৪. জম্বুখাদকসংযুত্তং
১. নিব্বানপঞ্হসুত্তৰণ্ণনা
৩১৪. নিব্বানং আগম্মাতি এত্থ আগম্মাতি সব্বসঙ্খারেহি নিব্বিন্নস্স ৰিসঙ্খারনিন্নস্স গোত্রভুনা ৰিৰট্টিতমানসস্স মগ্গেন সচ্ছিকরণেনাতি অত্থো. সচ্ছিকিরিযমানঞ্হি তং অধিগন্ত্ৰা আরম্মণপচ্চযভূতঞ্চ পটিচ্চ অধিপতিপচ্চযভূতে চ তস্মিং পরমস্সাসভাৰেন ৰিমুত্তসঙ্খারস্স পরমগতিভাৰেন চ পতিট্ঠানভূতে পতিট্ঠায খযসঙ্খাতো মগ্গো রাগাদিকে খেপেতীতি তংসচ্ছিকরণাভাৰে রাগাদীনং অনুপ্পত্তিনিরোধগমনাভাৰতো ‘‘নিব্বানং আগম্ম রাগো খীযতী’’তি ৰুত্তং.
ইমিনাৰ সুত্তেনাতি ইমিনাৰ জম্বুখাদকসুত্তেন. কিলেসক্খযমত্তং নিব্বানন্তি ৰদেয্য ‘‘রাগক্খযো’’তিআদিনা সুত্তে আগতত্তা. ‘‘কিলেসক্খযমত্ত’’ন্তি অৰিসেসেন ৰুত্তত্তা আহ ‘‘কস্সা’’তিআদি. অদ্ধা অত্তনোতি ৰক্খতি ‘‘পরস্স কিলেসক্খযেন পরস্স নিব্বানসম্পত্তি ন যুত্তা’’তি. নিব্বানারম্মণকরণেন গোত্রভুক্খণে কিলেসক্খযপ্পত্তিতা চ আপন্নাতি আহ – ‘‘কিং পন তেসু অখীণেসুযেৰা’’তিআদি. ননু আরম্মণকরণমত্তেন কিলেসক্খযো অনুপ্পত্তোতি ন সক্কা ৰত্তুং. চিত্তঞ্হি অতীতানাগতাদিসব্বং আলম্বনং করোতি, ন নিপ্ফন্নমেৰাতি. গোত্রভূপি মগ্গেন যা কিলেসানং অনুপ্পত্তিধম্মতা কাতব্বা, তং আরব্ভ পৰত্তিস্সতীতি? ন, অপ্পত্তনিব্বানস্স নিব্বানারম্মণঞাণাভাৰতো. ন হি অঞ্ঞে ধম্মা ৰিয নিব্বানং, তং পন অতিগম্ভীরত্তা অপ্পত্তেন আলম্বিতুং ন সক্কা, তস্মা তেন গোত্রভুনা পত্তব্বেন তিকালিকসভাৰাতিক্কন্তগম্ভীরভাৰেন ভৰিতব্বং, কিলেসক্খযমত্ততং ৰা ইচ্ছতো গোত্রভুতো পুরেতরং নিপ্ফন্নেন কিলেসক্খযেন ভৰিতব্বং. অপ্পত্তকিলেসক্খযারম্মণকরণে হি সতি গোত্রভুতো পুরেতরচিত্তানিপি আলম্বেয্যুন্তি.
তস্মাতিআদি ৰুত্তস্সেৰ অত্থস্স নিগমনং. তং পনেতং নিব্বানং. রূপিনো ধম্মা অরূপিনো ধম্মাতিআদীসূতি আদিসদ্দেন লোকুত্তরঅনাসৰাদীনং সঙ্গহো দট্ঠব্বো. অরূপধম্মাদিভাৰগ্গহণেন চস্স পরিনিপ্ফন্নতা দীপিতা. তেনাহ ‘‘ন কিলেসক্খযমত্তমেৰা’’তি. কিলেসক্খযমত্ততায হি সতি নিব্বানস্স বহুতা আপজ্জতি ‘‘যত্তকা কিলেসা খীযন্তি, তত্তকানি নিব্বানানী’’তি. অভাৰস্সভাৰতো গম্ভীরাদিভাৰো অসঙ্খতাদিভাৰো চ ন সিযা, ৰুত্তো চ সো নিব্বানস্স, তস্মাস্স পচ্চেতব্বো পরিনিপ্ফন্নভাৰো. যস্মা চ সম্মুতিসচ্চারম্মণং সঙ্খতধম্মারম্মণং ৰা সমুচ্ছেদৰসেন কিলেসে পজহিতুং ন সক্কোতি, যতো মহগ্গতঞাণং ৰিপস্সনাঞাণং ৰা কিলেসৰিক্খম্ভনৰসেন তদঙ্গৰসেন ৰা পজহতি, তস্মা অরিযমগ্গঞাণস্স সম্মুতিসচ্চসঙ্খতধম্মারম্মণেহি ৰিপরীতসভাৰেন আরম্মণেন ভৰিতব্বং. তথা হি তং সমুচ্ছেদৰসেন কিলেসে পজহীতি এৰং পরিনিপ্ফন্নাসঙ্খতসভাৰং নিব্বানন্তি নিট্ঠমেত্থ গন্তব্বন্তি.
নিব্বানপঞ্হসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩-১৫. ধম্মৰাদীপঞ্হসুত্তাদিৰণ্ণনা
৩১৬-৩২৮. পহায গতত্তাতি অরিযমগ্গেন জহিত্ৰা ঞাণগমনেন গতত্তা. সুট্ঠু গতাতি সম্মা গতা পটিপন্নাতি সুগতা. পরিজাননত্থন্তি তীহি পরিঞ্ঞাহি পরিজাননত্থং. দুক্খসঙ্খাতোতি ‘‘দুক্খ’’ন্তি সঙ্খাতব্বো ৰিদিতব্বো চ দুক্খসভাৰো ধম্মো দুক্খদুক্খতা. যস্মা দুক্খৰেদনাৰিনিমুত্তসঙ্খতধম্মে সুখৰেদনায চ যথা ইধ সঙ্খারদুক্খতা ৰিপরিণামদুক্খতাতি দুক্খপরিযাযো নিরুপ্পতেৰ, তস্মা দুক্খসভাৰো ধম্মো একেন দুক্খসদ্দেন ৰিসেসেত্ৰা ৰুত্তো ‘‘দুক্খদুক্খতা’’তি. সেসপদদ্ৰযেতি সঙ্খারদুক্খতা ৰিপরিণামদুক্খতাতি এতস্মিং পদদ্ৰযে. সঙ্খারভাৰেন দুক্খসভাৰো সঙ্খারদুক্খতা. সুখস্স ৰিপরিণামনেন দুক্খসভাৰো ৰিপরিণামদুক্খতা.
ধম্মৰাদীপঞ্হসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১৬. দুক্করপঞ্হসুত্তৰণ্ণনা
৩২৯. পব্বজ্জাযাতি পব্বজিতপটিপত্তিযং. ধম্মানুধম্মপ্পটিপন্নো ভিক্খূতি ধম্মানুধম্মং পটিপজ্জমানো ভিক্খু. পাতন্তি পাতো. নচিরস্সন্তি খিপ্পমেৰ. তেনাহ ‘‘লহুযেৰা’’তি.
দুক্করপঞ্হসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
জম্বুখাদকসংযুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.