি ভগৰন্তং দস্সনাযা’’তি. ‘‘তেন হি, ভন্তে, যঞ্চ অত্তনা ভণিতং, যঞ্চ মযা ভণিতং তং সব্বং ভগৰতো আরোচেহি. অনচ্ছরিযং খো পনেতং, ভন্তে, যং অয্যো সুধম্মো পুনদেৰ মচ্ছিকাসণ্ডং পচ্চাগচ্ছেয্যা’’তি.

৩৫. অথ খো আযস্মা সুধম্মো সেনাসনং সংসামেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন সাৰত্থি তেন পক্কামি. অনুপুব্বেন যেন সাৰত্থি জেতৰনং অনাথপিণ্ডিকস্স আরামো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সুধম্মো যঞ্চ অত্তনা ভণিতং যঞ্চ চিত্তেন গহপতিনা ভণিতং তং সব্বং ভগৰতো আরোচেসি.

ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা – ‘‘অননুচ্ছৰিকং, মোঘপুরিস, অননুলোমিকং অপ্পতিরূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকরণীযং. কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কারকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেস্সসি, হীনেন ৰম্ভেস্সসি? নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… ৰিগরহিত্ৰা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং করোতু – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, কাতব্বং – পঠমং সুধম্মো ভিক্খু চোদেতব্বো, চোদেত্ৰা সারেতব্বো, সারেত্ৰা আপত্তিং আরোপেতব্বো, আপত্তিং আরোপেত্ৰা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৩৬. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কারকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতি, হীনেন ৰম্ভেতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং করেয্য – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কারকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতি, হীনেন ৰম্ভেতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং করোতি – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযস্স কম্মস্স করণং – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কারকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতি, হীনেন ৰম্ভেতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং করোতি – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযস্স কম্মস্স করণং – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘কতং সঙ্ঘেন সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

অধম্মকম্মদ্ৰাদসকং

৩৭. ‘‘তীহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি…পে… অচোদেত্ৰা কতং হোতি, অসারেত্ৰা কতং হোতি, আপত্তিং অনারোপেত্ৰা কতং হোতি…পে… অসম্মুখা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… অনাপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… অচোদেত্ৰা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… অসারেত্ৰা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি…পে… আপত্তিং অনারোপেত্ৰা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.

পটিসারণীযকম্মে অধম্মকম্মদ্ৰাদসকং নিট্ঠিতং.

ধম্মকম্মদ্ৰাদসকং

৩৮. ‘‘তীহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, পটিপুচ্ছা কতং হোতি, পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি…পে… চোদেত্ৰা কতং হোতি, সারেত্ৰা কতং হোতি, আপত্তিং আরোপেত্ৰা কতং হোতি…পে… সম্মুখা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… পটিপুচ্ছা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… পটিঞ্ঞায কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… চোদেত্ৰা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… সারেত্ৰা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… আপত্তিং আরোপেত্ৰা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসারণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.

পটিসারণীযকম্মে ধম্মকম্মদ্ৰাদসকং নিট্ঠিতং.

আকঙ্খমানচতুক্কং

৩৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য. গিহীনং অলাভায পরিসক্কতি, গিহীনং অনত্থায পরিসক্কতি, গিহীনং অনাৰাসায [অৰাসায (সী.)] পরিসক্কতি, গিহী অক্কোসতি পরিভাসতি, গিহী গিহীহি ভেদেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য.

‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য. গিহীনং বুদ্ধস্স অৰণ্ণং ভাসতি, গিহীনং ধম্মস্স অৰণ্ণং ভাসতি, গিহীনং সঙ্ঘস্স অৰণ্ণং ভাসতি, গিহী হীনেন খুংসেতি হীনেন ৰম্ভেতি, গিহীনং ধম্মিকং পটিস্সৰং ন সচ্চাপেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য.

‘‘পঞ্চন্নং, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য. একো গিহীনং অলাভায পরিসক্কতি, একো গিহীনং অনত্থায পরিসক্কতি, একো গিহীনং অনাৰাসায পরিসক্কতি, একো গিহী অক্কোসতি পরিভাসতি, একো গিহী গিহীহি ভেদেতি – ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য.

‘‘অপরেসম্পি, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য. একো গিহীনং বুদ্ধস্স অৰণ্ণং ভাসতি, একো গিহীনং ধম্মস্স অৰণ্ণং ভাসতি, একো গিহীনং সঙ্ঘস্স অৰণ্ণং ভাসতি, একো গিহী হীনেন খুংসেতি হীনেন ৰম্ভেতি, একো গিহীনং ধম্মিকং পটিস্সৰং ন সচ্চাপেতি – ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসারণীযকম্মং করেয্য.

আকঙ্খমানচতুক্কং নিট্ঠিতং.

অট্ঠারসৰত্তং

৪০. ‘‘পটিসারণীযকম্মকতেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা সম্মা ৰত্তিতব্বং. তত্রাযং সম্মাৰত্তনা – ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেরো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতি সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৰদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মং কতং হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৰা তাদিসিকা, ততো ৰা পাপিট্ঠতরা; কম্মং ন গরহিতব্বং, কম্মিকা ন গরহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৰারণা ঠপেতব্বা, ন সৰচনীযং কাতব্বং, ন অনুৰাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কারেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সারেতব্বো, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতব্ব’’ন্তি.

পটিসারণীযকম্মে অট্ঠারসৰত্তং নিট্ঠিতং.

৪১. অথ খো সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং অকাসি – ‘‘চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বো’’তি. সো সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মকতো মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৰা মঙ্কুভূতো নাসক্খি চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. পুনদেৰ সাৰত্থিং পচ্চাগঞ্ছি. ভিক্খূ এৰমাহংসু – ‘‘খমাপিতো তযা, আৰুসো সুধম্ম, চিত্তো গহপতী’’তি? ‘‘ইধাহং, আৰুসো, মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৰা মঙ্কুভূতো নাসক্খিং চিত্তং গহপতিং খমাপেতু’’ন্তি. ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে…. ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতং দেতু – চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. এৰঞ্চ পন ভিক্খৰে দাতব্বো – পঠমং ভিক্খু যাচিতব্বো, যাচিত্ৰা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতং দদেয্য চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতং দেতি চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতস্স দানং চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দিন্নো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতো চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

৪২. ‘‘তেন, ভিক্খৰে, সুধম্মেন ভিক্খুনা অনুদূতেন ভিক্খুনা সদ্ধিং মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৰা চিত্তো গহপতি খমাপেতব্বো – ‘খম, গহপতি, পসাদেমি ত’ন্তি. এৰঞ্চে ৰুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা ৰত্তব্বো – ‘খম, গহপতি, ইমস্স ভিক্খুনো, পসাদেতি ত’ন্তি. এৰঞ্চে ৰুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা ৰত্তব্বো – ‘খম, গহপতি, ইমস্স ভিক্খুনো, অহং তং পসাদেমী’তি. এৰঞ্চে ৰুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা ৰত্তব্বো – ‘খম, গহপতি, ইমস্স ভিক্খুনো, সঙ্ঘস্স ৰচনেনা’তি. এৰঞ্চে ৰুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা সুধম্মো ভিক্খু [সুধম্মং ভিক্খুং… সা আপত্তি দেসাপেতব্বাতি (সী. স্যা.)] চিত্তস্স গহপতিনো দস্সনূপচারং অৰিজহাপেত্ৰা সৰনূপচারং অৰিজহাপেত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং কারাপেত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৰা তং আপত্তিং দেসাপেতব্বো’’তি [সুধম্মং ভিক্খুং… সা আপত্তি দেসাপেতব্বাতি (সী. স্যা.)].

অথ খো আযস্মা সুধম্মো অনুদূতেন ভিক্খুনা সদ্ধিং মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৰা চিত্তং গহপতিং খমাপেসি. সো সম্মা ৰত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থারং ৰত্ততি, ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদেতি – ‘‘অহং, আৰুসো, সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মকতো সম্মা ৰত্তামি, লোমং পাতেমি, নেত্থারং ৰত্তামি. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতু.

নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং

৪৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. উপসম্পাদেতি, নিস্সযং দেতি, সামণেরং উপট্ঠাপেতি, ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ওৰদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

[পরি. ৪২০] ‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৰা তাদিসিকং, ততো ৰা পাপিট্ঠতরং; কম্মং গরহতি, কম্মিকে গরহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, পৰারণং ঠপেতি, সৰচনীযং করোতি, অনুৰাদং পট্ঠপেতি, ওকাসং কারেতি, চোদেতি, সারেতি, ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং’’.

পটিসারণীযকম্মে নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং নিট্ঠিতং.

পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং

৪৪. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন উপসম্পাদেতি, ন নিস্সযং দেতি, ন সামণেরং উপট্ঠাপেতি, ন ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ন ওৰদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং ন আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৰা তাদিসিকং, ততো ৰা পাপিট্ঠতরং; কম্মং ন গরহতি, কম্মিকে ন গরহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, ন পৰারণং ঠপেতি, ন সৰচনীযং করোতি, ন অনুৰাদং পট্ঠপেতি, ন ওকাসং কারেতি, ন চোদেতি, ন সারেতি, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

পটিসারণীযকম্মে পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং নিট্ঠিতং.

৪৫. ‘‘এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. তেন [তেন হি (স্যা. ক.)], ভিক্খৰে, সুধম্মেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মকতো সম্মা ৰত্তামি, লোমং পাতেমি, নেত্থারং ৰত্তামি, পটিসারণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মকতো সম্মা ৰত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থারং ৰত্ততি, পটিসারণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মকতো সম্মা ৰত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থারং ৰত্ততি, পটিসারণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু সঙ্ঘেন পটিসারণীযকম্মকতো সম্মা ৰত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থারং ৰত্ততি, পটিসারণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘পটিপ্পস্সদ্ধং সঙ্ঘেন সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসারণীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

পটিসারণীযকম্মং নিট্ঠিতং চতুত্থং.