৫৪. দিব্বচক্খুঞাণনিদ্দেসো
১০৬. কথং ওভাসৰসেন নানত্তেকত্তরূপনিমিত্তানং দস্সনট্ঠে পঞ্ঞা দিব্বচক্খুঞাণং? ইধ ভিক্খু ছন্দসমাধিপধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি, ৰীরিযসমাধি…পে… চিত্তসমাধি…পে… ৰীমংসাসমাধিপধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি. সো ইমেসু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু চিত্তং পরিভাৰেতি পরিদমেতি, মুদুং করোতি কম্মনিযং. সো ইমেসু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু চিত্তং পরিভাৰেত্ৰা পরিদমেত্ৰা, মুদুং করিত্ৰা কম্মনিযং আলোকসঞ্ঞং মনসি করোতি, দিৰাসঞ্ঞং অধিট্ঠাতি – ‘‘যথা দিৰা তথা রত্তিং, যথা রত্তিং তথা দিৰা’’. ইতি ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি. সো তথাভাৰিতেন চিত্তেন পরিসুদ্ধেন পরিযোদাতেন সত্তানং চুতূপপাতঞাণায চিত্তং অভিনীহরতি অভিনিন্নামেতি. সো দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন, সত্তে পস্সতি চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি – ‘‘ইমে ৰত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা, ৰচীদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা, মনোদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা, অরিযানং উপৰাদকা, মিচ্ছাদিট্ঠিকা, মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপন্না. ইমে ৰা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচরিতেন সমন্নাগতা, ৰচীসুচরিতেন সমন্নাগতা, মনোসুচরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং অনুপৰাদকা, সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’’তি. ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৰুচ্চতি – ‘‘ওভাসৰসেন নানত্তেকত্তরূপনিমিত্তানং দস্সনট্ঠে পঞ্ঞা দিব্বচক্খুঞাণং’’.
দিব্বচক্খুঞাণনিদ্দেসো চতুপঞ্ঞাসমো.