৬. অসিবন্ধকপুত্তসুত্তং
৩৫৮. একং সমযং ভগৰা নাল়ন্দাযং ৰিহরতি পাৰারিকম্বৰনে. অথ খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ব্রাহ্মণা, ভন্তে, পচ্ছা ভূমকা কামণ্ডলুকা সেৰালমালিকা উদকোরোহকা অগ্গিপরিচারকা. তে মতং কালঙ্কতং উয্যাপেন্তি নাম সঞ্ঞাপেন্তি নাম সগ্গং নাম ওক্কামেন্তি. ভগৰা পন, ভন্তে, অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো পহোতি তথা কাতুং যথা সব্বো লোকো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘তেন হি, গামণি, তঞ্ঞেৰেত্থ পটিপুচ্ছিস্সামি. যথা তে খমেয্য তথা নং ব্যাকরেয্যাসী’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, ইধস্স পুরিসো পাণাতিপাতী অদিন্নাদাযী কামেসুমিচ্ছাচারী মুসাৰাদী পিসুণৰাচো ফরুসৰাচো সম্ফপ্পলাপী অভিজ্ঝালু ব্যাপন্নচিত্তো মিচ্ছাদিট্ঠিকো. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপরিসক্কেয্য – ‘অযং পুরিসো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতূ’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু সো পুরিসো মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৰা থোমনহেতু ৰা পঞ্জলিকা অনুপরিসক্কনহেতু ৰা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘সেয্যথাপি, গামণি, পুরিসো মহতিং পুথুসিলং গম্ভীরে উদকরহদে পক্খিপেয্য. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপরিসক্কেয্য – ‘উম্মুজ্জ, ভো পুথুসিলে, উপ্লৰ, ভো পুথুসিলে, থলমুপ্লৰ, ভো পুথুসিলে’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু সা পুথুসিলা মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৰা থোমনহেতু ৰা পঞ্জলিকা অনুপরিসক্কনহেতু ৰা উম্মুজ্জেয্য ৰা উপ্লৰেয্য ৰা থলং ৰা উপ্লৰেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘এৰমেৰ খো, গামণি, যো সো পুরিসো পাণাতিপাতী অদিন্নাদাযী কামেসুমিচ্ছাচারী মুসাৰাদী পিসুণৰাচো ফরুসৰাচো সম্ফপ্পলাপী অভিজ্ঝালু ব্যাপন্নচিত্তো মিচ্ছাদিট্ঠিকো. কিঞ্চাপি তং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপরিসক্কেয্য – ‘অযং পুরিসো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতূ’’’তি, অথ খো সো পুরিসো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জেয্য.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, ইধস্স [ইধ (ক.), ইধ চস্স (?)] পুরিসো পাণাতিপাতা পটিৰিরতো অদিন্নাদানা পটিৰিরতো কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো মুসাৰাদা পটিৰিরতো পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতো ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতো অনভিজ্ঝালু অব্যাপন্নচিত্তো সম্মাদিট্ঠিকো. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপরিসক্কেয্য – ‘অযং পুরিসো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতূ’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু সো পুরিসো মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৰা থোমনহেতু ৰা পঞ্জলিকা অনুপরিসক্কনহেতু ৰা কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘সেয্যথাপি, গামণি, পুরিসো সপ্পিকুম্ভং ৰা তেলকুম্ভং ৰা গম্ভীরে উদকরহদে ওগাহেত্ৰা ভিন্দেয্য. তত্র যাস্স সক্খরা ৰা কঠলা ৰা সা অধোগামী [অধোগামিনী (?)] অস্স; যঞ্চ খ্ৰস্স তত্র সপ্পি ৰা তেলং ৰা তং উদ্ধং গামি অস্স. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপরিসক্কেয্য – ‘ওসীদ, ভো সপ্পিতেল, সংসীদ, ভো সপ্পিতেল, অধো গচ্ছ, ভো সপ্পিতেলা’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু তং সপ্পিতেলং মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৰা থোমনহেতু ৰা পঞ্জলিকা অনুপরিসক্কনহেতু ৰা ওসীদেয্য ৰা সংসীদেয্য ৰা অধো ৰা গচ্ছেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘এৰমেৰ খো, গামণি, যো সো পুরিসো পাণাতিপাতা পটিৰিরতো, অদিন্নাদানা পটিৰিরতো, কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো, মুসাৰাদা পটিৰিরতো, পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতো, ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো, সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতো, অনভিজ্ঝালু, অব্যাপন্নচিত্তো, সম্মাদিট্ঠিকো, কিঞ্চাপি তং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপরিসক্কেয্য – ‘অযং পুরিসো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতূ’তি, অথ খো সো পুরিসো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যা’’তি. এৰং ৰুত্তে, অসিবন্ধকপুত্তো গামণি ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে…পে… অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সরণং গত’’ন্তি. ছট্ঠং.