১৪. চুদ্দসমো পরিচ্ছেদো
রূপাৰচরসমাধিভাৰনানিদ্দেসৰণ্ণনা
৭৮৯-৯৩. হিতানযন্তি হিতাৰহং. মানসঞ্চ সুগতন্তি সুট্ঠু পৰত্তমানসঞ্চ. মধুরা অত্থৰণ্ণনা এতস্সাতি মধুরত্থৰণ্ণনং. উত্তরং তু মনুস্সানং, ধম্মতো ঞাণদস্সনন্তি মনুস্সানং লোকিযধম্মতো উত্তরিভূতঞাণদস্সনলোকুত্তরং. সঙ্কস্সরসমাচারেতি সঙ্কায কঙ্খায সরিতব্বসমাচারে. অচ্ছিদ্দং অক্খণ্ডং অকম্মাসং. অত্থকামেনাতি অত্তনো হিতকামেন.
৭৯৭. দুৰিধলক্খণং চারিত্তৰারিত্তলক্খণং.
৮০৫. তেসং চরিতানং ৰোমিস্সকনযা.
৮০৭. সৰণ্ণকসিণাতি নীলপীতওদাতলোহিতৰণ্ণকসিণা.
৮০৮. তং এককং আনাপানং অস্সাসপস্সাসো.
৮০৯-১০. মরণূপসমাযুত্তা সতীতি মরণানুস্সতি উপসমানুস্সতি. আহারনিস্সিতসঞ্ঞাতি আহারে পটিকূলসঞ্ঞা. ধাতুৰৰত্থানন্তি চতুধাতুৰৰত্থানং.
৮১১-২. অনুকূলা ইমে সব্ব-চরিতানন্তি ৰণ্ণিতাতি যং কম্মট্ঠানং সদ্ধাচরিতস্স অনুকূলং, তমেৰ পঞ্ঞাচরিতস্স অনুকূলন্তি অধিপ্পাযো. ইদং সব্বং পন ৰচনং একন্তৰিপচ্চনীকভাৰতো একন্তপটিপক্খভাৰতো অতিসপ্পাযতো ৰুত্তং, ইতি ৰিভাৰিনা ঞেয্যং.
৮৩৫. ৰিপস্সনাভৰসম্পত্তি-সুখানং পচ্চযা সিযুং ৰিপস্সনাসম্পত্তিসুখানং ভৰসম্পত্তিসুখানং পচ্চযা সিযুং.
৮৩৮. সম্মট্ঠানং মনোভুনোতি মনোভুহদযো তস্স হদযস্স সম্মট্ঠানং.
৮৪৪. পত্তুকামেন ধীমতা কসিণং কত্তব্বং.
৮৪৫. সংহারিমন্তি ইতো চিতো চ হরিতব্বকসিণং. তত্রট্ঠকন্তি তস্মিং ঠানে ঠিতং ইতো চিতো চ অনাহরিতব্বং কসিণং.
৮৪৯. ৰিৰট্টং পন মিচ্ছতাতি নিব্বানং ইচ্ছন্তেন ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলং ৰট্টং কাতুং তং কসিণং ৰট্টতি.
৮৫১-২. হত্থপাসপ্পমাণস্মিং, তম্হা কসিণমণ্ডলাতি ততো কসিণমণ্ডলতো হত্থপাসপ্পমাণস্মিং পদেসে ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলে উচ্চে. পরিমুখং সতিন্তি কম্মট্ঠানাভিমুখং সতিং.
৮৫৩-৪. নেক্খম্মন্তি ঝানং. খেমতো দট্ঠুং দিস্ৰা অহং ইমায পটিপত্তিযা অদ্ধা একন্তেন পৰিৰেকসুখস্স নিব্বানসুখস্স ভাগী অস্সং ভৰেয্যং.
৮৫৬. সো কসিণস্স ৰণ্ণো তেন যোগিনা ন পেক্খিতব্বো, কসিণস্স লক্খণং ন পেক্খিতব্বং উস্সদস্স ৰসেন ৰণ্ণং অমুঞ্চিত্ৰা.
৮৬০. এৰং ইমিনা ৰুত্তপ্পকারেন একগ্গচেতসো একগ্গচিত্তস্স যোগিনো নিমীলেত্ৰা আৰজ্জন্তস্স যথা যেন পকারেন কম্মট্ঠানং হোতি উম্মীলিতে কালেপি, তথা তেন পকারেন তং কম্মট্ঠানং আপাথং যাতি চে যদি আগচ্ছতি, উগ্গহমেৰ উগ্গহনিমিত্তং.
৮৬৪. পাদানং ধোৰনে পপঞ্চপরিহারত্থং. একতলিকাতি একতলমত্তা.
৮৬৫. তং সংহারিমং কসিণমাদায.
৮৬৬. সমন্নাহরিতব্বন্তি কম্মট্ঠানং সুমনেন আহরিতব্বং, মনসিকাতব্বন্তি অত্থো. তক্কাহটন্তি ৰিতক্কেন আহটং ফুসিতং করে করেয্য.
৮৬৮. তন্তি তং নিমিত্তং.
৮৭১-৪. ইমস্সাতি পটিভাগনিমিত্তস্স. পুরিমস্সাতি উগ্গহনিমিত্তস্স. কো পন অযং ৰিসেসো? থৰিকা নীহরিতং আদাসমণ্ডলং মজ্জিতং ৰিয. তোযদে কাল়মেঘে সেতবলাকা ৰিয. তদা তং উগ্গহনিমিত্তং পদালেত্ৰাৰ নিগ্গতং পটিভাগনিমিত্তং. ততো উগ্গহনিমিত্ততো. তন্তি তং পটিভাগনিমিত্তং. সণ্ঠানৰন্তঞ্চ ৰণ্ণৰন্তঞ্চ ন চ উপট্ঠাকারমত্তং. পঞ্ঞজন্তি পঞ্ঞায জাতং.
৮৭৭-৮. উপচারক্খণে তস্সাতি তস্স সমাধিনো উপচারক্খণে. নীৰরণপ্পহানেন সমাধিনো পটিলাভক্খণে পন অঙ্গানং ৰিতক্কাদীনং পাতুভাৰেন ইতি দ্ৰীহি আকারেহি.
৮৭৯. দ্ৰিন্নং সমাধীনন্তি উপচারপ্পনাসমাধীনং.
৮৮২. চক্কৰত্তিযগব্ভোৰ রতনং ৰিয অস্স অনেন সুদুল্লভং.
৮৮৪. অযন্তি পটিসন্ধিসন্থারো.
৮৯১-২. সমতং ৰীরিযস্সেৰাতি ৰীরিযসমভাৰং. লযং লীনভাৰং ঈসকম্পি যন্তং গচ্ছন্তং মানসং আৰজ্জনচিত্তং.
৮৯৫-৯. ভৰঙ্গং পন পচ্ছিজ্জ উচ্ছিন্দিত্ৰা তদেৰ পথৰীকসিণং আরম্মণং কত্ৰা যোগিনো মনোদ্ৰারম্হি জাযতি. ততোতি আৰজ্জনতো তত্রেৰারম্মণে তস্মিং পথৰীকসিণসঙ্খাতে আরম্মণে তস্স যোগিনো জৰনানি চত্তারি ৰা পঞ্চ ৰা জাযন্তে. অৰসানে একং জৰনমানসং রূপাৰচরিকং হোতি, তস্মিং রূপাৰচরিকে ৰিতক্কাদযো অঙ্গা. অঞ্ঞেহি অঞ্ঞেসং চিত্তানং অঞ্ঞেহি ৰিতক্কাদীহি বলৰতরা হোন্তি. তানি অপ্পনাভাৰং অপ্পত্তানি অপ্পনাচেতসো পরিকম্মোপচারতো পরিকম্মভাৰতো পরিকম্মানীতি ৰুচ্চন্তে, উপচারভাৰতো উপচারানীতি চ ৰুচ্চন্তে. তানি জৰনানি অপ্পনাযানুলোমত্তা অনুলোমানি এৰ চ ৰুচ্চন্তি. এত্থ অনুলোমকেসু যং সব্বন্তিমং জৰনং, তং গোত্রভূতি পৰুচ্চতি.
৯০১. গোত্রভু দিট্ঠন্তি গোত্রভু নাম উদ্দিট্ঠং.
৯০৪-৫. পুরিমেহি জৰনেহি যং আসেৰনং, তং বলৰপচ্চযং লদ্ধা লভিত্ৰা ছট্ঠং জৰনং, সত্তমং ৰা জৰনং অপ্পেতি. ইতি ৰচনং পৰুচ্চতি, এত্থ ৰাদে গোদত্তো নাম আভিধম্মিকো আচরিযো আহ. ছিন্নতটে মুখং যস্স ছিন্নতটমুখো.
৯০৮. পচ্চৰেক্খণা হেতু যস্স আৰজ্জনস্সাতি পচ্চৰেক্খণহেতুকং.
৯১১-২. কামচ্ছন্দস্স নানাৰিসযে পলুদ্ধস্স. চেতসো একস্মিং ৰিসযে সমাধানেন সমাধি.
৯১৫. সযঞ্চ অতিসন্ততো সুখং অৰূপসন্তসভাৰস্স উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চদ্ৰযস্স পটিপক্খতো ৰুত্তং.
৯১৭. পঞ্চঙ্গৰিপ্পযুত্তন্তি পঞ্চনীৰরণৰিপ্পযুত্তং. পঞ্চঙ্গসংযুতন্তি ৰিতক্কাদীহি যুত্তং.
৯২০-১. ৰেপুল্লন্তি কম্মট্ঠানস্স ৰিপুলভাৰং. তঞ্চ পটিভাগনিমিত্তং উপচারং ৰিচারেত্ৰা ৰড্ঢেতুং ৰট্টতি.
৯২৮-৩১. পমাদযোগিনোতি পমাদৰসেন যোগিসম্পন্নস্স কামসহগতা সঞ্ঞামনক্কারা মনসিকারা চে চরন্তি, তস্স যোগিনো তং ঝানং হানভাগিযং হোতি. সতি সন্তিট্ঠতে তস্মিং, সন্তা তদনুধম্মতা তস্মিং পঠমজ্ঝানে তদনুধম্মতা তস্স পঠমজ্ঝানস্স অনুরূপা সতি নিকন্তি সন্তা সংৰিজ্জমানা সন্তিট্ঠতে সন্তিট্ঠতি, তং ঝানং মন্দস্স যোগিনো ঠিতিভাগিযং হোতি, ঠিতিং ভজতি. ৰিসেসভাগিযং হোতি, ৰিসেসং দুতিযাদিভাৰনং পাপুণাতীতি অত্থো. নিব্বিদাসংযুতা সঞ্ঞা, মনক্কারাতি নিব্বিদাৰিপস্সনাসংযুত্তা সঞ্ঞামনক্কারা. নিব্বেধভাগিযন্তি লোকুত্তরভাগিযং, লোকুত্তরমগ্গভাগিযন্তি অত্থো.
৯৩৩. অযং সমাপত্তি আসন্নাকুসলারযো আসন্নাকুসলারিকা যস্মা তক্কচারানং থূলত্তা চ, তস্মা কারণা অযং সমাপত্তি অঙ্গদুব্বলা.
৯৩৫. নিকন্তিন্তি তণ্হং. পরিযাদাযাতি সোসাপেত্ৰা.
৯৩৬. ৰিধিনাতি পুব্বে ৰুত্তৰিধিনা. সতস্সাতি সতিসম্পন্নস্স.
৯৩৮. নিমিত্তং তু তদেৰ চাতি তমেৰ পঠমনিমিত্তং ‘‘পথৰী পথৰী’’ইতি এৰং মনসা করোন্তস্স.
৯৪৩. সম্পসাদনন্তি সদ্ধা. মজ্ঝত্তন্তি তত্রমজ্ঝত্ততা.
৯৪৪. দুৰঙ্গহীনন্তি ৰিতক্কৰিচারহীনং.
৯৪৮. পীতি নাম চেতসো চিত্তস্স উপ্পিলাপনং উপ্পিলাপিতত্তং যতো যস্মা কারণা.
৯৬১-২. আসন্নপীতিদোসাতি পীতিযেৰ দোসা. এত্থ এতস্মিং ততিযজ্ঝানে যদেৰ যং এৰ সুখং ইতি এৰং সুখং চেতসো আভোগো মনসিকারো. এৰং ইমিনা পকারেন সুখস্স থূলত্তা অযং সমাপত্তি অঙ্গদুব্বলা হোতি.
৯৭৪-৫. সুখং উপেক্খায আসেৰনং পন ন হোতি যস্মা উপেক্খায আসেৰনং পন ন হোতি, যস্মা উপেক্খাসহগতানি জৰনানি জৰন্তি, তস্মা চতুত্থজ্ঝানং উপেক্খাসহগতং সমুদীরিতং.
৯৭৬. দুতিযজ্ঝানং দ্ৰিধা দ্ৰীহি কোট্ঠাসেহি ঠিতং.
৯৭৯. অযং অভিধম্মাৰতারো সুমধুরৰরতরৰচনো কং নু জনং নেৰ রঞ্জযতি, অতিনিসিতৰিসদো বুদ্ধিপ্পচারো যস্স সো অতিনিসিতৰিসদবুদ্ধিপ্পচারো, সো তেন জনেন ৰেদনীযো জানিতব্বো.
ইতি অভিধম্মাৰতারটীকায
রূপাৰচরসমাধিভাৰনানিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চুদ্দসমো পরিচ্ছেদো.