৯. কুলসুত্তং

৩৬১. একং সমযং ভগৰা কোসলেসু চারিকং চরমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং যেন নাল়ন্দা তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা নাল়ন্দাযং ৰিহরতি পাৰারিকম্বৰনে.

তেন খো পন সমযেন নাল়ন্দা দুব্ভিক্খা হোতি দ্ৰীহিতিকা সেতট্ঠিকা সলাকাৰুত্তা. তেন খো পন সমযেন নিগণ্ঠো নাটপুত্তো নাল়ন্দাযং পটিৰসতি মহতিযা নিগণ্ঠপরিসায সদ্ধিং. অথ খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি নিগণ্ঠসাৰকো যেন নিগণ্ঠো নাটপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা নিগণ্ঠং নাটপুত্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অসিবন্ধকপুত্তং গামণিং নিগণ্ঠো নাটপুত্তো এতদৰোচ – ‘‘এহি ত্ৰং, গামণি, সমণস্স গোতমস্স ৰাদং আরোপেহি. এৰং তে কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছিস্সতি – ‘অসিবন্ধকপুত্তেন গামণিনা সমণস্স গোতমস্স এৰংমহিদ্ধিকস্স এৰংমহানুভাৰস্স ৰাদো আরোপিতো’’’তি.

‘‘কথং পনাহং, ভন্তে, সমণস্স গোতমস্স এৰংমহিদ্ধিকস্স এৰংমহানুভাৰস্স ৰাদং আরোপেস্সামী’’তি? ‘‘এহি ত্ৰং, গামণি, যেন সমণো গোতমো তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৰা সমণং গোতমং এৰং ৰদেহি – ‘ননু, ভন্তে, ভগৰা অনেকপরিযাযেন কুলানং অনুদ্দযং [অনুদযং (স্যা. কং. পী. ক.)] ৰণ্ণেতি, অনুরক্খং ৰণ্ণেতি, অনুকম্পং ৰণ্ণেতী’তি? সচে খো, গামণি, সমণো গোতমো এৰং পুট্ঠো এৰং ব্যাকরোতি – ‘এৰং, গামণি, তথাগতো অনেকপরিযাযেন কুলানং অনুদ্দযং ৰণ্ণেতি, অনুরক্খং ৰণ্ণেতি, অনুকম্পং ৰণ্ণেতী’তি, তমেনং ত্ৰং এৰং ৰদেয্যাসি – ‘অথ কিঞ্চরহি, ভন্তে, ভগৰা দুব্ভিক্খে দ্ৰীহিতিকে সেতট্ঠিকে সলাকাৰুত্তে মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং চারিকং চরতি? উচ্ছেদায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো, অনযায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো, উপঘাতায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো’তি! ইমং খো তে, গামণি, সমণো গোতমো উভতোকোটিকং পঞ্হং পুট্ঠো নেৰ সক্খতি [সক্খিতি (সী.) ম. নি. ২.৮৩] উগ্গিলিতুং, নেৰ সক্খতি ওগিলিতু’’ন্তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি নিগণ্ঠস্স নাটপুত্তস্স পটিস্সুত্ৰা উট্ঠাযাসনা নিগণ্ঠং নাটপুত্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি ভগৰন্তং এতদৰোচ –

‘‘ননু, ভন্তে, ভগৰা অনেকপরিযাযেন কুলানং অনুদ্দযং ৰণ্ণেতি, অনুরক্খং ৰণ্ণেতি, অনুকম্পং ৰণ্ণেতী’’তি? ‘‘এৰং, গামণি, তথাগতো অনেকপরিযাযেন কুলানং অনুদ্দযং ৰণ্ণেতি, অনুরক্খং ৰণ্ণেতি, অনুকম্পং ৰণ্ণেতী’’তি. ‘‘অথ কিঞ্চরহি, ভন্তে, ভগৰা দুব্ভিক্খে দ্ৰীহিতিকে সেতট্ঠিকে সলাকাৰুত্তে মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং চারিকং চরতি? উচ্ছেদায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো, অনযায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো, উপঘাতায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো’’তি. ‘‘ইতো সো, গামণি, একনৰুতিকপ্পে [একনৰুতো কপ্পো (স্যা. কং.), একনৰুতিকপ্পো (পী.)] যমহং অনুস্সরামি, নাভিজানামি কিঞ্চি কুলং পক্কভিক্খানুপ্পদানমত্তেন উপহতপুব্বং. অথ খো যানি তানি কুলানি অড্ঢানি মহদ্ধনানি মহাভোগানি পহূতজাতরূপরজতানি পহূতৰিত্তূপকরণানি পহূতধনধঞ্ঞানি, সব্বানি তানি দানসম্ভূতানি চেৰ সচ্চসম্ভূতানি চ সামঞ্ঞসম্ভূতানি চ. অট্ঠ খো, গামণি, হেতূ, অট্ঠ পচ্চযা কুলানং উপঘাতায. রাজতো ৰা কুলানি উপঘাতং গচ্ছন্তি, চোরতো ৰা কুলানি উপঘাতং গচ্ছন্তি, অগ্গিতো ৰা কুলানি উপঘাতং গচ্ছন্তি, উদকতো ৰা কুলানি উপঘাতং গচ্ছন্তি, নিহিতং ৰা ঠানা ৰিগচ্ছতি [নিহিতং ৰা নাধিগচ্ছন্তি (সী. পী.)], দুপ্পযুত্তা ৰা কম্মন্তা ৰিপজ্জন্তি, কুলে ৰা কুলঙ্গারোতি [কুলানং ৰা কুলঙ্গারো (সী.)] উপ্পজ্জতি, যো তে ভোগে ৰিকিরতি ৰিধমতি ৰিদ্ধংসেতি, অনিচ্চতাযে অট্ঠমীতি. ইমে খো, গামণি, অট্ঠ হেতূ, অট্ঠ পচ্চযা কুলানং উপঘাতায. ইমেসু খো, গামণি, অট্ঠসু হেতূসু, অট্ঠসু পচ্চযেসু সংৰিজ্জমানেসু যো মং এৰং ৰদেয্য – ‘উচ্ছেদায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো, অনযায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো, উপঘাতায ভগৰা কুলানং পটিপন্নো’তি, তং, গামণি, ৰাচং অপ্পহায তং চিত্তং অপ্পহায তং দিট্ঠিং অপ্পটিনিস্সজ্জিত্ৰা যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে’’তি. এৰং ৰুত্তে, অসিবন্ধকপুত্তো গামণি ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, অভিক্কন্তং, ভন্তে…পে… উপাসকং মং ভগৰা ধারেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সরণং গত’’ন্তি. নৰমং.